Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/6442 · K. 2023/6395

10. Hukuk Dairesi         2023/6442 E.  ,  2023/6395 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/433 E., 2023/157 K. KARAR : Kısmen kabul Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının 1974 ile 1977 tarihleri arasında davalı işverene ait işyerinde geçen hizmetinin tespitini talep etmiş, yargılama aşamasında talebini 01.11.1974 tarihinin sigortalılık başlangıç tarihi olduğunun tespiti şeklinde daraltmıştır. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 22.07.2010 tarihli ve 2007/286 Esas 2010/610 Karar sayılı kararıyla; "davalı ...'a karşı açılan davanın kabulü ile; ....sigorta sicil nolu davacının,..... sicil sayılı davalı ... işyerinde, 01.11.1974-30.06.1975 arası 240 gün günlük 18.00.-TL, 01.07.1975-31.12.1975 arası 180 gün günlük 40.00.-TL ücretle 506 sayılı Kanun kapsamında hizmet akdi ile çalıştığının tespitine, ...'ya karşı açılan davanın husumet nedeni ile reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. İlk Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. 21. Hukuk Dairesinin 16.04.2012 tarihli 2010/10969 Esas, 2012/6046 Karar sayılı ilamında; dosya içindeki dönem bordrolarında adı yer alan tanıklar ile davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte komşu işyeri tanığı araştırıp dinlemek, tarafların bildireceği diğer delilleri toplayıp davacının çalışması ile çalıştığı süreyi netleştirmek sonucuna göre karar vermek gereklerine işaret edilerek karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 17.12.2013 tarihli ve 2012/282 Esas 2013/656 Karar sayılı kararı ile davacının davalının yanında fiilen çalıştığını ispatlayamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. C. 2'inci Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. 21.Hukuk Dairesinin 01.04.2014 tarihli 2014/2669 Esas, 2014/6499 Karar sayılı ilamında; "Kurumca bildirilen tanıklar ... ve ...’ın beyanını almak, kimlik bilgileri bildirilen tanık ...’ın kimlik bilgilerine göre adresini araştırmak ve tanık olarak beyanını almak, davacının çalışmasını bilebilecek nitelikte komşu işyeri tanıklarını davacıya da sormak suretiyle araştırmak ve tespit edilen tanıkları dinlemek, tarafların bildireceği diğer delilleri toplayıp davacının çalışması ile çalıştığı süreyi netleştirmek sonucuna göre karar vermek" gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 15.12.2015 tarihli ve 2014/311 Esas 2015/489 Karar sayılı kararı ile "Davanın kabulü ile, 9752382 SGK sicil nolu 19.11.1974 tarihinde kuruma verilen 01.11.1974 tarihinde işe alındığı gösterilen işe giriş bildirgesinin, davacıya ait olduğunun tespitine ve sigortalılığının 01.11.1974 tarihinde başladığının tespitine, davalı ...'ya karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. E. 3'üncü Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. 21.Hukuk Dairesinin 23.01.2017 tarihli 2016/10633 Esas 2017/381 Karar sayılı ilamında; işe giriş bildirgesi üzerinde fotoğraf ve imza incelemesi yaptırmak,ihtilaflı dönemde çalışmış kayıtlı ve tarafsız bordro tanıkları saptanarak bunların bilgilerine başvurmak, bordolarda adı geçen kişilerin adreslerinin tespit edilememesi veya beyanları ile yetinilmediği takdirde, Sosyal Güvenlik Kurumu, zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri araştırılıp tespit edilerek çalışmanın niteliği ile gerçek bir çalışma olup olmadığı yönünde yöntemince beyanlarını almak ,davacının davasını ispatlayabileceği tarafsız tanıklar olup olmadığını araştırarak sonucuna göre karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. F. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 03.03.2020 tarihli ve 2017/184 Esas 2020/107 Karar sayılı kararı ile "Davanın kabulü ile, 9752382 SGK sicil nolu 19.11.1974 tarihinde kuruma verilen 01.11.1974 tarihinde işe alındığı gösterilen işe giriş bildirgesinin, davacıya ait olduğunun tespitine ve sigortalılığının 01.11.1974 tarihinde başladığının tespitine, davalı ...'ya karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. G. 4'üncü Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili ile davalılardan ... temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairenin 18.10.2021 tarihli 2021/8753 Esas 2021/12343 Karar sayılı ilamında; "Mahkemece, ... TC nolu ... yönünden davanın husumetten reddi gerektiği gözetilmeden karar verilmesi, davacının talebini daraltarak sigortalılık başlangıç tarihinin tespitini istediği, diğer davalılar hakkındaki davasını atiye terk ettiğini beyan ettiği anlaşılmakla HMK 123 ve 150 inci maddeleri de gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerektiği halde yazılı şekilde hüküm tesis edilmesinin bozma sebebi olduğu belirtilerek karar bozulmuştur. H. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 07.04.2022 tarihli 2021/384 Esas 2022/170 Karar sayılı kararı ile "davanın kısmen kabulü ile .... SGK sicil nolu 19.11.1974 tarihinde kuruma verilen 01.11.1974 tarihinde işe alındığı gösterilen işe giriş bildirgesinin, davacıya ait olduğunun tespitine ve sigortalılığının 01.11.1974 tarihinde başladığının tespitine, davalılar ... ve İİbrahim Özkaya'ya karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. I. 5'inci Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairenin 26.09.2022 tarihli ve 2022/10212 Esas 2022/11149 Karar sayılı ilamında, HMK 305/A maddesinin uygulanma koşullarının bulunmadığı, aynı Kanun'un 305 inci maddesinin ikinci fıkrası doğrultusunda tavzih yolu ile de hüküm fıkrasının sınırlandırılması veya genişletilmesi ya da değiştirilmesi mümkün olmadığından mahkemece; ek karar ile ... hakkında vekalet ücretinin hükme eklenmesinin ve davacının hizmet tespiti olarak açtığı davada, talebini daraltması nedeniyle dava tarihine göre davalı sıfatını haiz olduğu anlaşılan Sosyal Güvenlik Kurumu lehine vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı bulunduğu belirtilerek karar bozulmuştur. J. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kısmen kabulü ile, 9752382 SGK sicil nolu 19.11.1974 tarihinde kuruma verilen 01.11.1974 tarihinde işe alındığı gösterilen işe giriş bildirgesinin, davacıya ait olduğunun tespitine ve sigortalılığının 01.11.1974 tarihinde başladığının tespitine, davalılar ... ve ...'ya karşı açılan davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili, hak düşürücü sürenin geçtiği, yeterli araştırma yapılmadığı, kurumun dava açılmasında kusuru olmadığından yargılama giderlerinden sorumlu tutulmaması gerektiğini belirterek temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sigortalılık başlangıç tarihinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu maddesi 3. Değerlendirme 1. Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Davanın niteliği itibariyle Kurum işleminin iptaline yönelik olduğu, husumetin sadece Kuruma düşeceğinin kabulü ile ayrıca işveren aleyhine yargılama giderine de hükmedilmediği anlaşılmakla, anılan işverene karar başlığında yer verilmemesi isabetsiz olmakla beraber açıklanan gerekçe ile bozma nedeni kabul edilmemiştir. 3. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı Kurum vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,05.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.