Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/4183 · K. 2023/6805
4. Hukuk Dairesi 2023/4183 E. , 2023/6805 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/202 E., 2022/853 K. HÜKÜM/KARAR : Davanın Reddi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun bozmaya uyma veya direnme başlıklı 373/1-2 inci maddesinde "Yargıtay ilgili dairesinin tamamen veya kısmen bozma kararı, başvurunun Bölge Adliye Mahkemesi tarafından esastan reddi kararına ilişkin ise Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak dosya, kararı veren İlk Derece Mahkemesine veya uygun görülecek diğer bir İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneği de Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir. Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek veya yeniden esas hakkında verdiği karar Yargıtayca tamamen veya kısmen bozulduğu takdirde dosya, kararı veren Bölge Adliye Mahkemesi veya uygun görülen diğer bir Bölge Adliye Mahkemesine gönderilir." hükmü düzenlenmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırıp düzelterek veya yeniden esas hakkında hüküm vermesi ve bu hükmün de Yargıtay tarafından bozulması ile İlk Derece Mahkemesi kararı hayatiyetini kaybetmiş olur. Bu durumda hüküm mahkemesi sıfatıyla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm tesis eden Bölge Adliye Mahkemesi, vermiş olduğu bu kararın temyizen incelenerek bozulması sonrasında 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin 2 nci bendi gereğince bozma kararına uyma yahut direnme kararını verme yükümlülüğü altındadır. Dolayısıyla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm tesis eden Bölge Adliye Mahkemesinin bozulan kararı sonrasında dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesi mümkün olmadığı gibi dosyanın gönderildiği İlk Derece Mahkemesince, bozma kararına ilişkin olarak uyma yahut direnme kararı verilemez. Zira böyle bir durumda bozma kararına uyma yahut direnme kararını verme yetki ve yükümlülüğü bölge adliye mahkemesine aittir. Somut olayda; İlk Derece Mahkemesince verilen ilk karara karşı davacı vekili ve davalılar vekilinin istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, HMK.'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince, davalılar vekillerinin istinaf başvurularının kısmen kabul, kısmen reddine davalılar lehine dava değeri üzerinden tek nisbi vekalet ücreti verilmesi yönünden düzeltilerek yeniden hüküm tesisine, davanın reddine karar verilmiştir. Hükmün davacı vekilince temyizi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.12.2019 tarih ve 2017/4307 E., 2019/11389 K. sayılı kararında yazılı gerekçeyle karar bozularak dosya kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi gerekirken sehven İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olup, İlk Derece Mahkemesince ise bozma kararı doğrultusunda karar verilmiştir. Her ne kadar Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince Bölge Adliye Mahkemesince esastan verilen hükme ilişkin olarak verilen bozma kararıyla dosyanın sehven İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş ise de; 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası gereğince Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek yeniden esas hakkında verdiği kararın Yargıtay tarafından bozulması hâlinde dosyanın, kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesi zorunludur. Öte yandan Bölge Adliye Mahkemesinin bu kararının Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi tarafından bozulması sonrasında dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmiş olması, Bölge Adliye Mahkemesinin 6100 sayılı Kanun'un 373 ncü maddesinin üçüncü fıkrası kapsamında bozma kararına karşı uyma veya direnme kararı verme yetkisini ortadan kaldırmayacağı gibi bu yetkinin İlk Derece Mahkemesine geçeceği sonucunu da doğurmaz. Bu itibarla İlk Derece Mahkemesi kararını kaldırarak Bölge Adliye Mahkemesince yeniden tesis edilen hükmün bozulması sonrasında bozma kararına karşı ancak Bölge Adliye Mahkemesince uyma veya direnme kararı verilebileceğinden eldeki uyuşmazlık kapsamında İlk Derece Mahkemesince, bozmaya uygun olarak verilen kararın usul hükümlerine uygun bir karar olduğu söylenemez. Bu durumda, İlk derece Mahkemesinin 22.12.2022 tarih ve 2021/202 E., 2022/853 K. Sayılı kararı yok hükmünde olduğundan kaldırılmasına; dosyanın Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 02.12.2019 tarih ve 2017/4307 E., 2019/11389 K. Sayılı bozma ilamı gereğince yargılamaya devam ederek karar vermek üzere İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesine gönderilmesine karar verilmiştir.