Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/686 · K. 2024/4166

11. Hukuk Dairesi         2023/686 E.  ,  2024/4166 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1700 Esas, 2022/1480 Karar HÜKÜM : Kısmen kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/169 E., 2020/137 K. Taraflar arasındaki marka hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davacı vekilinin istinaf başvurusunun kısmen kabulüne karar verilerek İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkiline ait “LuigisRistorante&Bar” adlı restoranda dünyaca ünlü “San Sebastian Cheesecake” isimli tatlının üretilerek hizmete sunulduğunu, davalının 2017/77133 numaralı “sansebastian” ve 2017/49289 numaralı “san sebastianchef ali şekil” markalarının hukuka aykırı olarak tescil edildiğini, davalının bu tescillere dayanarak, “San Sebastian Cheeseecake” isimli tatlı satışının durdurulmasını talep ettiğini ve bu yönde ihtarname gönderdiğini, San Sebastian’ın İspanya’nın Bask bölgesinde bulunan bir coğrafi yer adı olduğu, 6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu (6769 sayılı Kanun) 5/1-c bendine göre bunun mutlak bir ret nedeni olduğunu, davalının markasını pasta, tatlı, pastacılık ve fırıncılık ürünlerini kapsayan 30. sınıf mal ve hizmet sınıfında tescil ettirdiğini, davacının bu markayı “San Sebastian Cheesecake” isimli tatlının üretiminde kullandığını, “San Sebastian Cheesecake” isimli tatlının müvekkilinin “LuigisRistorante&Bar” isimli restoran dahil birçok kafe ve restoranda “San Sebastian Cheesecake” isimli tatlı satışı yapıldığını, “sansebastian” ifadesinin bir marka olarak değil tatlı çeşidi olarak bilindiğini, davalının bir diğer markası 2017/49289 tescil numaralı markanın San Sebastian Cheesecake isimli tatlının görünümünden oluştuğunu, mala şeklini veren işaretlerin 6769 sayılı Kanun 5/1-e maddesine göre ret sebebi sayıldığını, tatlının kendisinin görünümünden oluşan bu şekil markasının hükümsüzlüğünün gerektiğini ileri sürerek davalı adına tescilli 2017/77133 numaralı “sansebastian” ve 2017/49289 numaralı “san sebastianchef ali şekil” markalarının hükümsüzlüğüne ve sicilden terkine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu markaların tescillerinin yapılmış olduğunu, davalının bu markalar ile hizmet ve satışlarına devam ederek iyi bir pazar payı oluşturduğunu, Türkiye’de birçok işletmenin dava konusu markaları izinsiz olarak kullandığını, müvekkilinin İspanya’nın San Sebastian bölgesinde katıldığı gastronomi fuarında La Vina Barda tattığı “cheesecake” tatlıdan etkilenerek, yepyeni bir cheesecake ürettiğini, bu tatlıya da San Sebastian bölgesinin ismini verdiğini, müvekkilinin bu tatlıyı Türkiye’de ilk üreten kişi olduğunu, San Sebastian’ın bir şehir adı olduğunun Türkiye’de yaşayan insanlarca bilinemeyeceğini ve dolayısıyla bu ismin Türkiye’de ayırt ediciliğinin bulunduğunu, tatlının dünya genelindeki isminin “burntcake” yani “yanık kek” olarak bilindiğini, müvekkili adına Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi nezdinde “San Sebastian ...” ibareli marka başvurusu yapıldığını ve başvurunun tescil edildiğini savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya ait 2017/77133 sayılı markanın salt "SANSEBASTİAN" ibaresinden oluştuğu, başkaca herhangi bir unsur içermediği, davalıya ait 2017/49289 sayılı markanın; üstü yanmış kek ve altında kek tabanın oturduğu sunum tabağı ile bu görsel figürün altında yazılı "San Sebastian ..." ibaresinden oluştuğu, coğrafi markaların, coğrafi kaynak belirtmediği, diğer bir deyişle ayırt edicilik kazandığı ve tasviri nitelik taşımadığı durumlarda, tescil edilebilmelerinin mümkün bulunduğu, İspanya'da doğan ve San Sebastian şehrinde bir restorandan çıkmış olan bu cheesecake “yanık cheesecake” olarak da bilinen bir tatlı türü olduğu, bu tatlının, ilk olarak İspanya’nın Basque bölgesinin başkenti San Sebastian şehrinde, 60 yıldan uzun zamandır hizmet vermekte olan bir restoranında servis edilmeye başlandığı, tatlıya ait tarifin 1990 yılında ortaya çıkarıldığı, İspanyol mutfağına ait olan tatlının daha sonrasında diğer ülkelere yayıldığı, ülkemizde de son yıllarda oldukça popüler bir tatlı olarak tüketildiği, davalının 2017/77133 sayılı markasının tescilli olduğu "Pastacılık ve fırıncılık mamülleri, tatlılar" emtiasının genel mahiyetteki düzenlemesi