II. GEREKÇE
1. Van 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 22.02.2017 tarih ve 2013/12 E. 2017/33 K. sayılı kararı ile sanık hakkında taksirle öldürme suçundan, 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’nun (5237 sayılı Kanun) 85 inci maddesinin ikinci fıkrası, 62 nci maddesinin birinci fıkrası, 50 nci maddesinin dördüncü fıkrasının atfıyla birinci fıkrasının (a) bendi, 52 nci maddesinin ikinci ve dördüncü fıkrası, 63 üncü maddesi gereğince 227.500,00 TL adli para cezası ile cezalandırılmasına ve mahsuba karar verilmiştir.
2. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 25.02.2020 tarihli ve 2017/2047 Esas, 2020/405 Karar sayılı kararı ile; sanık hakkında İlk Derece Mahkemesince kurulan hükme yönelik sanık müdafii ve katılanlar vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne karar verilerek, İlk Derece Mahkemesi kararındaki mahkumiyete ilişkin bölümün, sanığın beraatine dair hüküm ile değiştirilmesi suretiyle hukuka aykırılığın düzeltilerek istinaf başvurusunun esastan reddine dair karar verilmiştir.
3. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesi kararının katılanlar vekili tarafından temyizi üzerine Dairemizin 21.09.2022 tarihli ve 2020/2197 Esas, 2022/5875 Karar sayılı kararı ile özetle; duruşma açılmaksızın dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda sanığın 5271 sayılı CMK’nın 223/2-c maddesi gereğince beraatine karar verilmesi nedeniyle bozulmasına ve dava dosyasının 5271 sayılı Kanun’un 304 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
4. Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 21.12.2022 tarihli ve 2022/3622 Esas, 2022/2436 Karar sayılı kararı ile; 5271 sayılı Kanun’un 280 inci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanık hakkında taksirle öldürme suçundan taksirinin bulunmaması nedeniyle 5271 sayılı Kanun'un 223 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (c) fıkrası gereğince beraat kararı verilmiş ve bu karara karşı sanık aleyhine Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısı temyiz başvurusunda bulunmuştur.
5. Dairemizin, 04.07.2023 tarihli ve 2023/585 Esas, 2023/2400 Karar sayılı kararı ile de; dosya kapsamında mevcut bilirkişi raporları, yapılan inceleme, değerlendirme ve deliller neticesinde; yıkılan Safa Apartmanının mevcut taşıyıcı elemanlarının donatı detaylandırmasında yetersizlikler olduğu, A Blok bodrum kat kolon sayısı aynı, fakat boyutlarda farklılıklar görüldüğü, karot numuneleri üzerinde yapılan basınç denetimi sırasında basınç dayanımının 13,15 N/mm² olduğu, belirtilen oranın 1975 tarihli Yönetmelikte belirlenen minimum beton sınıfı olan B 160’tan daha düşük olduğu, beton numuneleri içerisinde boyut itibariyle standart dışı büyüklükte agregalar olduğu, binanın kolon, kesit, pursantaj oranı ve donatı alanı açısından yetersizliklerinin bulunduğunun ayrıca, Safa Apartmanının 1975 Afet Yönetmeliğine göre projesinde hesaplama ve tasarım ve uygulamada kötü demir işçiliği (etriyelerin 135 derece bükülmemesi, bükülen boyların 10 cm’den kısa olması, etriye sıklaştırılması yapılmaması) ve bodrum kat hariç bazı bölgelerde kötü beton kalitesi sebebiyle yıkıldığının belirlendiği ve 1.derece deprem bölgesinde yer alan Safa Apartmanının taşıyıcı elemanların donatı detaylandırmasında yetersizlikler olduğu, binada projelendirme, yapım ve iş bitimi aşamalarında Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve İmar Kanunu esaslarına yeterince uyulmadığının tespit edildiği anlaşılmakla; yapı sahibi olarak sanık ...'ın binanın yapımından sorumlu olduğu halde yürürlükteki imar kurallarına uygun bir inşaat yaptırmamasından dolayı sorumluluğu bulunduğu ve yürürlükteki kurallara uygun bir inşaat yaptırmak bakımından dikkat ve özeni göstermeyen, binadaki malzeme ve donatı yetersizliklerini denetlemeyen, bu nedenle 1. derece deprem bölgesinde bulunan Safa apartmanının bu yetersizlik ve eksiklikler nedeniyle tamamen çökmesine ve yirmi kişinin göçük altında kalarak ölmesine, birden fazla kişinin de yaralanmasına asli kusurlu olarak neden olan sanık ...'ın yıkılan binanın proje aşamasında, yapım aşamasında ve iş bitimi aşamasında, üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, öngörülebilen bu netice bakımından dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığından bilinçli taksirle öldürme suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken, oluşa ve dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle beraatine karar verilmesi hukuka aykırı bulunmuş olup, Bölge Adliye Mahkemesi Cumhuriyet savcısının temyiz sebebi yerinde görülerek Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Ceza Dairesinin, 21.12.2022 tarihli ve 2022/3622 Esas, 2022/2436 Karar sayılı kararının 5271 sayılı Kanun’un 302 nci maddesinin ikinci fıkrası gereği bozulmasına karar verilmiştir.
