Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/5434 · K. 2023/7699

5. Hukuk Dairesi         2023/5434 E.  ,  2023/7699 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Tüketici Mahkemesi SAYISI : 2023/61 Esas, 2023/103 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Edremit 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) 07.12.2022 Tarihli ve 2022/38 Esas, 2022/174 Karar Sayılı Kararı Davanın dayanağı olan taraflar arasındaki sözleşmede yer alan sekizinci madde uyarınca sözleşmeden doğan alacaklarda Bakırköy Mahkemelerinin yetkili kılındığı, davalının yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Bakırköy 6. Tüketici Mahkemesinin 20.02.2023 Tarihli ve 2023/61 Esas, 2023/103 Karar Sayılı Kararı Tacirler veya kamu tüzel kişilerinin, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilecekleri gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, itirazın iptali istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun'un 6 ıncı, 7 nci, 10 uncu, 17 nci ve 18 inci maddeleri 3. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) 89 uncu maddesi C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesine göre bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10 uncu maddesine göre ise sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesine göre para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 3. 6100 sayılı Kanun'un 17 nci maddesine göre Tacirler veya kamu tüzel kişileri, aralarında doğmuş veya doğabilecek bir uyuşmazlık hakkında, bir veya birden fazla mahkemeyi sözleşmeyle yetkili kılabilirler. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça dava sadece sözleşmeyle belirlenen bu mahkemelerde açılır. 4. Taraflar arasında uyuşmazlık konusu olmayan Avukatlık Hizmet Sözleşmesinin 8 inci maddesinde sözleşmeden doğacak anlaşmazlılarda avukatlık bürosunun bulunduğu yer mahkemeleri ve icra dairelerinin yetkili olduğu kararlaştırılmıştır. Dava, 6100 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdikten sonra, 07.12.2022 tarihinde açılmış olup, sözleşmedeki yetki şartının geçerli olup olmadığı 6100 sayılı Kanun hükümlerine göre belirlenecektir. Sözkonusu Kanun'un Yetki Sözleşmesi başlıklı 17 nci maddesinde "tacirler ve kamu tüzel kişilerinin" sözleşme ile yetkili mahkemeyi belirleyebilecekleri öngörülmüştür. Düzenleme ile gerçek kişilerin korunması amaçlanmış, tacirler veya kamu tüzel kişileri dışındaki gerçek kişilerin, kendi aralarında yetki sözleşmesi yapmaları kabul edilmemiştir. 5. Somut olayda, dosya kapsamından tarafların ikisinin tacir olmadığı anlaşıldığından sözleşmedeki yetkiye ilişkin düzenlemenin geçerli olmadığı, süresi içerisinde yetki itirazında bulunan davalının ikametgahının Edremit/Balıkesir olduğu ve davacı tercih hakkını bu yönde kullandığından uyuşmazlığın Edremit 4. Asliye Hukuk Mahkemesince (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Edremit 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin (Tüketici Mahkemesi sıfatıyla) YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE,25.09.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.