gereği San Sebastian tatlısını kapsadığı, bu nedenle bu emtia bakımından 2017/77133 sayılı markanın hükümsüzlüğü gerektiği, kalan emtia bakımından ise San Sebastian ibaresinin ilgili tüketici nezdinde coğrafi kaynak belirtmediği, tek başına San Sebastian ibaresinin ülkemizde bilinen maruf ve meşhur bir coğrafi alan olmadığı, davalıya ait 2017/49289 sayılı markanın davaya konu yanık cheesecake görseli ile bu görselin altında yer alan kelime ibaresinden oluştuğu, markayı oluşturan bu şeklin malın şeklini veren bir işaret olduğu, ancak bu şeklin markada münhasıran veya esas unsur olarak bulunmadığı, zira kombine nitelikte bulunan bu markanın aynı zamanda "San Sebastian Chef ..." kelime ibaresinden de oluştuğu, "San Sebastian" ibaresi ve markadaki yanık cheesecake şeklinin ayırt edici niteliği bulunmadığı, cheesecake emtiası bakımından herkes tarafından kullanılan ibareler oldukları düşünülse bile, markayı oluşturan "..." ibaresinin ayırt edici niteliğinin bulunduğu, bu hale göre davaya konu bu markanın SMK m.5/1-e bendi bağlamında mutlak tescil engeli kapsamında bulunmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, davalıya ait 2017/77133 numaralı "SANSEBASTİAN" ibareli markanın "Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar" ürünleri bakımından hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin hükümsüzlük taleplerinin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle, 2017/77133 sayılı "San Sebastian" davalı markasında SMK m. 5/1 (c) bendi gereği mutlak ret sebebi ve hükümsüzlük koşullarının 30. sınıf altında yer alan tüm mallar bakımından mevcut olduğunun kabulü gerektiğini, "San Sebastian" ibaresinin coğrafi kaynak belirtmesi sebebiyle 30. mal sınıfı altında yer alan emtianın tümünü kapsar şekilde hükümsüzlük şartlarının oluştuğunun kabulü gerekirken, "San Sebastian" şehrinin ayırt edici ek taşımadığı ve tanımlayıcılığın 30. sınıf altında yer alan tüm emtia için jenerikleştiğini, dolayısıyla hükümsüz kılınması gerektiğini, kısmen ret kararının isabetli olmadığını, 2017/49289 sayılı "San Sebastian ..." davalı markasında 6769 sayılı Kanun 5/1 (e) bendi gereği malın doğası gereği ortaya çıkan şeklin markada asli unsur olarak sayılması gerektiği dikkate alınmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, mahkeme kararının, eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirme ürünü olup, delillerin değerlendirmesinde yanılgıya düşüldüğünü, mahkeme kararının, gerçek ve somut bir delile değil, tamamen varsayıma dayandığını, San Sabastian şehrinin cheecscake ile ünlü olduğu varsayımının doğru olmadığını, San Sabestian ibaresinin, Avrupa Birliği nezdinde tescilli bulunduğunu, Avrupa Birliği nezdinde bu ibarenin tescilinin, bu markanın/sözcüğün coğrafi köken bildirmediğini ortaya koyduğunu, bilirkişi raporuna yönelik itirazların dikkate alınmadığını ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosya kapsamında alınan ve mahkemece de uzman olduğu kabul edilen bilirkişiler tarafından düzenlenen bilirkişi raporunda, “Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül.” emtiası bakımından "San Sebastian" ibaresinin coğrafi kaynak gösterdiği sonucuna ulaşılmış olup ilk derece mahkemesi değerlendirmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle davalı vekilinin tüm istinaf istemlerinin reddine, davacı vekilinin istinaf isteminin kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmünün kaldırılmasına, yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına, davanın kısmen kabulüne davalıya ait 2017/77133 numaralı "SANSEBASTİAN" ibareli markanın 30. sınıfta yer alan “Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül.” malları bakımından hükümsüzlüğüne, fazlaya ilişkin hükümsüzlük taleplerinin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yolu ile davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek aleyhe kısımların bozulmasını istemiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü itirazlarını tekrar ederek aleyhe kısımların bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, marka hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6769 sayılı Kanun 5/1-c , 5/1-e maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve yasaya uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderlerinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.