Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/5923 · K. 2023/6740

10. Hukuk Dairesi         2023/5923 E.  ,  2023/6740 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2367 E., 2022/2638 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Silvan Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2015/566 E., 2022/401 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, Sağlık Bakanlığına bağlı 2 nolu sağlık ocağında 12.06.1998-15.06.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalışmasına rağmen hizmetlerinin Kuruma bildirilmediğini ileri sürerek, belirtilen tarihler arasında geçen çalışmalarının tespitine karar verilmesini istemiş, davacı asil 19.11.2019 günlü celsedeki beyanında; "Ben işe giriş ve çıkış tarihlerimi not aldığım için, elimde bu notları bulundurduğum için mahkemeye bu tarihleri bildirdim. 1998 yılında burası inşaattı. Henüz kurum ile bağlantısı kurulmamıştı. Buranın hangi yılda faaliyete geçtiğini hatırlamıyorum. ... olarak ismini hatırladığım bir müteahhit vardı. Ben inşaat sırasında yevmiye ile çalıştığım için ... binayı teslim ederken yetkililerden bana iş verilmesini istedi. Beni inşaat işinde ... istihdam etmişti. Bina en baştan itibaren hem sağlık ocağı hem lojman olarak kullanılıyordu. Ben henüz lojmanlara kimse yerleşmediği için sadece sağlık ocağında çalıştım. Burada baş tabip olarak bulunan Alper isimli şahıs beni işe aldı. Sağlık ocağı bana ücret vermek yerine fiş kesiyordu. 2011 yılına kadar sigortam yapılmadı. 2011 yılında sonra ... isimli doktor bizi toplayıp sigortalı çalışmamızı istedi. Ancak ben çıkmadan bir süre önce de sigortamı kesmişler. Bunu ben sonradan öğrendim. Kimse bana işe devam etmememi söylemedi. Kalorifer sistemi lojman ile ortak olduğu için ben sağlık ocağının kaloriferini yaktığımda lojmanınki de yanmaktadır. Ancak lojmandakiler bana hiçbir zaman gelip kaloriferleri yakmamı istemedi. Benim birlikte çalıştığım ... isimli şahıslar 1998 yılında birlikte çalıştığım şahıslardır. ..., ..... benim çalıştığımı görmüştür. Ben hem temizlik ve çevre işlerine bakardım. Hem de kalorifer yakardım. Bu nedenle yıl boyu çalışırdım. Sabah 6'dan akşam 11'e kadar çalışırdım. Kaloriferin olmadığı dönemde ise mesai saatlerinde çalışırdım. Hatta hafta sonları da çalışıyordum. Ben Özmayer'in Batmanda bir petrole ait olduğunu biliyorum. Ben böyle bir yerde çalışmadım. Bunu kimin yaptığını bilmiyorum" şeklinde ifade vermiştir. II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; 5258 sayılı Kanun ve bu kanuna dayanılarak çıkarılan Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği kapsamında sağlık ocaklarında aile hekimi yanında çalışanlar yönünden davalının sorumluluğunun bulunmadığını, ... yönünden husumet yokluğundan red kararı verilmesi gerektiğini, davacının Bakanlığın çalışanı olmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun uyarınca hizmet tespiti davalarında Kurumun sıfatının feri müdahil olduğunu, eldeki hizmet tespiti davasının 5 yıllık düşürücü süre geçtikten sonra açıldığını, mahkemece resen gerçek çalışmanın varlığının araştırılması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI Dosya kapsamına göre; davacının bildirdiği tanıklarla birlikte dava konusu dönemde aile hekimi olarak görev yapan hekimlerin kamu tanığı sıfatıyla dinlendiği, gerek davacı tanıkları gerekse bodrolu tanık beyanlarının genel itibariyle birbirleriyle örtüştüğü, tanık beyanları bir bütün olarak değerlendirildiğinde, davacının 1998-2015 yılları arasında sağlık ocağı-aile sağlığı merkezinde çalıştığı, emir ve talimatları aile hekimlerinden aldığı, bu hal ve şartlarda, dosyaya sunulu bilirkişi raporunda yer verilen tespitler de gözetilerek, davacının 1998-2015 tarihleri arasında temizlik personeli olarak kesintisiz bir şekilde tam zamanlı olarak çalıştığı, 04.02.2011-10.09.2012 tarihleri arasında dava dışı Özamer şirketinde davacının çalışmasının bulunmadığının anlaşıldığı, taraflar arasında çözümü gereken bir başka sorunun, davacının Aile Sağlığı Merkezi bünyesinde geçen çalışmaları yönünden davalı Bakanlığın taraf sıfatının bulunup bulunmadığı noktasında toplandığı, İş Kanunu'nun ilgili maddeleri, 5258 sayılı Aile Hekimliği Kanunu