Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/8448 · K. 2023/10454

10. Hukuk Dairesi         2023/8448 E.  ,  2023/10454 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3019 E., 2023/1180 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 19. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/283 E., 2022/223 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın fer’i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, fer’i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 2005 yılında okulların yaz tatiline girmesi ile stajyer olarak çalışmaya başladığı davalı işyerinde 01.07.2006 tarihinden itibaren tam zamanlı olarak çalışmaya başladığı, 15.08.2009 tarihinde askere gittiği, askerlik dönüşü 01.12.2010 tarihinde tekrar davalı işyerinde çalışmaya başladığı ve 30.12.2014 tarihine kadar kesintisiz çalıştığı, davacının askerden önceki çalışma döneminde sadece 21.08.2007 - 30.11.2007 tarihleri arasında davalı işyerinden Kuruma bildirilmiş olduğu, askerlik dönemi sonrasında bildirimlerinin eksiksiz olduğu iddiasıyla davacının 01.07.2006 - 15.08.2009 tarihleri arasında davalı nezdinde hizmet akdine tabi olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiş; duruşmalardaki beyanlarında davacının 2005 yılının Eylül ayında stajyer olarak davalı işyerinde çalışmaya başladığını, 2006 yılında okulun bitmesinden askere gidene kadar çalışmaya devam ettiğini, ancak sadece bir ay sigortası yapılmadığı için çalışmaya ara verdiğini ve sigortasının yapılmasından sonra tekrar çalışmaya başladığını beyan etmiştir. II.CEVAP Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; re'sen araştırma yapılması ve fiili çalışmanın iptal edilmesi gerektiği, hak düşürücü sürenin geçtiği, Kuruma husumet yöneltilemeyeceği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiği, davacının 2005 - 2006 öğretim yılında stajyer olarak davalı işyerinde çalışmalara başladığı, okulu bitince 2007 yılının Ağustos ayında çırak olarak çalışmaya başladığı ve davalı Kuruma bu şekilde bildirimlerinin yapılmış olduğu, 4-5 ay düzenli çalıştıktan sonra kendi sorunlarını işyerine yansıtması sebebi ile işten çıkarıldığı, davacının işten ayrılmasından sonra kapıcı olan babasına yardım işlerinde ve ufak tefek elektrik işlerinden anlamasından dolayı kendi namına iş yaptığı, bu işleri yaparken davalı işyerinden malzeme temin ettiği, davacının bu dönemlerde davalı işyeri ile her hangi bir bağlantısının olmadığı, askerlik hizmetinden sonra 2010 - 2014 yılları arasında davalı işyerinde çalışmış olduğu savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından; mevcut davanın 15.12.2015 tarihinde ikame edildiği, dava tarihi itibari ile bir aylık kesinti dönemi öncesindeki 01.07.2006 - 21.07.2007 tarihleri arasına ilişkin hizmet iddiasının hak düşürücü süre nedeni ile dinlenmesinin mümkün görülmediği, davacının 17.08.2009 - 18.11.2010 tarihleri arasında askerlik hizmetini yerine getirdiği, askerlik hizmeti öncesinde işten ayrılması makul süre nazara alındığında 01.08.2009 - 15.08.2009 tarihleri arasında hazırlık süreci dolayısıyla çalışmadığı, fiili çalışma iddiası açısından davacının askerlik dolayısıyla işten ayrılması muhtemel süreç, işe ara verdiğini beyan ettiği süreç ve işe ara verdiği dönem öncesinde bildirimsiz kalan hizmet süresi ile tespitinde hukuki yararının bulunmadığı bildirim konusu dönemlerin dışlandığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü kısmen reddi ile davacının ... sicil numaralı ve ... Elektrik Ayd.Teks. Hediyelik Eşya Ltd.Şti unvanlı işveren yanında Kuruma bildirilen süreler haricinde 02.11.2007 - 30.07.2009 tarihleri arasında dönemin asgari ücreti ile hizmet akdine bağlı sigortalı olarak çalıştığının tespitine, davacının 01.07.2006 - 20.08.2007 tarihleri arasına ilişkin isteminin hak düşürücü süre nedeniyle reddine, davacının 21.08.2007 - 01.11.2007 tarihleri arasına ilişkin isteminin hukuki yarar yokluğundan reddine, davacının 01.08.2009 - 15.08.2009 tarihleri arasına ilişkin isteminin askerlik hizmetine hazırlık döneminden kaynaklı reddine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır. B.İstinaf Sebepleri: Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; çalışmanın fiili ve kesintisiz olduğunun tanık beyanları ile ortaya konmadığı, bir kısım tanıkların davacıyı hiç tanımadıklarını beyan ettikleri, eksik araştırma ile karar verildiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporuna itiraz edilmesine rağmen ek rapor alınmadığı, askerlikle oluşan kesintinin hak düşürücü süreye neden olduğu, hak düşürücü sürenin geçtiği, tanık beyanlarının net ve kesin olmadığı, iddiaların ispat edilemediği, Mahkemenin kabullerinin hayatın olağan akışına aykırı olduğu iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özellikle davacının istinaf başvurusunda bulunmadığı, davacının 2007 yılının Kasım - Aralık aylarındaki hizmetinin 01.11.2007 tarihinde sona erdiği, davacının 01.07.2006 - 15.08.2009 tarihleri arasında davalı işyerinde geçen çalışmanın tespitini istediği, davacının 21.08.2007 - 01.11.2007 tarihleri arasındaki hizmetinin davalı işyerinden Kuruma bildirildiği, askerlik hizmetini 17.08.2009 - 18.11.2010 tarihleri arasında yerine getirdiği, davacının 02.11.2007 - 30.07.2009 tarihleri arasındaki hizmetinin bordro tanıklarının beyanlarıyla kanıtlandığı, Mahkemece askerlik öncesi makul sürenin dışlandığı, davacının 21.08.2007 - 01.11.2007 tarihleri arasındaki hizmetinin Kuruma bildirilmesi nedeniyle kesintisiz geçen blok çalışma dönemi yönünden hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuşlardır. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 01.07.2006 - 15.08.2009 tarihleri arasında çalıştığının tespitine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigorta Kanunu'nun mülga 79 ve 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi ilgili hükümlerdir. 3. Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde verilen hükmün yerinde olduğu anlaşılmakla davalı ile feri müdahil Kurum vekillerinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden ilgilisine yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 30.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.