Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/4358 · K. 2023/11946

10. Hukuk Dairesi         2023/4358 E.  ,  2023/11946 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1542 E., 2023/151 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/28 E., 2021/255 K. Taraflar arasındaki iş kazasından sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının maddi ve manevi tazminat istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA 1.Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.11.2015 günü meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 3.000,00 TL maddi, 100.000,00 TL manevi tazminatın tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. 2.Davacı vekili 17.02.2021 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini toplam 406.120,15 TL'ye çıkarmıştır. II. CEVAP 1.Davalı ... Pastacılık Gıda San. ve Tic. Ltd. Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; meydana gelen iş kazasında davacının kusurlu olduğunu, müvekkili şirket yönetiminin herhangi bir kusurunun olmadığını, dağıtım elemanı, şoför olarak çalışan davacının un çuvallarını istiflemek, taşımak, yığmak gibi bir görevinin olmadığını, kendisine bu yönde bir emir ve talimat verilmediğini, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davalılardan ... Pastacılık Gıda San. ve Tic. Ltd. Şirketi ile müvekkili şirket arasında alan kirası şeklinde hukuki münasebet bulunduğunu, diğer davalı şirketin kiraladığı alanda unlu mamuller imalatı yaparak kendi nam ve hesabına işleten firma olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında alt-üst işveren ilişkisi bulunmaması sebebiyle müvekkil şirketin hasım olmasının ve sorumluluk durumunun bulunmasının mümkün olmadığını, emir ve talimatları ... Şube Müdürü Kemal isimli şahıstan aldığını beyan etmiş ise de bu beyanın tamamen gerçek dışı olduğunu, diğer davalı işveren ve onun işçisi ile olan münasebetin yalnızca ... Mağazasının yürütümü sırasında bu yürütüme aykırı işlerin yapılması veya hareketlerin bulunması halinde ikaz etmek durumu olduğunu, alan kirası tatbiki sırasında kiracı diğer davalının akde muhalefet ettiği hususlarda ikazından ibaret olduğunu, ... Mağazaları içerisinde alan kirası ile kiralanan bölümlerde kendi nam ve hesabına çalışan firmaların mamul satışlarından dolayı ... kasasından geçmesi sebebiyle ... fişi verildiğini, bunun sebebinin KDV kaçağının önlenmesi ve sözleşmeler gereği satılan hasılat üzerinden kiranın alınmasından olduğunu, bu nedenlerle davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, 406.120,15 TL maddi tazminatın, 50.000,00 TL manevi tazminatın 01.11.2015 iş kazası tarihinden itibaren yasal faiz uygulanmak suretiyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... Pastacılık vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacının çuval yerleştirmek ve yığmak gibi bir görevinin olmadığını, davacının şoför – dağıtım elemanı olarak çalıştığını, asgari ücretle çalışmasına rağmen 2.100 TL ücret baz alınarak hesaplama yapıldığını, maluliyet oranını kabul etmediklerini belirterek Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; ... A.Ş’nin asıl işveren olmadığını, ürünlerde ... logosunun bulunmasının asıl işveren olmasını gerektirmeyeceğini, tanıklarını dinlenmediğini, dosyada ücret araştırılması yapılmasına rağmen 2016/249 E. sayılı dosyadaki ücretin esas alınması talimatının hatalı olduğunu, raporda davalı şirketin sorumlu olmamasına rağmen 3. rapor alındığını ve bilirkişinin yönlendirildiğini, diğer davalı şirketle alan kirası söz konusu olduğunu raporlar arasında çelişki olup çelişkinin giderilmediğini, hesaplamada gün değil ay hesaplaması olması gerektiğini ve 360 günün esas alınması gerektiğini belirterek Yerel Mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi tarafından Mahkemenin kesinleşen dosyasındaki ücretin hesaplamada esas alındığı, maluliyet açısından Adli Tıp 3 ncü İhtisas Dairesinden rapor alındığı ve bu raporun önceki raporu teyit ettiği, davacının çuval istifleme görevi bulunup bulunmadığı hususunun bilirkişiler tarafından kusur incelemesinde değerlendirildiği, davalılar arasında asıl işvren-alt işveren ilişkisini ortaya koyması açısından yapılan değerlendirme ve dikkate alınan ortak yönetim, işyerinde ... A.Ş.'nin belirlediği esasların uygulanması, mağaza çalışanları ve işyerinde ... logosunun kullanılması, denetim ve tedbir sorumluluğunun ... A.Ş.'de olması gerekçesi ile alt işveren asıl işveren tespitinin isabetli olduğu kanaati ile davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun ...nın 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... .. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ... .. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğrayan sigortalının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanunu'nun 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 ncü maddeleridir. 3. Değerlendirme 1. Davalı ... .. A.Ş. vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; Mülga 5521 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 20.07.2016 tarihinden itibaren uygulanan 8. maddesinin 3 üncü fıkrasına göre “Bölge adliye mahkemesinin para ile değerlendirilemeyen dava ve işler hakkındaki kararları ile miktar veya değeri beş bin lirayı geçen davalar hakkındaki nihaî kararlara karşı tebliğ tarihinden başlayarak sekiz gün içinde temyiz yoluna başvurulabilir.” Bu fıkradaki “beş bin” ibaresi 6763 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile “kırk bin Türk Lirası” şeklinde değiştirilmiştir. Mülga 5521 sayılı Kanun'un, 6763 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile değişik beşinci fıkrasına göre parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı öngörülmüştür. 25.10.2017 tarihinde yürürlüğe giren 7036 sayılı İş Mahkemeleri Kanunu'nun 8 inci maddesinde “temyiz edilemeyen kararlar” sayılmış ancak miktar itibariyle kesinliğe bu maddede yer verilmemiş, 7/3 üncü madde de 6100 sayılı HMK’nın kanun yollarına ilişkin hükümlerinin, iş mahkemelerince verilen kararlar hakkında da uygulanacağı belirtilmiştir. 6100 sayılı HMK’nın 362/1-a maddesi uyarınca, bölge adliye mahkemelerinin miktar veya değeri kırk bin Türk Lirasını (bu tutar dâhil) geçmeyen davalara ilişkin kararların temyiz yoluna başvurulamayacağı hükme bağlanmıştır. HMK Ek madde 1 hükmüne göre de 362 nci maddedeki parasal sınırların, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere, Maliye Bakanlığınca her yıl tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması suretiyle uygulanacağı belirtilmiştir. ...nın 362/2 nci maddesine göre “Birinci fıkranın (a) bendindeki kararlarda alacağın bir kısmının dava edilmiş olması durumunda, kırk bin Türk Liralık kesinlik sınırı alacağın tamamına göre belirlenir. Alacağın tamamının dava edilmiş olması hâlinde, kararda asıl talebinin kabul edilmeyen bölümü kırk bin Türk Lirasını geçmeyen tarafın temyiz hakkı yoktur. Ancak, karşı taraf temyiz yoluna başvurduğu takdirde, diğer taraf da düzenleyeceği cevap dilekçesiyle kararı temyiz edebilir” ...nın 366 ncı maddenin yollaması ile temyiz yolunda da uygulanan 346 ncı madde uyarınca, temyiz dilekçesi kesin olan bir karara ilişkin olursa, kararı veren mahkeme temyiz dilekçesinin reddine karar verir. Ancak temyiz edilen karar kesin olduğu halde bu konuda inceleme yapılıp karar verilmeksizin dosya Yargıtay’a gönderilmiş ise 01.06.1990 tarih, 1989/3 E. - 1990/4 K. sayılı içtihadı birleştirme kararı gereğince dosyanın mahalline çevrilmesine gerek olmaksızın Yargıtay tarafından temyiz talebinin reddine karar verebilecektir. Yukarıda belirtildiği şekilde, iş mahkemelerinin kararlarının istinaf incelemesi sonucu bölge adliye mahkemelerince verilen kararlarda karar tarihine göre kesinlik sınırı: 20.07.2016 - 01.12.2016 tarihleri arasında 5.000,00 TL; 02.12.2016 tarihi sonrası için 40.000,00 TL; 01.01.2017 sonrası için 41.530,00 TL ve 01.01.2018 tarihi sonrası için 47.530,00 TL; 01.01.2019 tarihi sonrası için 58.800,00 TL, 01.01.2020 tarihi arası için 72.07000 TL, 01.01.2021 tarihi sonrası için 78.630,00 TL, 01.01.2022 tarihi sonrası için 107.090,00 TL, 01.01.2023 tarihi sonrası için 238.735,737 TL’dir. Bu tür davalarda, 6100 sayılı HMK’nın 110 uncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır. Belirtilen açıklamalar ışığında somut olay incelendiğinde, temyize konu tutarın yukarıda değinilen temyiz (kesinlik) sınırının altında bulunduğu anlaşılmakla davalı ... .. A.Ş. vekilinin bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. 2. Davalı ... .. A.Ş. vekilinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz kapsam ve nedenlerine göre, hükme esas alınan hesap raporundaki hesap ilkelerinin Dairemizce benimsenen ilkelere uygun olması ve davalı ... .. A.Ş. vekilince temyiz sebebi olarak ileri sürülen sebeplerin aynı zamanda istinaf sebebi olarak daha evvelce ileri sürüldüğü ve Bölge Adliye Mahkemesi gerekçesinde açıklandığı şekilde incelenerek istinaf başvurusunun esastan reddine karar verildiği bu yönle Bölge Adliye Mahkemesince oluşturulan gerekçenin de yerinde olduğu dikkate alındığında kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davalı ... .. A.Ş. vekilinin manevi tazminata yönelik temyiz isteminin miktardan REDDİNE, 2.Davalı ... .. A.Ş. vekilinin maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin ilgilisinden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 28.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.