hükümleri, Bakanlar Kurulu'nun 24.12.2010 tarihli Aile Hekimliği Ödeme ve Sözleşme Yönetmeliği, ...'nın 25.01.2013 tarihli Aile Hekimliği Uygulama Yönetmeliği birlikte incelendiğinde; somut olayda, davalı ...'nın tüm çalışma dönemi yönünden işveren sıfatını haiz olduğu değerlendirilmek suretiyle; Davanın kısmen kabulü ile; 1-)Davacının Davalı ... bünyesinde; 12.06.1998-01.07.2005 tarihleri arasında 2575 gün, 15.11.2005-15.04.2006 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2006-15.04.2007 tarihleri arasında 150 gün 15.11.2007-15.04.2008 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2008-15.04.2009 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2009-15.04.2010 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2010-15.04.2011 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2011-15.04.2012 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2012-15.04.2013 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2013-15.04.2014 tarihleri arasında 150 gün, 15.11.2014-15.04.2015 tarihleri arasında 150 gün daha asgari ücret ile çalıştığının tespitine, 2-)Davacının 04.02.2011-10.09.2012 tarihleri arasında dava dışı 1009643.72 işyeri numaralı Özmaer Pet. Nak. Gıda Tem. Tic. Ltd. Şti. isimli işyerinden bildirilen çalışmalarının iptaline, karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. B.İstinaf Sebepleri: 1.Davacı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde; davacının 1998 yılından itibaren, davanın açılmış olduğu tarihe yakın kesintisiz çalıştığını, dinlenen kamu tanıklarının bu hususu teyit ettiğini, ancak bazı kamu tanıklarının, davacının sadece kış aylarında çalıştığına dair tanıklık yaptığını, mahkemece bu tanıkların tanıklığı yeterli görülerek davacının sadece kışın kaloriferleri yaktığı yönünde hüküm kurulduğunu, kamu kurumunda davacıdan başka çalışan hizmetli bulunmadığını, kurumun yılın on iki ayı açık olduğu, davacının temizlik işlerini de yaptığı dikkate alındığında çalışmanın kesintisiz ve sürekli olduğunun kabulünün gerektiğini belirterek, usul ve yasaya aykırı kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde; hizmet tespiti davalarının kamu düzeni kapsamında olmasına rağmen mahkemece resen inceleme yapılmadığını, aile hekimlerinin davaya dahil edilmesi gerekli iken husumetin davalı Bakanlığa yöneltilmesinin hatalı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. 3.Fer'i Müdahil SGK Vekilinin İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; ilk derece mahkemesince verilen kararın hatalı olduğunu, davanın reddinin gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı kanaatine varılarak, istinaf başvurularının ayrı ayrı esas yönünden reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. 2.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. 3.Fer'i Müdahil SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Fer'i Müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davacının, davalı nezdinde 12.06.1998 – 15.06.2015 tarihleri arasında kesintisiz ve sürekli çalıştığının tespitine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanunun 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanunun 86/9 uncu maddeleri. 3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.İnceleme konusu eldeki davada, İlk Derece Mahkemesinin 31.05.2022 tarihli ve 2015/566 - 2022/401 E.K. sayılı gerekçeli kararının, davacı vekili Av. ...'ya 03.07.2022 tarihinde tebliğ edildiği, davacı vekilince istinaf başvuru dilekçesinin 05.07.2022 tarihinde UYAP sistemine gönderildiği, 01.08.2022 tarihinde istinaf harçlarının yatırıldığı, ancak Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf talebi incelenmeksizin, sadece davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekillerinin istinaf istemleri hakkında hüküm kurulduğu anlaşılmaktadır. Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusu hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmemiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının usulden BOZULMASINA, Bozma sebebine göre taraf vekilleri ve fer'i müdahil SGK vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine, İstinaf kanun yolu denetimi yapılmak üzere dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.