Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/5368 · K. 2024/2536

11. Hukuk Dairesi         2023/5368 E.  ,  2024/2536 K. "İçtihat Metni" İNCELENEN KARARIN MAHKEMESİ :Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/168 Esas, 2022/255 Karar Avukat ... Avukat ... HÜKÜM : Davanın reddi Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararının iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı TÜRKPATENT vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin sunduğu diğer hizmetler dışında 18.12.2014 tarihinde Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ile imzaladığı “Veri Erişim, Paylaşım ve Kullanım Esaslarına Dair Protokol” çerçevesinde, ülkemiz gayrimenkul piyasalarında gerçekleştirilen alım satım işlemlerinde, mülkiyet hakkının devri ile aynı zamanda alım bedelinin güvenli bir yöntemle el değiştirmesini sağlayacak sistemin kurulması amacıyla işbirliği yaptığını, böylece alıcı tarafından gönderilen ve müvekkili banka tarafından özel bir hesapta bloke edilen satış bedelinin, satıcının hesabına eş zamanlı olarak aktarılması ve böylelikle alım bedelinin güvenli bir şekilde el değiştirmesinin sağlandığını, sunulan hizmetin her iki kurumu da ifade etmek üzere “tapu” ve “takas” kelimelerinin birleştirilmesiyle “Tapu Takas” olarak olarak adlandırıldığını, Tapu Kadastro Genel Müdürlüğü Bilgi Sistemi (TAKBİS) ile müvekkili banka arasında kurulan web tabanlı “Tapu Takas” uygulamasının ilgili bürokratlar ve üst düzey yöneticilerin katılımıyla 17.04.2015 tarihinde Çırağan Sarayı’nda gerçekleşen tanıtım toplantısı ile devreye alındığını, müvekkilinin sunduğu bu hizmet kapsamında tescil ettirmek üzere başvurduğu 14.07.2015 tarih ve 2015/59751 numaralı "Tapu Takas + Şekil" ibaresinin marka olarak tescili talebinin YİDK kararı ile 556 sayılı Markanın Korunması Hakkında Kanun Hükmünde Kararname (556 sayılı KHK)'nin 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendi kapsamına girdiği gerekçesiyle reddedildiğini, oysa müvekkili banka tarafından verilen hizmet dikkate alınarak değerlendirildiğinde, markanın ayırt edici niteliğe sahip olduğunu, “tapu” ve “takas” kelimelerinin birleştirilmekle özgün bir anlam kazandığından, marka olarak tescilinde 556 sayılı KHK’nın 7 nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bendine bir aykırık bulunmadığını ileri sürerek TÜRKPATENT YİDK'nın 08.06.2016 tarih ve 2016/M-6045 sayılı kararının iptalini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; açılan davanın yerinde olmadığını, YİDK kararının usul ve yasaya uygun bulunduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 07.11.2017 tarihli ve 2016/345 Esas, 2017/346 Karar sayılı kararıyla; dava konusu başvurunun 556 sayılı KHK’nın7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında soyut ayırt edici özelliğinin bulunduğu, başvuru kapsamından 556 sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gerekçe gösterilerek çıkartılmış bulunan 36. sınıfın 02 ve 03. alt gruplarındaki “Finansal ve parasal hizmetler.” yönünden tanımlayıcı nitelikte olmadığı, buna karşılık “Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri.” yönünden tanımlayıcı nitelikte olduğu, ancak dava konusu marka başvurusunun, mal ve hizmet listesinden çıkarılan “Finansal ve parasal hizmetler.” ile “Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri” yönünden 556 sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin son fıkrası kapsamında kullanım yoluyla ayırt edici nitelik kazandığı gerekçesiyle davanın kabulü ile TÜRKPATENT YİDK'nın 08.06.2016 tarih 2016/M-6045 sayılı kararının iptaline karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜRKPATENT vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 19.06.2020 tarihli ve 2019/220 Esas, 2020/499 Karar sayılı kararıyla; dava konusu başvurunun 556 sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında soyut ayırt edici özelliğinin bulunduğu, başvuru kapsamından 556 sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (c) bendi gerekçe gösterilerek çıkartılan 36. sınıfın 02 ve 03. alt gruplarındaki “Finansal ve parasal hizmetler.” yönünden tanımlayıcı nitelikte olmadığı, her ne kadar “Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri.” yönünden tanımlayıcı nitelikte ise de dava konusu marka başvurusunun, mal ve hizmet listesinden çıkarılan “Finansal ve parasal hizmetler.” ile “Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri” yönünden 556 sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin son bendi kapsamında kullanım yoluyla ayırt edici nitelik kazandığının, somut uyuşmazlıkta sunulan afiş, tanıtıcı broşür, internet sitesi görselleri, Radyo ve Televizyon Üst Kurulu'nun (RTÜK) 01.07.2015 tarihli kararı ile yayımlanmasında kamu yararı bulunduğuna karar verilen spot reklam filmi, ulusal basında 4 günlük sürede 32 gazete, 21 internet haberi, 6 televizyon kanalında yayımlanan haberler ile kanıtlandığının mahkemece görüşüne başvurulan uzman bilirkişi raporunda da belirtildiği, dolayısıyla mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle TÜRKPATENT vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı TÜRKPATENT vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 01.03.2022 tarih, 2020/6744 esas ve 2022/1367 karar sayılı kararıyla dava konusu markanın başvuru kapsamındaki "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" yönünden tanımlayıcı olduğu sabit olup, Dairemizin emsal nitelikteki 01.04.2019 tarihli ve 2018/713-2019/2451 sayılı onama kararına konu 36,38,42 sınıf mal ve hizmetleri içeren “Tapu Takas” ibareli markanın 556 sayılı sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri uyarınca YİDK tarafından reddine ilişkin kararın iptali istemi ile açılan davada, “Tapu Takas” ibaresinin kullanım sonucunda tüketicilerce marka olarak algılanır hale geldiğini ispatlayan dokümanların sunulduğu iddiası kabul görmediği, ortaya çıkan bu sonucun işbu davaya konu olgular bakımından davacı aleyhine kuvvetli delil teşkil edeceği muhakkak olmakla işbu davada KHK’nın 7'nci maddesinin son fıkrası uyarınca markanın kullanılmakla ayırt edici hale geldiğinin kabulünün doğru olmadığı, dava konusu aynı ibareleri muhtevi markanın başvuru kapsamındaki "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" yönünden tanımlayıcı olduğu dikkate alınarak, davanın "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" dışında kalan hizmetler yönünden kabulü gereğine işaret edilerek Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu markanın başvuru kapsamındaki "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" yönünden tanımlayıcılığının sabit olduğu, emsal nitelikteki Yargıtay 11.Hukuk Dairesi'nin 01.04.2019 tarihli ve 2018/713-2019/2451 sayılı onama kararına konu 36,38,42 sınıf mal ve hizmetleri içeren “Tapu Takas” ibareli markanın 556 sayılı KHK’nın 7'nci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri uyarınca YİDK tarafından reddine ilişkin kararın iptali istemi ile açılan davada, “Tapu Takas” ibaresinin kullanım sonucunda tüketicilerce marka olarak algılanır hale geldiğini ispatlayan dokümanların sunulduğu iddiasının kabul görmemiş olması karşısında, dava konusu aynı ibareleri muhtevi markanın başvuru kapsamındaki "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" yönünden tanımlayıcı olduğu dikkate alınarak, davanın "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" dışında kalan hizmetler yönünden kabulünün gerektiği gerekçesiyle TÜRKPATENT YİDK'nın 2016/M-6045 sayılı kararının "Gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" hizmetleri dışında kalan tüm mal ve hizmet sınıfları yönünden iptaline, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; başvurunun tümden reddi gerektiğini, bu itibarla Kurum kararının yerinde olduğunu, zira başvuru konusu ibarenin 5 inci madde anlamında bir teşebbüsün mallarını başka bir teşebbüsün mallarından ayırt etmeye yarayacak işaret hükmünde olmadığını, "tapu" ve "takas" ibarelerinin herkesçe bilinen anlamlarını muhafaza etmek suretiyle tapuların takas edilmesi şeklinde bir algıya sebep olabileceğini, bu nedenle sözkonusu işaretin tescil talep edilen tüm sınıflar yönünden marka olabilme özelliğine sahip olmadığını, başvuru konusu tüm hizmetler bakımından tanımlayıcı olduğunu, tanımlayıcı ibareler dışında ayırt edicilik vasfı olan bir unsur kullanılmadığını, kullanım sonucu ayırt edicilik iddiasının da ispatlanamadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir. 2-Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde özetle; mahkemece 36. sınıf alt grupta yer alan finansal ve parasal hizmetler ile 38. ve 42. sınıf hizmetler yönünden YİDK kararının iptaline ilişkin kararın yerinde olduğunu, ancak “tapu takas” ibaresinin kullanım sonucunda tüketicilerce marka olarak algılanır hale geldiğini ispatlayan dokümanların sunulduğu iddiasının Yargıtay tarafından kabul görmediği gerekçe gösterilerek "gayrimenkul komisyonculuğu, müşavirliği ve idaresi hizmetleri" açısından tanımlayıcı olduğuna karar vermesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını, ilgili çevre tarafından markanın kullanım sonucu ayırt edici nitelik kazandığını, müvekkilinin gayrimenkul komisyonculuğunda olduğu gibi mal alımı, satımı, kiralaması, değerlemesi ve/veya danışmanlık hizmeti yapmadığını ve buna bağlı bir komisyon almadığını, başvuru konusu ibarenin Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü ve Takasbank arasındaki işbirliğini ve bu işbirliği kapsamında sunulan hizmeti ifade etmek üzere bir kelime kombinasyonu olduğunu, bu suretle kelimelerin tek tek tanımlayıcı anlamlarından uzaklaşarak farklı bir genel izlenim ile yeni bir anlam kazandığını, Tapu takas ve logosunun tüketicinin hizmeti tam ve kesin olarak tanımlayamadığı fakat hizmetin ne olduğu hakkındaki olasılıkları zihninde birkaç seçeneğe kadar indirebildiği bir terim olduğunu, dolayısıyla tescili mümkün bir marka olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacını 2015/59751 sayılı ve "Tapu Takas + Şekil" ibareli marka tescil başvurusunun nihai olarak reddine dair TürkPatent YİDK'nın 08.06.2016 tarih ve 2016/M-6045 sayılı kararının iptali koşullarının oluşup oluşmadığına ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 556 sayılı KHK'nın 7'inci maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri. 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeple; Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davalıya yükletilmesine, Alınmadığı anlaşılan 427,60 TL temyiz ilam harcı ile 2.107,80 TL temyiz başvuru harcının temyiz eden davacıdan alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.