Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2023/4768 · K. 2024/6860

11. Ceza Dairesi         2023/4768 E.  ,  2024/6860 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2022/4064 Değişik iş SUÇ : Bilişim sistemlerinin, banka veya kredi kurumlarının araç olarak kullanılması suretiyle dolandırıcılık, tacir veya şirket yöneticileri ile kooperatif yöneticilerinin dolandırıcılığı KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi KANUN YARARINA BOZMA YOLUNA BAŞVURAN: Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ: İlgili kararın kanun yararına bozulması Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığının 08.08.2022 tarihli ve 2022/47493 Soruşturma, 2022/28966 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii Bakırköy 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 12.09.2022 tarihli ve 2022/4064 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 12.09.2022’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 14.07.2023 tarihli ve 2023/4967 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve KYB-2023/85294 sayılı Tebliğnamesi ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 04.09.2023 tarihli ve KYB-2023/85294 sayılı kanun yararına bozma isteminin; “Müşteki şirket vekili Avukat Gökçen Demirhan Alpağut'un 29/07/2022 tarihli şikayet dilekçesinin 03/08/2022 tarihinde soruşturmaya kaydedilmesini müteakip Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığınca hiçbir araştırma yapılmadan 08/08/2022 tarihinde iddiaya konu olayın taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; 5271 sayılı Kanun’un 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın Cumhuriyet savcısının 5271 sayılı Kanun’un kendisine yüklediği soruşturma görevini yerine getirmediği, ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla itirazın kabulüne karar verebileceği yönündeki açıklamalar nazara alındığında, Dosya kapsamına göre; müşteki şirketin, IIC motorlu fan alımı için şüphelilerin yetkilisi olduğu ...'nin sitesinde yer alan whatsapp numarası üzerinden şirket ile iletişime geçtiği, tarafların mail üzerinden yaptıkları görüşmeler neticesinde istedikleri ürün karşılığında 41.258,70 Türk lirasında anlaşmalarını takiben, müşteki şirketin ödemeyi gerçekleştirmesi sonrasında aradan 2 ay gibi bir süre geçmesine rağmen ürünlerin teslim edilmediği, şüphelilerin yetkilisi olduğu şirket ile yapılan görüşmelerde ise tedarikle alakalı sıkıntılar olduğu belirtildiği bir süre sonra ise mesajlara cevap verilmediğinin, bu şekilde müşteki şirketin dolandırıldığının iddia edildiği somut olayda, taraflar arasındaki uyuşmazlığın hukuki ihtilaf niteliğinde kaldığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; şikayete konu olaya ilişkin herhangi bir araştırma yapılmamış olması karşısında, maddi gerçeğin tespiti bakımından; ... isimli bir şirketin bulunup bulunmadığı ve fan alım satım işiyle uğraşıp uğraşmadığı hususu araştırılarak, şirketin yetkili kişi veya kişilerinin tespit edilerek, şüphelilerin ve başkaca şirket yetkilisi varsa bu kişilerin de şüpheli sıfatıyla ifadesi alınıp, şikayete konu alışverişe ilişkin tüm belge ve kayıtların temin edilmesi, yine müşteki vekili tarafından sunulan dilekçedeki delillerin temini ile müşteki şirketin ödemesine dair banka kayıtlarının getirtilip, gerekirse söz konu alışverişin müşteki şirket tarafından yapılıp yapılmadığının tespiti amacıyla anılan şirkete ait belirtilen dönemlerdeki ilgili ticari defter, makbuz, fatura, muhasebe kayıtları ve banka kayıtlarının temin edilerek, ilgili belgelerle birlikte dosyanın alanında uzman bilirkişiye tevdii sağlanıp ayrıntılı ve denetime elverişli bilirkişi raporu alındıktan sonra, sonucuna göre şüphelilerin hukukî durumlarının tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, eksik soruşturma sonucu verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine, soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir.“ Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı Kanun‘un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172 nci maddesinin birinci fıkrası; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173 üncü maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi ... Alüminyum San. ve Tic. A.Ş. 'nin ihtiyacı olan IIC motorlu fanı satın almak maksadıyla internet üzerinden yaptıkları araştırmada, ... Endüstriyel Tarım Makina Sanayi Ticaret A.Ş.'ne ait web sitesinde aranılan ürünün bulunduğunun görülmesi üzerine mail yoluyla ilgili şirketle iletişime geçildiğinin, proforma faturanın düzenlenmesini müteakip ürün bedeli olan 41.258,70 TL'nin, 12.05.2022 tarihinde eft yoluyla gönderildiğinin, aradan uzunca sayılabilecek bir süre geçmesine rağmen çeşitli bahanelerle ürünün teslim edilmediğinin, şirket yetkililerine ulaşılamadığının, haricen yapılan araştırmalarda aynı konuya ilişkin pek çok mağdurun daha bulunduğunun öğrenildiğinin, şirket yetkilisi olan şüphelilerin bu şekilde haksız menfaat temin ederek atılı suçları işlediklerinin iddia olunması karşısında; şüphelilerin açık kimlik ve adres bilgileri tespit edilerek ifadelerine başvurulması, ... Endüstriyel Tarım Makina Sanayi Ticaret A.Ş.'nin yetkili ve ortaklarının belirlenmesi, motorlu fan alım-satım işiyle uğraşıp uğraşmadıklarının araştırılması, ödemelerin nasıl ve ne şekilde gerçekleştiğinin ortaya konulması, banka hesap hareketlerin getirtilmesi, banka dekontlarının, mail ve whatsapp yazışmalarının, proforma faturanın ve icra takibine konu dosyanın temin edilerek incelenmesi, benzer şekilde başka soruşturma ya da kovuşturma dosyalarının bulunup bulunmadığının araştırılması varsa onaylı bir suretinin dosya arasına alınması, sonucuna göre somut olayda dolandırıcılık suçunun unsurlarının bulunup bulunmadığının tayin ve takdir edilmesi gerekirken; "...olayın taraflar arasındaki sözleşmeden kaynaklı hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. Bakırköy 5. Sulh Ceza Hakimliğinin 12.09.2022 tarihli ve 2022/4064 Değişik İş kararının 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin üçüncü fıkrası gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı Kanun’un 309 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendi uyarınca gerekli işlemin yapılması için dava dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 20.05.2024 tarihinde karar verildi.