Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/4062 · K. 2023/6403

10. Hukuk Dairesi         2023/4062 E.  ,  2023/6403 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/4159 E., 2022/2172 K. /KARAR : Esastan red İLK DERECE MAHKEMESİ : Van 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/773 E., 2019/606 K. Taraflar arasındaki iş kazasından maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul ve kısmen reddine karar verilmiştir. Kararın, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı şirket bünyesinde alt işveren, diğer davalı Tedaş bünyesinde ise üst işveren sıfatıyla 10.01.2011 tarihinde teknisyen olarak çalışmaya başladığını, müvekkilinin, davalı ... inşaat tarafından işe alındığını ve diğer davalı Tedaş'ın gözetim ve denetimi altında çalıştığını, 28.02.2012 tarihinde elektrik arızasının tamiri için Tedaş tarafından göreve gönderildiği sırada elektrik akımının kapalı olması gerektiği halde ve elektrik akımının kapalı olduğu söylenildiği halde elektrik akımına kapıldığını, görev arkadaşları tarafından elektrik direğinin üzerinden indirilip hastaneye kaldırıldığını ve tadevi altına alındığını, SGK tarafından 2017 yılında tanzim olunan sağlık raporunda müvekkiline %41 oranında sakatlık/iş göremezlik raporu verildiğini, müvekkilinin uğramış olduğu iş göremezlik durumu için davalılardan maddi ve manevi tazminat talep etme zorunluluğu doğduğunu belirterek fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 75,000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile müvekkiline ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflara yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş yargılamanın devamında maddi tazminat istemini 175.385,00 TL'ye artırmıştır. II. CEVAP 1.Davalı ... İnşaat Haz. Bet. Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davaya konu kazada herhangi bir kusurunun bulunmadığını, müvekkil şirketin bütün iş güvenliğini sağladığını, müvekkilince gerekli kontrollerin sürekli olarak yapıldığını, müvekkili şirket tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili olarak alınması gereken önlemleri aldığını, mevzuattaki yükümlülüklerin yerine getirildiğini, davacının kendi düşüncesizliği ve ihmali yüzünden yaralandığını, müvekkili şirketten haksız menfaat elde edilmeye çalışıldığını belirterek açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davalı ...Ş. Genel Müdürlüğü vekili cevap dilekçesinde özetle; Tedaş yönetim kurulunun 18/02/2005 tarih 78-79 sayılı kararı ile Van merkezli Hakkari, Muş, Bitlis illerini kapsayan Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin kurularak Van, Hakkari, Muş, Bitlis elektrik dağıtım müesseselerinin tüzel kişiliğinin sona erdirildiğini ve İl Müdürlüklerine dönüştürülerek Vangölü Edaş'a bağlandığını, davacının, Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'nin alt işvereni olan ... şirketi bünyesinde işçi olarak çalıştığını, müvekkili idarenin iş kazasında herhangi bir sorumluluğunun bulunmadığını belirterek açıklanan nedenlerle davanın husumet yokluğu nedeni ile reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; davacının, davalı ... İnşaat Hazır Beton Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. bünyesinde elektrik teknisyeni olarak çalışmaktayken 28.02.2012 tarihinde Abdurrahman Gazi Mahallesi Hacı Ömer Sabancı İlköğretim Okulu civarında bulunan trafoda meydana gelen arızayı gidermek için müdahale ettiği sırada elektrik akımına kapılarak yaralandığı, davacı taraf her ne kadar Tedaş'a karşı husumet yöneltmişse de Tedaş'ın 24.07.2006 tarihli İşletme Devir Sözleşmesiyle tüm işletme haklarını dava dışı Vedaş'a devretmiş olduğu bu nedenle Tedaş'a karşı husumet yöneltilemeyeceği ve Tedaş aleyhine açılan davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddinin gerektiği, davacının asıl işvereninin dava dışı Vangölü EDAŞ olduğu, 22.10.2018 tarihli 3 nolu celsenin 3 nolu ara kararı uyarınca davacı vekiline HMK 124 maddesi uyarınca Vedaş'a husumet yöneltmek üzere 1 haftalık kesin süre verilerek, verilen kesin süre içerisinde ara karar yerine getirilmediği takdirde dosyanın mevcut durumuna göre karar verileceğinin ihtar edilmesine rağmen davacı tarafın verilen kesin süre içerisinde Vangölü EDAŞ'a karşı husumeti yöneltmediği, olaya ilişkin SGK'ca başlatılan soruşturma sonucunda SGK müfettişi tarafından tanzim olunan 20.04.2018 tarihli inceleme raporunda olayın iş kazası olduğu belirtilerek kazanın gerçekleşmesinde davalı ... İnşaat Hazır