Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/6880 · K. 2023/8110

10. Hukuk Dairesi         2023/6880 E.  ,  2023/8110 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1304 E., 2023/20 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 5. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/151 E., 2018/294 K. Taraflar arasındaki hizmet tespitine ilişkin davadan dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, davacının davalı işyerinde 21.05.2008 - 05.11.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitini istemiştir. II. CEVAP Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulüne, davacının davalı ..........., Peyzaj ve Fidancılık San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne ait işyerinde hizmet akdine tabii olarak 21.05.2008 - 05.11.2011 tarihleri arasında sigorta primine esas kazancın alt sınırından kesintisiz çalıştığının tespitine, Kuruma bildirilen günlerin infazda nazara alınmasına" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı şirket vekili, davanın hak düşürücü süreye uğradığını, davacının dinlettiği tanık beyanlarının davacının iddiasını sübuta erdirmediğini, tanık beyanlarının subjektif nitelikte olup hukuken itibar edilemeyeceğini, kamu tanıklarının birbirleri ile çelişkili beyanlarda bulunduklarını, davalı tanıklarının savunmalarını doğrular şekilde beyanda bulunduklarını, eksik araştırma ile karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili, davacının, davasını ispat edemediğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın reddi gerektiğini belirterek istinaf kanun yoluna başvurmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı şirket ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı şirket vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir. Feri müdahil Kurum vekili, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulması talep edilmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır. 3. Değerlendirme Eldeki davada, davacı 21.05.2008 - 05.11.2011 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığını ileri sürmüş, Mahkemece, talep edilen tarihlerde davacının kesintisiz çalıştığı hüküm altına almışsa da, Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir. Davacının, davalı işyerinde, 2011 yılında 1, 2, 3, 4, 9 ve 10. aylarda 15'er gün bildirimleri bulunduğu, dinlenen bordro tanıklarından ...'in işyerinde 'bir dönem kış aylarında ekip olarak ayda 15'er gün çalıştıklarını, ...'in davacının '6 aylık bir süreçte part time sözleşmesi' olduğunu beyan etmesi karşısında, Mahkemece gerektiğinde eski tanıklara başvurmak veya bu hususta yeniden tanık araştırması yapmak suretiyle çalışmanın kapsam ve süresi belirlenmeli, dinlenen tanık beyanları arasındaki çelişkiler giderilmeli ve tüm deliller toplandıktan elde edilecek sonuca göre karar verilmelidir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI. KARAR 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.09.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.