Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/6399 · K. 2023/9552

4. Hukuk Dairesi         2023/6399 E.  ,  2023/9552 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/326 Değişik İş, 2021/293 Karar SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : İHK-2021/12301 HÜKÜM/KARAR : Davalının İtirazının Kısmen Kabulüne SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ SAYISI : K-2021/24427 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Dava dilekçesinde; motosiklet sürücüsü müvekkili ile davalıya trafik sigortalı araç sürücüsünün 20.02.2019 tarihinde yaptığı kaza neticesinde davacının %8 oranında malul kaldığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 1.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili 29.01.2021 tarihinde sürekli iş göremezlik tazminatını 70.628,72 TL olarak artırmış ve kaza tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan talep etmiştir. II. CEVAP Cevap dilekçesinde; usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine kararı verilmesi gerektiğini, Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri dikkate alınarak hazırlanmış raporun dikkate alınmasını talep ettiklerini, genel şartlar uyarınca TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz dikkate alınarak hesaplama yapılmasını, sigortalının kusurunun araştırılması ve davacının Sosyal Güvenlik Kurumu'dan (SGK) gelir elde edip etmediğnin tespiti gerektiğini, davacının koruyucu tertibat kullanıp kullanmadığının araştırılarak kask kullanmadığının belirlenmesi halinde kusur indirimi yapılmasını, yasal faizden sorumlu olduklarını, savunarak davanın reddini istemiştir. III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının 20.02.2019 tarihinde meydana gelen kazada yaralandığı, sürekli iş göremezlik tazminatı talep ettiği, dosyaya ibraz edilen Mersin Şehir Eğitim ve Araştırma Hastanesi tarafından düzenlenen 10.06.2020 tarihli sağlık kurulu raporunun kaza tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, kaza ile zarar arasında illiyet bağını kurduğu, davacının sağ radius kırığı ile sağ femur kırığı nedeni ile %8 maluliyeti olduğunu, bu raporun davalıya ibraz edildiği, kazada kamyonet sürücünün kavşaklarda sağdan gelen araca ilk geçiş hakkı vermediği gerekçesi ile %75 oranında, davacının ise kavşaklara yaklaşırken hızını azaltmaması nedeni ile %25 oranında kusurlu olduğu, aktüer bilirkişiden 11.01.2021 tarihinde alınan rapor ile tazminatın PMF-1931 Yaşam Tablosu esas alınarak hazırlandığı ve davacının 70.628,72 TL tazminat alacağının belirlendiği gerekçesi ile talebin kabulüne 70.628,72 TL'nin 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. IV. İTİRAZ A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili; dosyaya sunulan maluliyet raporunun hüküm kurmaya elverişli bulunmadığını, tazminat hesaplamasının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini, bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının değerlendirilmediğini, başvuran lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile karara itiraz etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuran tarafça dosyaya sunulmuş olan maluliyet raporunun, kaza ile illiyet bağı kurulmak suretiyle, yetkili kılınmış hastane tarafından Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik'e göre, 9 uzman hekim katılımı ile kişinin muayenesi yapılmak ve tıbbi evrakları incelenmek suretiyle düzenlenmiş olduğu ve davacının %8 oranında maluliyetinin belirlendiği, bu belirlemeye göre tazminat hesabı yapılmış olmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından tazminat hesaplamasının PMF-1931 Yaşam Tablosuna göre yapılması yönünde karar verildiği ancak gerek 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunun ve gerekse 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nda bu konuda açık hüküm yoksa da Yargıtay içtihatları ile TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre tazminat miktarının belirlenmesi gerektiği, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %0 faiz esas alındığında davacının 82.442,05 TL tazminat, %1,8 teknik faiz esas alınarak yapılan hesaplamada ise 59.999,13 TL tazminatın belirlendiğini davacı vekilinin tam vekalet ücreti alamayacağı, her iki taraf için de asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekalet ücretinin beşte biri oranında olması gerektiği gerekçesi ile davalının itirazının kısmen kabulüne 59.999,13 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 09.07.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini, progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacı lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasını istemiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmedikleri, müterafık kusur indirimi yapılması gerektiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz ile yapılan hesaplamanın esas alınması gerektiği, faiz başlangıç tarihinin hatalı belirlendiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 20.02.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları. 3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre alınmış olması, davacının yaralanma bölgesi ile koruyucu tertibat arasında illiyet bağı bulunmamasının anlaşılmasına göre davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir. Eldeki davada; davacının hak kazanabileceği işgücü kaybı tazminatının hesaplanması için Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan bilirkişi raporunda PMF 1931 Yaşam Tablosu, %0 teknik faiz kullanılarak yapılan hesaplama yöntemi kabul edilmiş, davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyeti tarafından alınan bilirkişi raporu ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz usulüne göre yapılan hesaplama sonucu bulunan zarar hükme esas alınmıştır. İtiraz Hakem Heyetinde hükme esas alınan tazminat raporunda, yeni ZMSSGŞ ve ekindeki cetvellere göre hesaplama yapılmış ise de, Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih 2019/40-2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nın 90 ıncı maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; işgücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz uygulaması da anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan yapılması gereklidir. Açıklanan nedenlerle PMF 1931 Yaşam Tablosu esas alınarak hazırlanan hesap raporu uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından karar verildiği, davacı vekilinin hesap raporuna ve karara itiraz etmediği, yapılan hesaplamayı kabul ettiği anlaşıldığından PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplamaya itibar edilerek karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemine göre hesaplanan tazminat miktarına karar verilmesi doğru olmamıştır. 3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine maktunun altında kalacak şekilde 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalıya yükletilmesine, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine 20.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.