Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/4905 · K. 2024/6833

11. Hukuk Dairesi         2023/4905 E.  ,  2024/6833 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2352 Esas, 2023/789 Karar HÜKÜM : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/165 E., 2021/849 Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil ile tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın usulden reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerince davalı Tarım Kredi Gıda San. ve Tic. A.Ş.'ye 30.09.2012 tarihli 5 yıllık süreli sözleşme gereği teminat olarak devredilen taşınmaz ve üzerinde bulunan 11 katlı 2 blok ve 88 daireden oluşan yapının sözleşmeye aykırı ve muvazaalı olarak diğer davalıya devredildiğini, teminatın ... Toptan Gıda Pazarlama ... ... ... (...) firmasının bayiliğin devam etmesini amaçladığını, alacaklı firmanın doğmuş ve doğacak alacaklarına karşılık müvekkillerinin taşınmazlarını teminat olarak aldığını, bu teminatın gerçek borçlarla sınırlı olup artan paranın teminat verenlere iadesinin esas olduğunu, taşınmazların “Elit Ayçiçeği yağının distrübitörü olarak tanımlanacak ve teminatlı bayiler oluşturacaktır” şartı uyarınca teminat verildiğini, oysa Trakya Yem ve Yağ Sanayi Tic. A.Ş.'nin bu şarta uymayıp distrübitörlüğü beş yıllık süreyi beklemeksizin iptal ettiğini, sözleşme gereğince, bahse konu gayrimenkulün akibeti ve alacak, borç tespiti için iki tarafın da muhasebe kayıtlarında mutabakat sağlanmasının zorunluğu olduğunu, iki davalının da sözleşmenin içeriğini bildiğini ileri sürerek Trakya Yem ve Yağ Sanayi Tic. A.Ş.’ye teminat amaçlı verilen taşınmazın muvazaa nedeni ile Tarım Kredi Kooperatifleri Tekirdağ Bölge Birliği'ne devir işlemlerinin iptali ile devir eden davalı şirket adına tekrar tapuya tescilinin sağlanmasını, eksik inşaatın tamamlanması ya da yeni bir inşaat için yetki verilmesini, müspet zararın tazminini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı Tarım Kredi Kooperatifleri Tekirdağ Bölge Birliği vekili cevap dilekçesinde; davacının dayandığı sözleşmeye müvekkilinin taraf olmadığını, tapuya şerh edilmeyen ve ayni niteliği olmayan bir sözleşmeden iyi niyetli üçüncü kişi olarak bilgilerinin bulunmadığını, dava konusu taşınmazın 03.08.2017 tarihinde müvekkili tarafından 1.850.000,00 TL karşılığında Tarım Kredi Gıda San. ve Tic. A.Ş.’den satın alındığını, davacı ile taşınmazın dava tarihindeki maliki arasında akdedilen sözleşmenin müvekkilini bağlamayacağını savunarak davanın reddini istemiştir. 2.Davalı Tarım Kredi Gıda San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkili ile ... arasında süregelen ticari ilişki kapsamında borçların teminat altına alınması amacıyla 30.09.2012 tarihinde sözleşme imzalandığını, anılan taşınmazın eski maliki tarafından müvekkiline devredildiğini, sözleşme ile tarafların ve konusunun belirlendiğini, sözleşme konusunun bayiliğin devam ettirilmesi ve alacaklı firmaya doğmuş, doğacak borçlara karşılık gayrimenkulün teminat verilmesi olduğunu, müvekkili şirketle ... arasında devam eden ticari ilişkiler kapsamında aktedilen 31.12.2012 tarihli distribütörlük sözleşmesi uyarınca müvekkiline borcun bulunduğunu, müvekkilinin alacağın tahsili amacıyla ipoteğin paraya çevrilmesi yoluna gittiğini, taşınmazın gerçek değeri üzerinden devrin gerçekleştiğini, davacıların sözleşmeyi ...'yı vekaleten imzaladığını, taraf ehliyetleri olmadığını, sözleşmenin nisbi nitelik taşıdığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, davalı Tarım Kredi Gıda Sanayi ve Ticaret A.Ş. ile imzalanan 30.09.2012 tarihli sözleşmenin ...’yı temsilen davacılar ... ve ... tarafından imzalandığı, davacıların söz konusu sözleşmeyi imzalama konusunda temsil yetkisi bulunmasının sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıklara binaen açılan ya da açılacak davalarda aktif husumet ehliyetine sahip oldukları anlamına gelmeyeceği, söz konusu sözleşmede belirlenen hak ve yükümlülüklerin davacıların sözleşmenin imzalanması sebebiyle temsil ettiği ..., yani ... ... ...'a ait olduğu, bu nedenle esastan yargılama yapılarak karar verilmesi halinde davacıların leh ya da aleyhinde herhangi bir karar verilemeyeceği, dolayısıyla davacıların aktif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davacıların aktif husumet ehliyeti bulunmadığından davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekilince istinaf edilmiştir. IV. BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ KARARI Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi karar ve gerekçesinde yasa ve usule aykırılık bulunmadığı, kamu düzenine aykırılık görülmediği gerekçesiyle davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, karar davacılar vekilince temyiz edilmiştir. V. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, tapu iptali ve tescil ile tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 114 üncü maddesinin birinci fıkrasının (d) bendi, 115 inci maddesinin ikinci fıkrası, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 3. Değerlendirme Yapılan yargılama ve saptanan somut uyuşmazlık bakımından uygulanması gereken hukuk kuralları gözetildiğinde İlk Derece Mahkemesince verilen kararda bir isabetsizlik olmadığının anlaşılmasına göre yapılan istinaf başvurusunun 6100 sayılı Kanun'un 353 üncü maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinin (1) numaralı alt bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesince esastan reddine ilişkin kararın usul ve yasaya uygun olduğu kanısına varıldığından Bölge Adliye Mahkemesi kararının onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacıların temyiz isteminin reddi ile Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, aynı Kanun'un 372 nci maddesi uyarınca işlem yapılmak üzere dava dosyasının İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, 26.09.2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.