6. Olay günü saat 13:41 sıralarında, merkez üssü Van ili, ... ilçesinde meydana gelen ve merkez üssü Kasımoğlu köyü civarı, değeri değişik kuruluşlara göre 7,1 ile 7,3 arasında değişen, odak derinliği 19,02 km olan depremin meydana gelmesi üzerine Bahçıvan Mahallesi, Kazım Karabekir Caddesi üzerinde bulunan sanığın yapı sahibi olduğu Safa Apartmanı'nın yıkılması ve çökmesi sonucu 20 kişinin öldüğü, şikayeti devam eden biri nitelikli olmak üzere iki kişinin yaralandığı olayda; ... Teknik Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dekanlığına bağlı İnşaat Mühendisliği Bölümü tarafından Nisan 2012 tarihinde hazırlanan bilirkişi raporuna göre; binanın kısa kenar doğrultusunda yerleştirilen sürekli temel kirişleri arasında bağlantı, uzun kenar doğrultusu boyunca bağ kirişleri ile sağlanmış olduğu, 23.12.2011 tarihli ön inceleme raporuna göre, temel tipi belirlenmesi için yapılan kırım sonucu, üst tabakada 5cm kalınlığında mozaik ve altında 15 cm ile 20 cm kalınlığında donatısız beton, beton altında blokaj bulunduğu, yapı ruhsatında çatı katının görünmediği, yıkılan binanın mevcut taşıyıcı elemanlarının donatı detaylandırmasında yetersizlikler olduğunun tespit edildiği, ayrıca gönderilen beton numuneleri içersinde standart dışı agregalar olduğunun belirlendiği, Safa Apartmanına ait karot numuneleri üzerinde gerçekleştirilen merkezi basınç deneyleri sonucunda, numunelerin ortalama basınç dayanımının 13.15N/mm2 olarak elde edildiği, elde edilen bu değerin de 1975 yılında yayımlanan ve Safa Apartmanının analizlerinde dikkate alınan Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelikte belirtilen minimum beton sınıfı olan B160'dan daha düşük olduğunun tespit edildiği, katlar arasında kolon boyutlarında ani değişimlerin olduğu, proje verilerine göre yapılan analizler sonucunda sürekli temellerin, zemin emniyet gerilmesi ve kesit alanı açısından %12'sinin yetersiz olduğu, zemin Kat kolonlarının kesit, pursantaj oram ve donatı alanı açısından %65'inin yetersiz olduğu, 1. Normal Kat kolonlarının kesit alanı açısından %5'inin yetersiz olduğu, 2. Normal Kat kolonlarının kesit alanı açısından %2.5'inin yetersiz olduğu, tüm katlara ait röleveler elde edilemediğinden binanın mevcut durumuna ait analizler gerçekleştirilemediği, sonuç olarak da soruşturma dosyası üzerinden yapılan inceleme, değerlendirme ve elde edilen bulgular neticesinde, söz konusu binada projelendirme, yapım ve iş bitimi aşamalarında Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkındaki Yönetmelik ve İmar Kanunu esaslarına yeterince uyulmadığının belirlendiği anlaşılmış olmakla; yapı sahibi sanık ...'ın yıkılan binanın proje aşamasında, yapım aşamasında ve iş bitimi aşamasında, üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmediği, öngörülebilen bu netice bakımından dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davrandığından bilinçli taksirle öldürme suçundan mahkûmiyetine karar verilmesi gerekirken, oluşa ve dosya kapsamına uygun olmayan gerekçelerle beraatine karar verilmesi hukuka aykırı olduğundan, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı itirazının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
