Yargıtay 1. Ceza Dairesi · E. 2023/4673 · K. 2023/5020

1. Ceza Dairesi         2023/4673 E.  ,  2023/5020 K. "İçtihat Metni"

K A N U N Y A R A R I N A

B O Z M A

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi Silahlı terör örgütüne üye olma suçundan şüpheli ... hakkında yapılan soruşturma evresi sonunda ... Cumhuriyet Başsavcılığınca düzenlenen 09.02.2022 tarihli ve 2020/6334 soruşturma, 2022/8856 Esas, 2022/1405 sayılı iddianamenin iadesine dair ... 20. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.02.2022 tarihli ve 2022/40 sayılı iddianame değerlendirme kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin merci ... 21. Ağır Ceza Mahkemesinin, 14.03.2022 tarihli ve 2022/10 değişik iş sayılı kararı ile ilgili olarak; Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 03.04.2023 gün ve 94660652-105-06-19157-2022-Kyb sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.05.2023 tarihli ve 2023/41476 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü;

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 25.05.2023 tarihli ve 2023/41476 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Dosya kapsamına göre, şüphelinin 24.06.2018 tarihinde yapılan 27. dönem milletvekili seçimlerinde milletvekili seçildiği, ... Cumhuriyet Başsavcılığının 09.02.2022 tarihli ve 2022/8856 Esas sayılı iddianamesinde ayrıntıları belirtilen eylemleri gerçekleştirmek suretiyle silahlı terör örgütüne üye olma suçunu işlediği iddiası ile kamu davasının açıldığı, Her ne kadar ... 20. Ağır Ceza Mahkemesinin 21.02.2022 tarihli kararıyla, şüphelinin işlediği iddia edilen silahlı terör örgütüne üye olma suçunun niteliği itibariyle Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 83/2 nci maddesinde işaret olunan ve 14/2 nci maddesi kapsamında kalan suçlardan olduğu, Anayasanın geçici 20 ... maddesi ile getirilen istisna hükmünün yeniden milletvekili seçilen şüpheli hakkında uygulanmasının mümkün bulunmadığı, Anayasanın 83/4 üncü maddesinin emredici hükmü gözetilerek şüpheli hakkında yasama dokunulmazlığı kaldırılmaksızın iddianame düzenlendiğinden bahisle iadesine karar verilmiş ise de, Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Yasama Dokunulmazlığı" başlıklı 83/2 nci maddesinin; "Seçimden önce veya sonra bir suç işlediği ileri sürülen bir milletvekili, Meclisin kararı olmadıkça tutulamaz, sorguya çekilemez, tutuklanamaz ve yargılanamaz. Ağır cezayı gerektiren suçüstü hali ve seçimden önce soruşturmasına başlanılmış olmak kaydıyla Anayasanın 14 üncü maddesindeki durumlar bu hükmün dışındadır. Ancak, bu halde yetkili makam durumu hemen ve doğrudan doğruya Türkiye Büyük Millet Meclisine bildirmek zorundadır." ve "Temel Hak ve Hürriyetlerin Kötüye Kullanılamaması" başlıklı 14 ncü maddesinin de; " Anayasada yer alan hak ve hürriyetlerden hiçbiri, Devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğünü bozmayı ve insan haklarına dayanan demokratik ve laik Cumhuriyeti ortadan kaldırmayı amaçlayan faaliyetler biçiminde kullanılamaz. Anayasa hükümlerinden hiçbiri, Devlete veya kişilere, Anayasayla tanınan temel hak ve hürriyetlerin yok edilmesini veya Anayasada belirtilenden daha geniş şekilde sınırlandırılmasını amaçlayan bir faaliyette bulunmayı mümkün kılacak şekilde yorumlanamaz. Bu hükümlere aykırı faaliyette bulunanlar hakkında uygulanacak müeyyideler, kanunla düzenlenir." şeklinde, geçici 20 nci maddesinin ise, "Bu maddenin Türkiye Büyük Millet Meclisinde kabul edildiği tarihte; soruşturmaya veya soruşturma ya da kovuşturma izni vermeye yetkili mercilerden, Cumhuriyet başsavcılıklarından ve mahkemelerden; Adalet Bakanlığına, Başbakanlığa, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığına veya Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığına intikal etmiş yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyaları bulunan milletvekilleri hakkında, bu dosyalar bakımından, Anayasanın 83 üncü maddesinin ikinci fıkrasının birinci cümlesi hükmü uygulanmaz. Bu maddenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren onbeş gün içinde; Anayasa ve Adalet komisyonları üyelerinden kurulu Karma Komisyon Başkanlığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığında, Başbakanlıkta ve Adalet Bakanlığında bulunan yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin dosyalar, gereğinin yapılması amacıyla, yetkili merciine iade edilir.” şeklinde olduğu, Benzer bir olay nedeniyle Yargıtay 16. Ceza Dairesinin 22.09.2016 tarihli ve 2015/8449 Esas, 2016/4723 Karar sayılı ilamında da belirtildiği üzere, milletvekili seçiminden önce Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 14 üncü maddesi kapsamında suç işleyen ve soruşturmasına başlanmış olan milletvekilinin yasama dokunulmazlığından yararlanamayacağı, hangi suçların bu madde kapsamında olduğu tahdidi olarak sayılmadığından dolayı maddenin kapsamını belirleme görevinin uygulayıcıya ait olduğu, ülkenin bölünmez bütünlüğüne ve anayasal düzene yönelik suç oluşturan söylem ve eylemlerin Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 14 üncü maddesi kapsamındaki hakkın kötüye kullanılması niteliğinde görülmesi gerektiği, şüpheli hakkında yapılan soruşturmaya ayrı bir soruşturmada şüpheli olarak bulunan şahsın ifadesi üzerine 16.01.2018 tarihinde başlandığı, soruşturma başladıktan sonra şüphelinin 24.06.2018 tarihinde yapılan milletvekili genel seçimlerinde milletvekili olduğu, şüphelinin ... Cumhuriyet Başsavcılığının 09.02.2022 tarihli ve 2022/8856 Esas sayılı iddianamesinde ayrıntılı olarak belirtilen suç teşkil eden eylemlerini milletvekili seçildiği 24.06.2018 tarihinden önce gerçekleştirdiği ve 16.01.2018 tarihinde soruşturmasına başlandığı, Anayasanın geçici 20 ... maddesi kapsamında olmadığı ve Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 14 üncü maddesi kapsamındaki hakkın kötüye kullanılması niteliğinde olduğunun kabulünün gerektiği de nazara alındığında, itirazın bu yönden kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.