İçtihatYargıtay5. Hukuk Dairesi07.02.2024

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/6403 · K. 2024/1299

5. Hukuk Dairesi 2023/6403 E. , 2024/1299 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1088 Esas, 2023/764 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Gördes Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/169 Esas, 2021/343 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa ili, Gördes ilçesi, ... Mahallesi, 310 ada 9 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davalı adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline, kamulaştırma bedelinin tespitine ve davalı tarafa ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza %10 objektif değer artışı oranı uygulanarak arazinin m² değerinin yükseltildiğini, dava konusu taşınmazın objektif değer artışı oranı uygulanmasını gerektirecek bir konumda bulunmadığını, dava konusu taşınmaz için net gelir hesaplanırken ürün miktarları ve gelirlerinin de fazla alındığını, taşınmazın tarla vasfında olmasına rağmen büyük bir kısmının cevizlik olarak değerlendirilmesi sonucu kamulaştırma bedelinin oldukça yüksek hesaplandığını, münavebe ürünlerinde her ne kadar resmi veriler kullanılmış olsa da belirlenen birim fiyatın dava tarihi esas alındığında piyasadaki gerçek rayiç değerlerden oldukça yüksek olduğunu, kıymet takdir komisyonunca belirlenen birim fiyatlarının piyasa rayiç değerlerine uygun olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın bilirkişi raporlarına yansıyan nitelikleri itibarıyla sulu arazi olarak değerlendirmesi, yerleşik Yargıtay uygulamalarına göre sulu tarım arazisi niteliğindeki taşınmaz yönünden %4 kapitalizasyon faiz oranı uygulanması, 2020 yılı Gördes İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre münavebeye alınan ürünlerin maksimum ve minimum verileri arasında kalmak şartıyla arazinin eğimi toprak özellikleri dikkate alınarak verimin belirlenmiş olması ve dava konusu taşınmazın konumu, yüzölçümü, bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özellikleri ve gelişmişlik durumu dikkate alınarak, tespit edilen metrekare birim fiyatına objektif değer artış oranı ilave edilmesi gerektiğinin düşünülmesi doğru görülmekle birlikte, Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre; maliyet cetveline göre bulunan üretim giderinin brüt gelirin %50'sine yakın olması, bu hali ile ekonomik tarım yapılabilmesi için, münavebeye alınan buğday, salçalık domates ve sılajlık mısır ürünleri maliye giderinin, Türkiye ortalamasına göre üretim masraflarının brüt gelirin 1/3'ünden fazla olamayacağı gözetilerek, 2020 yılı Gördes İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü maliyet cetveli kullanılarak net gelirin hesaplanması yapılması durumunda kamulaştırma bedelinin, hükme dayanak rapordaki kamulaştırma bedelinden (314.622,04 TL) fazla olduğu görülmüş olup, davalının istinaf başvurusu bulunmadığından, istinafa gelen tarafın sıfatı dikkate alındığında bu hususta aleyhe değerlendirme yapılmamış ayrıca; Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin 12055/17 numaralı başvuru sonucu verilen 23.10.2018 tarihli kararı ve Anayasa Mahkemesinin 2016/9364 başvuru numaralı, 01.06.2019 tarihli ve 30791 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararı uyarınca davacı lehine vekâlet ücreti takdirine yer olmadığının düşünülmesi de yerinde görüldüğünden davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.