Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/8736 · K. 2023/11675

10. Hukuk Dairesi         2023/8736 E.  ,  2023/11675 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/2628 E., 2023/956 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/457 E., 2021/260 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve Kurum işleminin iptali davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının Kurumdan yaşlılık aylığı almakta iken 2011/4., 5., 6.aylardaki çalışmasının sahte olduğu gerekçesiyle yaşlılık aylığının kesildiğini, 20.05.2016 tarıhli borç bildirim belgesi ile 37.551,54 TL yersiz ödeme tahakkuk ettirildiğini, çalışmalarının sahte olduğunun tespit olduğu tarihlerde ve sonrasında 2012/7.ayına kadar ... Yapı Elemanları işyerinde kesintisiz çalıştığını, bu dönemde ... işyeri sicil numaralı ... Kutu Ltd. Şti. ve ... sicil numaralı ... Dış Tic. Ltd. Şti.'de çalıştığının bildirildiğini, kendi bilgisi dışında yapılan giriş-çıkış işlemlerinden işveren ... Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu beyanla Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına ve birikmiş aylıklarının ödenmesi gereken tarihlerden itibaren yasal faizi ile ödenmesi gerektiği, borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Dahili davalı ... ve dahili davalı ... Yapı Elemanları İnşaat Taah. San. ve Tic. Ltd. Şti.cevap dilekçesi sunmamıştır. 2. Davalı SGK vekili cevap dilekçesinde davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın kabulüne, davacının 1421109.35 İşyeri sicil numaralı davalı ... Yapı Elamanları İnşaat Taahhüt San. ve Tic. Ltd. Şti.'de; 01.04.2011-30.06.2011 tarihleri arasında asgari ücretle 90 gün fiilen çalıştığının tespitine, Davacının 5510 sayılı Kanun'un Geçici 81/1-e göre 01.08.2012 tarihinden itibaren bağlanan yaşlılık aylığının, 01.08.2012 tarihi itibariyle yeniden bağlanması, ödenmeyen aylıklarının ödeme tarihini takip eden günden itibaren yasal faizi ile birlikte davalı Kurum tarafından davacıya ödenmesi gerektiğinin tespitine davacının davalı Kuruma borçlu olmadığının tespitine" karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili, aksi ancak eş değerdeki belgelerle kanıtlanabilir nitelikteki Kurum kayıtlarında, davacının yukarıda belirtilen işyerlerinden bildirilen sigortalılığının gerçeğe dayanmadığı anlaşıldığından bildirimlerinin iptal edildiğini, bu nedenle Kurum işleminin hukuka uygun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı SGK Başkanlığı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı SGK Başkanlığı vekili, temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti ve Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri hükümleridir. 3. Değerlendirme Eldeki davada, dinlenen tanık beyanları hizmet süresinin tespiti açısından yetersiz ve çelişkili olup, hüküm kurmaya elverişli değildir. Dinlenen bir kısım tanıkların davacının 2008 yılı ve öncesinden beri çalıştığını ifade etmesi karşısında, tanık beyanları arasında oluşan çelişkili durum giderilmeden yazılı şekilde hüküm kurulması hatalı olmuştur. Yapılacak iş, davacıyla ilgili varsa tüm belge ve kayıtlar işverenden istemek, çalışmanın gerçekleştiği ileri sürülen işyerinin Kurum nezdinde bulunan dosyası, işverence hazırlanması gerekli ücret ödeme bordroları, puantaj kayıtları ve diğer kayıtlar getirtmek, dava sırasında dinlenen tanıkların ve yeni tespit edilecek davalı işyerinin bordrolu tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak aradaki çelişkileri gidermek, bordrolarda sadece sicili belirtilen sigortalılar saptanmak suretiyle ihtilaflı dönemin tamamında davalı işyerinde kayıtlı bordro tanıklarını resen tespit ederek dinlemek, dinlenen tanıkların hizmet cetvellerini dosya arasına almak, gerektiğinde ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri/konut sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının talep konusu dönemde çalışıp çalışmadığı, işe başlama ve ayrılma tarihlerini hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya koyarak toplanan deliller ışığında varılacak sonuca göre hüküm kurmaktan ibarettir. Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 22.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.