Yargıtay 11. Ceza Dairesi · E. 2023/6479 · K. 2024/9750

11. Ceza Dairesi         2023/6479 E.  ,  2024/9750 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/1124 Değişik İş SUÇLAR : Tacir veya şirket yöneticisi olan ya da şirket adına hareket eden kişilerin ticari faaliyetleri sırasında dolandırıcılık, resmi belgede sahtecilik, özel belgede sahtecilik KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın reddi TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : İlgili kararın kanun yararına bozulması Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Başsavcılığının, 20.10.2021 tarihli ve 2021/44968 Soruşturma, 2021/26156 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 23.02.2023 tarihli ve 2023/1124 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nin 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 23.02.2023'de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı CMK'nin 309/1. maddesi uyarınca, 09.10.2023 tarihli ve 2023/16053 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB-2023/108624 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü: I. İSTEM Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.11.2023 tarihli ve KYB-2023/108624 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "Dosya kapsamına göre, müşteki şirket ile şüphelilerin yetkili olduğu şirket arasında 14/06/2020 tarihinde 100 adetlik 220.000 kutu Vgloves marka Nitril Muayene eldiveni alımı konusunda sözleşme tanzim edildiği, sözleşme kapsamında müşteki şirket tarafından toplamda 1.746.000 EURO ödeminin şüpheli şirketin banka hesabına yatırılmasına rağmen, şüpheliler tarafından sözleşme konusu edimin yerine getirilemeyeceği belirtilerek ödenen paranın iade edilmediği gibi sahte oluşturulmuş SWİFT formları ve gümrük beyannameleri göndermek suretiyle müşteki şirketi dolandırmaya çalıştıklarından bahisle müşteki şirket vekili aracılığı ile şikayette bulunulması üzerine yapılan soruşturma sonunda, taraflar arasındaki ihtilafın sözleşmeden kaynaklanan hukuki ihtilaf olduğundan bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verildiği, anılan karara yönelik yapılan itiraz üzerine merci İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11/02/2022 tarihli kararıyla şüpheli ifadelerinin alınması ve ilgili belgelerin araştırılması gerektiğinden bahisle itirazın soruşturmanın genişletilmesi amacıyla kaldırıldığı, yeniden yapılan soruşturmada sadece şüphelilerden ...'ın ifadesine başvurulduğu ve İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 23/02/2023 tarihli kararı ile itirazın reddine dair karar verildiği anlaşılmış ise de; İstanbul 1. Sulh Ceza Hâkimliğinin 11/02/2022 tarihli soruşturmanın genişletilmesine dair kararın gereğine tevessül edilerek genişletme kararı kapsamında eksik hususların ikmal edildiğine dair dosyaya yansıyan bir soruşturma işleminin mevcut olmadığı nazara alındığında, müşteki şirket ile sözleşme tanzim eden şirket yetkililerin tespiti ile ifadelerine başvurulması, sahte olarak oluşturulduğu iddia edilen SWİFT formları ve gümrük beyannamelerinin temini ile gerektiğinde belgeler üzerinde bilirkişi incelemesi yapılması suretiyle, toplanacak deliller ve yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelinin hukuki durumunun tayin ve takdir edilmesi gerektiği gözetilmeden, kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir. " Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. II. GEREKÇE 1. 5271 sayılı CMK'nin 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. 2. 5271 sayılı CMK'nin, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi; “(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir. ...“ Şeklinde düzenlenmiştir. 3. 5271 sayılı CMK'nin, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında; “(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir. ...“ Hükümleri yer almaktadır. 4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı CMK'nin 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. 5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; şikâyetçi şirket ile şüphelilerin yetkilisi olduğu belirtilen ... Sanayi Ticaret A.Ş. arasında 100 adetlik 220.000 kutu nitril muayene eldiveninin 1.738.000 Euro karşılığında satışı hususunda sözleşme yapıldığının, kararlaştırılan bedelin tamamı ödendiği halde sözleşme konusu eldivenlerin temin edilemeyeceği bildirilerek ürünlerin gönderilmediği ve şüpheliler tarafından şikâyetçi şirkete ürünlerin tedarik edildiğine dair sahte gümrük beyannamesi ile ödemenin iade edildiğine yönelik sahte SWİFT formları ibraz edildiğinin iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; suç tarihinde .... Sanayi Ticaret A.Ş.'nin yetkililerinin açık kimlik ve adres bilgilerinin Ticaret Sicil Müdürlüğünden de sorulmak suretiyle net olarak tespit edilmesi, şüphelilerin tamamının ifadelerinin alınması, sahte olduğu belirtilen gümrük beyannamesi ve SWİFT formlarının asıllarının teminine çalışılması, belge asıllarının temini halinde Gümrük İdaresi ve ilgili bankadan da sorulmak suretiyle sahte olup olmadıklarının ortaya konulması, gerekli görülmesi durumunda belgeler üzerindeki imza ve yazıların aidiyeti hususunda bilirkişi incelemesi yaptırılması, şirketin gerçek bir ticari faaliyeti bulunup bulunmadığı, sözleşme konusu edimi yerine getirebilecek kapasitede iş hacmine sahip olup olmadığı araştırılarak, şüphelilerin başlangıçtan itibaren dolandırıcılık kastıyla hareket edip etmediklerinin değerlendirilmesi, şüpheliler hakkında benzer eylemleri nedeniyle başkaca soruşturmalar bulunup bulunmadığı belirlenerek, tespit edilmesi durumunda dosyaların getirtilip incelenmesi, işbu soruşturmayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesinden sonra sonucuna göre bir değerlendirme yapılması gerektiği gözetilmeden, "...müşteki şirket ile şüpheliler (yetkilisi olduğu şirket) arasındaki uyuşmazlığın 14.06.2020 tarihinde 100 adetlik 220.000 kutu Vgloves marka Nitril Muayene Eldiveni alımı konusunda imzalanan sözleşmeden ve sözleşmeye bağlı edimlerin yerine getirilmemesinden kaynaklanan hukuki ihtilaf mahiyetinde olduğu, bu nedenle müsnet suçların yasal unsurları itibariyle oluşmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür. III. KARAR 1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE, 2. İstanbul 1. Sulh Ceza Hakimliğinin, 23.02.2023 tarihli ve 2023/1124 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı CMK'nin 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA, 5271 sayılı CMK'nin 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 10.09.2024 tarihinde karar verildi.