Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/8499 · K. 2024/8948

10. Hukuk Dairesi         2023/8499 E.  ,  2024/8948 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/914 E., 2022/2577 K. KARAR : Kısmen Kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 16. İş Mahkemesi SAYISI : 2014/303 E., 2018/350 K. Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının Dairemizce bozulması üzerine bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama neticesinde Bölge Adliye Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... Gayri Menkul İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmek ve de duruşma talep edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin ve işin duruşmaya tabi olduğu anlaşıldığından duruşma talebinin kabulüne karar verildikten sonra duruşma için 23.05.2023 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmiştir. Duruşma günü duruşmalı temyiz eden davalı ... Gayrimenkul İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Av. ... ile davacı adına Av. ... geldiler. Diğer davalı adına gelen olmadı. Gelenlerin yüzlerine karşı duruşmaya başlanıp sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra duruşmaya son verilerek aynı günde dosyanın mahalline geri çevrilmesine karar verilmiştir. Dosyanın tekrar Dairemize gönderilmesinden ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı 235.152,95 TL maddi, 150.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar tarafından süresinde davaya cevap verilmemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince 62.336,97 TL maddi, 75.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF Taraflarca istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvrularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, 70.417,72 TL maddi, 30.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesine karar verilmiştir. V.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Bölge Adliye Mahkemesi'nin 22.12.2022 tarihli kararının davacı vekili ve davalı ... Gayri Menkul İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece hesaplamaya esas ücretin hatalı tespit edildiği, davacı lehine hüküm altına alınan manevi tazminatın az olduğu, kabul ve uygulamaya göre de maddi tazminat isteminin reddedilen kısmı üzerinden vekalet ücreti takdir edilmemesinin hatalı olduğundan bahisle Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyulmasından sonra verilen temyiz incelemesine konu kararla davacının maddi tazminat isteminin kabulüne, davacı lehine 100.000,00 TL manevi tazminat ödenmesine karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri ... Gayri Menkul İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle, Bölge Adliye Mahkemesince maddi zararın belirlenmesinde hata yapıldığını, davacının usta ve/veya kaynakçı olarak belirlenmesinin hatalı olduğunu, davacı taraf resmi merci önünde serbest ve gerçek iradesiyle ücret gelir beyanında 900,00.-TL geliri olduğunu ikrar ettiğine göre bu hususun tartışılmasının yerinde olmadığını, hüküm altına alınan manevi tazminatın fazla olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine (fiil ehliyetine) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler. Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır. Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya, hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288). Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun 06.06.2007 tarih, 2007/10-358 Esas, 2007/337 Karar sayılı kararında da benimsendiği üzere; ticari şirketin tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmesi (terkini) ile sona erer. Tüzel kişiliğin sona ermesi için tasfiye işlemlerinin eksiksiz yapılmış olması gerekir. Şayet tasfiye işlemleri gerektiği gibi tamamlanmamış ve tasfiyesi gereken hususlar eksik bırakılmış ise, tüzel kişilik ticaret sicilinden silinse bile şirketin tüzel kişiliğinin sona erdiğinin kabulü olanaksızdır. Bu durumda, tüzel kişiliğin yeniden ihyasına gidilerek taraf teşkili sağlanmak suretiyle yargılamanın devamının sağlanması gerekir. Somut olayda, hüküm altına alınan tazminatlardan sorumlu tutulan davalı ... Cephe Sist. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin dairemizin bozma kararından hemen sonra ve fakat temyiz incelemesine Bölge Adliye Mahkemesi kararından önce ticaret sicilinden terkin edildiği ve bu hususun 31.12.2021 tarih ve 10485 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan edildiği anlaşıldığına göre Bölge Adliye Mahkemesince bu husus gözetilmeksizin yazılı şekilde karar verilmiş olması yerinde görülmemiştir. Bölge Adliye Mahkemesince yapılacak iş; davacı tarafa davalı ... Cephe Sist. San. ve Tic. Ltd. Şti.'ni iş bu dava nedeniyle ihya etmesi ve şirkete tasfiye memuru atanması için önel vermek, ihya davası açıldığı takdirde bu davanın sonucunu beklemek, tüzel kişiliğin yeniden ihyası halinde, taraf teşkili sağlanarak, sonucuna göre karar vermekten ibarettir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz eden davalı şirketin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Davalı ... Gayrimenkul İnş. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. avukatı yararına takdir edilen 28.000.00TL duruşma Avukatlık parasının davacıya yükletilmesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 24.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.