Beton Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.'nin %60 oranında, davacının ise % 40 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, SGK'ca davacıya 44.924,15 TL peşin sermaye değerli gelir bağlandığı ve 3.938,61 TL geçici iş göremezlik ödemesi yapıldığı, SGK Başkanlığı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Kurulu'nca tanzim olunan 22.05.2017 tarih ve 003021 karar sayılı raporda; davacının sürekli iş göremezlik derecesinin E cetveline göre % 25 olduğunun bildirildiği, SGK Başkanlığı ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü Kocatepe Sağlık Kurulu'nca tanzim olunan 22.05.2017 tarih ve 003021 karar sayılı raporunun taraflara tebliğ edildiği ve tarafların söz konusu rapora itirazda bulunmadıkları, iş güvenliği uzmanlarından oluşan 3 kişilik bilirkişi heyeti tarafından tanzim olunan 28.08.2018 tarihli kusur raporunda özetle; davalı Tedaş'ın işletme hakkını dava dışı Vedaş'a devretmesi nedeniyle davalı Tedaş'a sorumluluk yükletilemeceği, 28.02.2012 tarihinde gerçekleşen ve davacının yaralanmasıyla sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde davacının %100 oranında kusurlu olduğu, davalı ... Şti. ve dava dışı Vedaş'ın ise kusursuz olduklarının bildirildiği, SGK müfettiş raporu ile 28.08.2018 tarihli kusur raporu arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla alınan 15.01.2019 tarihli kusur raporunda; davalı Tedaş'ın işletme hakkını dava dışı Vedaş'a devretmesi nedeniyle davalı Tedaş'a sorumluluk yükletilemeceği, 28.02.2012 tarihinde gerçekleşen ve davacının yaralanmasıyla sonuçlanan iş kazasının meydana gelmesinde davacının %40 oranında, davalı ... Şti.'nin ise %60 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, SGK teftiş raporu ve Mahkememizce alınan 15.01.2019 tarihli kusur raporundaki değerlendirmelerin birebir uyumlu olduğu, hesap uzmanı bilirkişi tarafından tanzim olunan 15.04.2019 tarihli raponda: tespit ve hesaplamalar uyarınca davacının 28.02.2012 tarihinde meydana gelen iş kazası sonucu sürekli iş göremezlik hali nedeniyle uğradığı maddi zararının 204.703,78 TL olduğu ancak bu miktardan SGK'ca bağlanan gelirlerin mahsup edilmesi gerektiğinin bildirildiği, SGK'ca davacıya bağlanan gelirlerin mahsubu sonucu davacının davalı ... İnşaat Hazır Beton Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.'den talep edebileceği maddi tazminat miktarının 204.703,78 TL-(44.924,15 TL peşin sermaye değerli gelir+3.938,61 TL geçici iş göremezlik ödemesiX%60)=175.386,27 TL olabileceği, kusur bilirkişileri tarafından tanzim olunan 15.01.2019 tarihli rapor ile hesap bilirkişisi tarafından tanzim olunan raporun usul, yasa ve dosya kapsamına uygun denetime elverişli oldukları anlaşıldığından davacı tarafın ... İnşaat Hazır Beton Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti.'ye karşı açtığı maddi tazminat davasının kabulüne karar verilmiştir. Olayın oluş şekline, kusur oranına, davacı tarafın duyduğu elem ve ıstırabın derecesine, tarafların sosyal ve ekonomik durumuna, 26.06.1966 tarih ve 1966/7-7 E-K sayılı içtihadı birleştirme kararının içeriğine ve öngördüğü koşulların somut olayda gerçekleşme biçimine, hak ve nesafet kurallarına göre davacı tarafın manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... İnşaat Hazır Beton Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti'nden tahsiline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; TEDAŞ'a yöneltilen davanın husumetten reddinin hatalı olduğunu, dava açıldığı sırada sorumlu olan davalının (TEDAŞ) sonradan değiştiğini ve bu durumu bilmelerinin mümkün olmadığını, mahkemece, (Vangölü EDAŞ'ın) davaya dahil edilmesi istenilmiş ise de dahili davalı kurumunun olmadığını, bu nedenle Mahkemenin davalı tarafı değiştirmesi gerektiğini ya da taraf değişikliğinin ıslah vb.bir yolla yapılması için kendilerine süre vermesi gerektiğini, bunların yapılmadığını, kazanın niteliği, müvekkilinin işgücü kaybı ve yaşı itibariyle hüküm altına alınan manevi tazminat miktarının az olduğunu ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle; dosya kapsamından ve davacının SGK başmüfettişine verdiği ifadeden; Davacının çalışacağı hattı bildirip hattın elektriğinin kesilmesini istediği, ancak çalışacağı hat yerine yanlış bir hat bildirdiği, hattın elektriğinin kesildiğinin bildirildiği, davacının çalışacağı hattın elektriğinin kesilmesi gerekirken davacının yanlış bilgi vermesi nedeniyle başka bir hattın elektriğinin kesildiği, davacının arıza gidermek için yüksek gerilim hattı direğine çıktığı, hattaki