İçtihatYargıtay5. Hukuk Dairesi14.11.2023

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/4269 · K. 2023/10905

5. Hukuk Dairesi 2023/4269 E. , 2023/10905 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/43 Esas, 2023/69 Karar KARAR : Kabul Taraflar arasındaki imar uygulaması nedeniyle yerinde korunamayan muhdesat bedelinin tahsili davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, Çekmeköy ilçesi, 1. ... Mahallesi ... Sok. ... Sok. ... Sokak devamında ve eski 478 parsel sınırındaki taşınmazın yaklaşık 6 dönümlük kısmına 30 yıldan beri malik sıfatı ile zilyet olduğunu, bu taşınmaza muhtelif yaş ve cinste ağaçlar diktiğini, bir adet 5 metre çapında 3-3,5 metre derinliğinde sulama göleti, beş adet muhtelif çap ve derinlikte taştan yapılma su kuyusu, bir adet 250 mm dış çapı 170 mm iç çapı ve 60 metre derinliği olan içme suyu sondajı inşa ettiğini, söz konusu ağaç ve muhdesatların Ümraniye 2. Sulh Hukuk Mahkemesinin 2007/83 D. İş sayılı dosyası ile tespit edildiğini belirterek ağaç ve muhtesatlara davalı idarece kamulaştırmasız el atıldığından bahisle taşınmazın bedelinin dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının dava konusu taşınmaza malik ya da zilyet olmadığından dava açma ehliyeti olmadığını, taşınmazın TOKİ adına veya TOKİ tarafından satılan kişiler adına kayıtlı olduğunu, zilyetle kazanılmasının mümkün olmadığını, davacının taşınmazda haksız işgalci konumunda olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının dava açma ehliyeti bulunmadığını, davanın zamanaşımı süresi içinde açılmadığını,ıslah edilmeden dava dilekçesinde yapılan değişikliğin hukuka aykırı olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda herhangi bir yeni araştırma ve hesaplama yapılmadan bozma gerekleri yerine getirilmeden eksik ve hatalı inceleme ile fazla bedele hükmedildiğini, davalı idareye ait olmayan taşınmazda davacının kötü niyetle diktiği ağaçların ve yaptığı muhdesatların tamamının bedelinin davalı idareden talep edilemeyeceğini, el atılan kısım dışındaki ağaçve muhdesatların bedeline hükmedilmemesi gerektiğini, haksız ve mesnetsiz açılan davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek temyiz yoluna başvurumuştur. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, imar uygulaması nedeniyle yerinde korunamayan ağaç ve muhdesat bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesi gereği yürürlükte bulunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 427 ile 439 uncu maddeleri. 2. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1956/1 Esas, 1956/6 Karar sayılı kararının ilgili bölümü şöyledir: “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, esas itibarıyla, gayrimenkulünü yola kalbeden amme hükmi şahsiyeti aleyhine meni müdahale davası açmağa hakkı olduğuna, ancak dilerse bu fiili duruma razı olarak, mülkiyet hakkının amme hükmi şahsiyetine devrine karşılık gayrimenkulünün bedelinin tahsilini de dava edebileceğine ve isteyebileceği bedelin de mülkiyet hakkının devrine razı olduğu tarih olan dava tarihindeki bedel olduğuna 16.05.1956 tarihinde ilk toplantıda ittifakla karar verildi.” 3. Yargıtay İçtihadı Birleştirme Büyük Genel Kurulunun, 16.05.1956 tarihli ve 1954/1 Esas, 1956/7 Karar sayılı kararı ile “... Usûlü dairesinde istimlak muamelesine tevessül edilmeksizin gayrimenkulü yola kalbedilen şahsın, gayrimenkulünün bedelinin tahsiline ilişkin olarak, gayrimenkulünü yola kalbeden hükmü şahsiyeti aleyhine açacağı bedel davasında müruruzamanın mevzuubahis olamayacağına ve bu itibarla da, hadisede Borçlar Kanunu'nun 66. maddesinin tatbik kabiliyeti bulunmadığına ...” karar verilmiştir. 4. 3492 sayılı İmar Kanunu'nun 18 inci maddesinin 10 uncu fıkrası. 5. 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 11 inci maddesi. 3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Kanun’un 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/4269 · K. 2023/10905

I. DAVA

II. CEVAP

III. MAHKEME KARARI

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

V. TEMYİZ

VI. KARAR