İçtihatYargıtay4. Hukuk Dairesi20.09.2023

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/7439 · K. 2023/9554

4. Hukuk Dairesi 2023/7439 E. , 2023/9554 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2021/619 Değişik İş-2021/619 Karar

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ

SAYISI : İHK-2021/24253 HÜKÜM/KARAR : Davalının itirazının kısmen kabulüne

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2021/63037 Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir. Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Dava dilekçesinde; müvekkilinin sürücüsü olduğu motosiklet ile davalıya trafik sigortalı aracın 06.06.2017 tarihinde yaptıkları kaza neticesinde davacının yaralandığını, %6 oranında malul kaldığını, davalıya sigortalı aracın tam kusurlu olduğunu belirtip, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile şimdilik 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik 472,00 TL rapor ücretini temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan talep etmiştir. Davacı vekili 19.04.2021 tarihinde sürekli iş göremezlik tazminatını 78.157,53 TL olarak artırmıştır.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetlerinin bulunduğu, başvuranın ibraz ettiği Karadeniz Teknik Üniversitesi Adli Bilimler Enstitüsü Tıp Bilimleri Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından düzenlenen 13.03.2020 tarihli raporun kaza tarihinde yürürlükte olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre tanzim edildiği, kaza ile illiyet bağı kurduğu, Yargıtay kararları gereği Üniversite hastanesinin adli tıp kurumundan alındığı, hükme esas alınabileceğini, uzlaşma konusunun araştırılması talep edilmişse de tarafların şikayetçi olmaması nedeni ile Savcılık tarafından kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, müterafık kusur indirimi talep edildiği ancak başvuranın dirsek bölgesinden yaralandığı, kask takmıyor olmasının indirim nedeni olmayacağı, başvuranın yolcu olmadığı hatır taşıması indirimi yapılamayacağını, Yargıtay içtihatları gereği hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılmasının yerinde olduğu, başvuranın aracında yolcu olarak bulunan Hakan Uluışık'ın sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı talebine ilişkin açılan dosyada alınan kusur raporuna göre davalıya sigortalı araç sürücünün %75 oranında, başvuranın ise %25 oranında kusurlu bulunduğunun tespit edildiği, mevcut rapor bulunduğundan tekrar rapor alınmasına ihtiyaç duyulmadığı, alınan aktüerya raporu ile davalı tarafından yapılan ödemenin de tenzili ile bakiye 78.157,53 TL sürekli iş göremezlik tazminatının belirlendiği başvuranın talebini ıslah ettiği gerekçesi ile başvurunun kabulüne, 78.157,53 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 472,00 TL rapor ücreti olmak üzere 78.629,53 TL tazminatın 05.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur. B. İtiraz Sebepleri Davalı vekili; maluliyet ve kusur oranını kabul etmediklerini, ödemenin yeterli olduğunu, dava açılmadan önce davalıya gerekli belgeler ile başvuru yapılması gerektiğini ancak maluliyet raporunun mevzuata uygun olmadığını, kusuru kabul etmemekle birlikte davacının kazada müterafık kusuru bulunduğunu, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan ödemelerin tespiti gerektiğini, uzlaşma olup olmadığının tespiti gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiğini, faize hükmedilmesinin ve davacı lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu belirterek itiraz etmektedir. C. Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin maluliyet raporuna itiraz ettiği, raporun yetkili sağlık kuruluşu tarafından kaza ve araz arasında illiyet bağı kurmak suretiyle yönetmeliğe uygun şekilde hazırlandığı, hükme esas alınmasında isabetsizlik olmadığı, karara esas alınan kusur raporunun ayrıntılı, gerekçeli olduğu ayrıca davalı tarafından da kusur dağılımına ilişkin başkaca delil ibraz edilmediği bu nedenle kusur oranına yapılan itirazın reddi gerektiği, dosyada uzlaştırmaya ilişkin belge bulunmadığı, SGK'dan rücuya ilişkin ödeme alınmasının gerektirecek iş kazası olmadığını, davalının tazminat hesaplamasına yönelik itirazının yerinde olduğu TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak tekrar hesaplama yapılması yönünde ek rapor alındığı ve davalının yaptığı ödemenin tenzili neticesinde 47.773,89 TL sürekli iş göremezlik tazminatının belirlendiğini, sigorta uyuşmazlıklarında her iki tarafında taleple bulunan konumunda olduğu ve kanun maddesinin çoğul ifade kullanmış olması nedeni ile başvuran lehine vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiği gerekçesi ile 47.773,89 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 472,00 TL rapor ücreti olmak üzere 48.245,89 TL tazminatın 15.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, başvuran lehine 1.402,12 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi ile yapılan hesaplamayı kabul etmediklerini progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılması gerektiğini, davacı lehine nispi tam oranda vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasını istemiştir. 2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunu ve kusur oranını kabul etmediklerini, ödeme yaptıklarını, sorumluluklarını kalmadığını, müterafık kusur indirimi yapılması gerektiğini, uzlaşma olması halinde davanın reddine karar verilmesini talep ettiklerini, iş kazası olduğunu ve SGK tarafından yapılan ödemelerin rücu edilmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 06.06.2017 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik ve rapor ücreti talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369,370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları 3. Değerlendirme 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli olan yönetmelik hükümlerine göre alınmış ve davalının yaptığı ödemenin yeterli olmadığının hesap raporu ile tespit edilmiş olmasına, davacının aracında yolcu olan ve aynı kazada yaralanan şahsın yaptığı başvuru neticesinde dosyadan alınan kusur raporu ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün %75 oranında kusurunun tespit edilmiş olması ve raporun hükme esas alınmasında isabetsizlik olmamasına, şikayet yokluğu nedeni ile soruşturma dosyasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiğinin anlaşılmasına göre davalı vekilinin tüm, davacının aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir. Öte yandan Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMMS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir. Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından karar esas alınan hesap raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılarak karar verilmiş olmasına rağmen, İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen ek aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır. Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır. Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından progresif rant formülü kullanılmak suretiyle belirlenen tazminat miktarına karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirmeyle %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi esas alınarak yapılan hesaplamanın dikkate alınması bozmayı gerektirmiştir. 3. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır. Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine maktunun altında kalacak şekilde 1/5 oranında vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.