elektriği mekanik olarak kesen ayırıcının kolu paslandığından kola ayağıyla vurduğu, akımın kendisini geri attığı, ayağının direğe sıkıştığı ve direkte asılı kaldığı, olay nedeniyle sağ ayak bileği ve sağ dizde hareket kısıtlılığı meydana geldiği ve %25 oranında sürekli işgücü kaybına uğradığı, Davalı TEDAŞ'ın olayın olduğu yerdeki elektrik dağıtım işletme hakkını dava tarihinden önce VEDAŞ'a devrettiği, Mahkemece davacı tarafa TEDAŞ'a yöneltmiş olduğu husumeti HMK 124 üncü maddesi uyarınca VEDAŞ'a yöneltmesi için süre verildiği, davacı tarafın iradi taraf değişikliği talebinde bulunmadığı, Mahkemece olayda davacı işçinin %40, davalı (alt) işveren ... şirketinin %60 oranında kusurlu olduğunun kabul edildiği anlaşılmaktadır. Açıklandığı üzere, dava tarihi itibariyle TEDAŞ'ın asıl işveren olmadığı belirgin olup davacı tarafa iradi taraf değişikliği yapması için süre ve imkan tanınmasına rağmen buna yönelik talepte bulunmamış olması, olayın oluşu ile davacının kusuru nazara alındığında, mahkemece TEDAŞ a yönelen davanın husumetten reddine karar verilmesinde ve manevi tazminatın yazılı şekilde hüküm altına alınmasında isabetsizlik bulunmaması karşısında mahkemenin vakıa ve hukuki nitelendirmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353-(1)-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Davalı Tedaş’ın kaza tarihinde işletmeyi Vangölü Edaş’a devretmemiş olduğunu, kazanın 2012 yılında gerçekleştiğini, hisse devrinin ise 26.07.2013 tarihinde gerçekleştiğinden davalı olarak Tedaş hakkında hüküm kurulması gerektiğini, Hasım düzeltme için verilen sürenin kısa olduğunu, kesin süre verilmesinin usul hukukuna aykırı olduğunu, kesin süre ihtarında pasif husumet yokluğundan reddedileceğinin ihtar edilmediğini beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazası neticesinde sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat alacaklarına hak kazanıp kazanamadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddeleri, ile 110 ve 124 üncü maddesi, 4857 sayılı İş Kanunun 77, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunun 417/3 ve 114/2 nci maddeleri gereği aynı Kanunun 49, 50, 51, 52, 54, 55 ve 56 ncı maddeleri, 5510 sayılı Kanunun 13, 16,19 ve 21 inci maddeleri ve 26.06.1966 gün ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararıdır. 3. Değerlendirme A) Davacı vekilinin taş Nakit ve Kıymetli Mal Taşıma Güv. Hiz. A.Ş. ve Yapı Kredi Bankası A.Ş. vekillerinin temyiz itirazlarının incelenmesinde 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 2.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nu 110. maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı açıktır. 3.Davacı vekilinin müvekkili lehine 75.000,00 TL manevi tazminat talebinde bulunduğu, İlk Derece Mahkemesinin 19.08.2019 tarihli kararıyla manevi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminata hükmedildiği, davacı vekilinin istinaf kanun yoluna başvurması üzerine Bölge Adiye Mahkemesinin 24.11.2022 tarihli kararıyla istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği hükmedilen bu tazminatın maddi tazminattan bağımsız ayrı bir dava olduğu ve karar tarihi itibari ile reddolan kısmın kesinlik sınırı olan 107.090,00 TL’nin altında kaldıkları anlaşıldığından temyiz eden davacu vekilinin temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. B) Davacılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz edenin sıfatına, temyiz kapsam ve nedenlerine göre; somut olayda iş kazasının gerçekleştiği iş yerine ait işletme hakkının davalı ...Ş. (TEDAŞ) tarafından iş kazasının gerçekleşmesinden önce 24.07.2006 tarihinde Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne devredildiği, Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne ait hisselerin dava harici şirkete satışının işyeri devriyle ilgili olmadığı gözetildiğinde iş kazasının gerçekleştiği 28.02.2012 tarihi itibariyle husumetin Vangölü Elektrik Dağıtım A.Ş.'ne yöneltilmesi gerektiği halde yöneltilmemiş olduğu anlaşılmakla, mahkemece iş bu davalı hakkında verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu ve Bölge Adliye Mahkemesince verilen karardaki gerekçelerin de yerinde olduğu anlaşılmakla, davacı vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin manevi tazminat hükmüne yönelik temyiz istemlerinin miktardan REDDİNE, 2.Davacı vekilinin maddi tazminat hükmüne yönelik temyiz itirazlarının reddiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, 3.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.