Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/6843 · K. 2023/7110

10. Hukuk Dairesi         2023/6843 E.  ,  2023/7110 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2021/19 E., 2023/165 K. KARAR : Ret Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen sigorta başlangıcı davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 21. Hukuk Dairesi'nce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince, bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 07.01.1991 tarihinde, Uludağ Üniversitesi Görükle Kampüsü'nde taşeron olarak iş yapan Yuvaş Bakım Onarım Yayım Basım Paz. İnş. ve Tic. A.Ş'nin işçisi olarak çalıştığını ileri sürerek sigortalılık başlangıç tarihinin 07.01.1991 tarihi olduğunun tespitini istemiştir. II. CEVAP Davalı SGK vekili özetle; hak düşürücü sürenin dolduğunu, iddiaların yersiz olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 18.10.2018 tarihli 2017/537 Esas 2018/527 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 07.01.1991 olduğunun tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin 19.09.2019 tarihli 2019/8 Esas - 2019/1810 Karar sayılı ilamı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 16.11.2020 tarihli 2020/6719 E - 2020/6536 K sayılı ilamı ile " ...iddia konusu çalışmanın üniversite bünyesinde ve taşeron şirkette olduğu gözetilerek, üniversitenin hangi biriminde çalıştığı konusunda davacı tarafa talebini açıklaması için süre verilmesi, ilgili birimlerde dava konusu tarihte görev yapan üniversite personeli ve amirlerinin tespit edilmesi ve dinlenilmeleri, söz konusu ünversiteden dava konusu bildirgeyi veren şirket ile yapılan sözleşme tarihinin sorulması ve ilgili sözleşme suretinin istenilmesi ile çalışma olgusunun hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak belirlendikten sonra karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile hüküm tesisi hatalı olmuştur. " gerekçesi ile karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Bozma ilamı doğrultusunda çalışmanın geçtiği ilgili birimlerden üniversite personeli ve amirlerinin ve sözleşmelerin tespiti için Uludağ Üniversitesi, Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ve Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere özetle 10 yıllık muhafaza süresi dolması nedeni ile Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında belgelerin imha edildiği bildirilmiş olduğu, bu hali ile çalışma olgusu hiçbir duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespit edilemediği, başkaca toplanacak bir delil de bulunmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle, 07.01.1991 tarihinde, Uludağ Üniversitesi'nin Görükle Kampüsü'nde, orada taşeron olarak iş alan Yuvaş Bakım Onarım Yayım Basım Paz. İnş. San. ve Tic A.Ş.'nin işçisi olarak, erkek öğrencilerin kalmış olduğu yurtta temizlik (iç ve dış olmak üzere) görevlisi olarak işe başladığını, buna ilişkin olarak ilk defa sigorta sicil numarası verildiğini ve 07.01.1991 tarihi de işe giriş tarihi olarak siciline işlendiğini, dinlenen tanıklar ile birlikte çalıştıklarını, ancak bildirimlerinin işveren tarafından yapılmadığını, süresinde kurum kayıtlarına geçmiş ve sahteliği iddia edilmemiş işe giriş bildirgesinin, hiç olmazsa işyerinde 1 gün eylemli çalıştığının karinesini olduğunu, davanın kabulü gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının 07.01.1991 tarihinde (1) gün çalıştığının ve bu tarihin sigortalılık başlangıç tarihi olarak tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 2 nci, 6 ncı ve 108 inci maddeleri. 2.Davanın yasal dayanağını oluşturan 506 sayılı Kanun'un 108 inci maddesinde sigortalılık süresi düzenlenmiş olup, sigortalı statüsünde bulunmayan bir kimsenin sigortalılık süresinden söz edilemez. Olağan olarak sigortalılık niteliği, 506 sayılı Kanun'un 2 nci maddesine göre hizmet akdinin kurulması ve 6 ncı madde gereğince, çalışmaya başlanması ile edinilir. 3. Değerlendirme Eldeki dosya kapsamından, dava öncesi Kurum başvuru şartının yerine getirildiği, ancak işveren tarafından davacı adına 1991/1 dönem bordrosu verilmediği gerekçesiyle talebin Kurum tarafından reddedildiği, 04.06.1972 doğumlu davacının, Yuvaş Bakım Onarım Yayım Paz. İnş. ve Tic. AŞ'ye ait 117174 sicil sayılı işyerinde 07.01.1991 tarihinde işe başladığına ilişkin işe giriş bildirgesinin düzenlenerek usulünce ve süresinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verildiği, bildirge içeriğinin dosyadaki evrak ile uyumlu olduğu, Kurum tarafından davacıya ... SSK sicil numarasının verdiği, davacının sonraki çalışmalarında aynı sicil numarasını kullandığı, bildirgeyi veren iş yerinin 08.01.1991 tarihinde Kanun kapsamına alındığı, SGK Başkanlığı’nın müzekkere cevabına göre iş yeri tarafından dönem bordrosunun verilmediği ve bu nedenle bordro tanıklarının tespit edilemediği, bozma sonrasında, kolluk tarafından verilen müzekkere cevabında ise komşu iş yerinin tespit edilemediği, üniversite personeli ve amirlerinin ve sözleşmelerin tespiti için Uludağ Üniversitesi , Gençlik ve Spor İl Müdürlüğü ve Kredi ve Yurtlar Genel Müdürlüğüne yazılan müzekkerelere özetle 10 yıllık muhafaza süresi dolması nedeni ile Devlet Arşiv Hizmetleri Hakkında Yönetmelik kapsamında belgelerin imha edildiğinin bildirildiği, bu kapsamda mahkemece çalışma olgusu ispatlanamadığından davanın reddi yönünde yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece Dairemizce verilen bozma kararına uyulmuş ise de, bozma gereğinin tam olarak yerine getirildiğinden bahsedilmesi mümkün değildir. Bozma sonrası yapılan araştırmanın eksik olduğu, bozma gereklerinin yerine getirilmediği, yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya yeterli olmadığı görülmektedir. Yapılacak iş; iddia konusu çalışmanın üniversite bünyesinde ve taşeron şirkette olduğu gözetilerek, davanın somutlaştırılması yükümlülüğü çerçevesinde, davacıya hangi işyerlerinde ne iş yaptığı, nasıl çalıştığı, üniversitenin hangi biriminde kimlerle çalıştığı sorularak talebi tam olarak somutlaştırılmalı, bu kapsamda araştırma yapılıp tanıklar dinlenilmeli, ilgili birimlerde dava konusu tarihte görev yapan üniversite personeli ve amirlerinin tespit edilerek dinlenilmeli, dinlenen tanıkların işe giriş bildirgeleri ve hizmet döküm cetvelleri dosya arasına alınarak değerlendirilmeli, çalışma olgusu hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak belirlenmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek eksik araştırma ve inceleme sonucu yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm kurulması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 21.06.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.