Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/6197 · K. 2023/10291

5. Hukuk Dairesi         2023/6197 E.  ,  2023/10291 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/5 Esas, 2023/12 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Birecik 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.02.2022 Tarihli ve 2021/681 Esas, 2022/109 Karar Sayılı Kararı Davacının yerleşim yeri adresinin Beringen/Belçika Krallığı olduğundan Birecik Mahkemelerinin yetkili olmadığı, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi ve 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (5718 sayılı Kanun) 41 inci maddesi uyarınca yetkili mahkemenin Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Ankara 12. Asliye Hukuk Mahkemesinin 02.11.2022 Tarihli ve 2022/247 Esas, 2022/424 Karar Sayılı Kararı Dava konusu somut olayda, nüfus kaydının düzeltilmesi istenilen ...'nun yerleşim yeri adresi Beringen/Belçika Krallığı ise de, nüfusa kayıtlı olduğu yerin .../... olduğu ve bu durumda 5490 sayılı Kanun'un 36 ncı maddesi uygulanacağı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. C. Birecik 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 06.01.2023 Tarihli ve 2023/5 Esas, 2023/12 Karar Sayılı Kararı Dosyanın yargı yeri belirlenmesi için gönderilmesine karar verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 5490 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir: “Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 4. 5718 sayılı Kanun’un “Türklerin kişi hâllerine ilişkin davalar” başlıklı 41 inci maddesi şöyledir: “Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.” C. Değerlendirme Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Beringen/Belçika Krallığı olduğu, dosya kapsamından ise Türkiye'deki sakin olduğu yerin ise Birecik/Şanlıurfa olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Birecik 1. Asliye Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Birecik 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 06.11.2023 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.