Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/8744 · K. 2024/1128

10. Hukuk Dairesi         2023/8744 E.  ,  2024/1128 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1263 E., 2023/1163 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/36 E., 2020/51 K. Taraflar arasındaki asıl sahte sigortalılık nedeniyle bir kısım hizmetlerin fiili olmadığından bahisle iptali suretiyle yaşlılık aylığının kesilmesine dair kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması, kesilen yaşlılık aylıklarının yasal faiziyle tahsili, birleşen itirazın iptali davalarından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA 1.Davacı birleşen davada davalı vekili dava dilekçesinde özetle; Manisa SGK İl Müdürlüğünün 30.01.2014 tarih ve 2014/SŞ/18 sayılı araştırma raporu ile sahte işyeri- sigortalılık bildiriminin tespiti üzerine, davacının .... sicil sayılı ... Temel Gıda'ya ait işyerindeki çalışmalarının iptal edilerek yaşlılık aylığının 01.09.2013 tarihinde kesildiğini, işlemin hukuka aykırı olduğunu zira davacının tüm çalışmalarının gerçek olduğunu ileri sürerek, Kurum işleminin iptali ile yaşlılık aylığının kesildiği tarihten itibaren yeniden bağlanmasına karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı birleşen davada davacı SGK Başkanlığı vekili birleşen dava dilekçesinde özetle; denetmen raporuna istinaden yaşlılık aylığı kesilen davacı aleyhinde 25.694,23 TL yersiz ödemenin tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali ile takibin devamına, takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra-inkar tazminatına karar verilmesini istemiştir. II.CEVAP 1.Davalı birleşen davada davacı SGK Başkanlığı vekili cevap dilekçesinde özetle; denetmen raporuna istinaden davacının yaşlılık aylığının kesildiğini, Kurum işlemlerinde herhangi bir hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek, davanın reddini istemiştir. 2.Davacı birleşen davada davalı vekili birleşen davada cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin usulsüz ve yasaya aykırı olduğunu, davalının emeklilik işleminin iptali ile yersiz ödendiği ileri sürülen maaşların faizi ile iadesine yönelik davacı taraf taleplerinin hukuki bir alt yapısı bulunmadığını, davalının davacı tarafa herhangi bir borcu da bulunmadığını, talep olunan borç miktarı gerçeği yansıtmadığı gibi işlemiş ve işletilmesi talep olunan faiz miktar ve oranlarının da fahiş olduğunu, borcun zamanaşımına uğradığını belirterek, davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davalının iptal edilen hizmetlerinin geçtiği dava dışı ... Temel Gıda Tic. Ltd. Şti. işyerinin üzüm işletmesi olduğu, davacının hizmet bildiriminin üzüm mevsimi olmayan kış aylarında yapıldığı, dava dışı işyerinde 07.11.2012 tarihi itibariyle elektrik tüketiminin bulunmadığının tespit edildiği, davacının dava dışı işyerinde amele başı olarak çalıştığını beyan etmesine karşın dava dışı işyerinde çalışan ve beyanları alınan 20 sigortalıdan hiçbirinin davacıyı tanımamasının yerine getirdiği görevi düşünüldüğünde hayatın olağan akışına aykırı olduğu, davacının ücretlerini nasıl aldığı belli olmadığı gibi, ücret bordrosu veya puantaj kaydınında bulunmadığı, 5510 sayılı Kanun'un 59 ve 100 üncü maddeleri uyarınca Kurumun denetim ve kontrol ile görevlendirilmiş memurları tarafından tutulan tutanakların aksi kanıtlanıncaya kadar geçerli olduğu, somut olayda SGK Müfettiş raporunun aksinin somut delillerle ispat edilemediği, davalının hizmet akdi çerçevesinde dava dışı iş yerinde fiili bir çalışmasının olmadığı anlaşıldığınan, davalının toplam hizmet süresinden iptal edilen 150 gün dışlandığında 1260 gün olması gerektiği ve yaşlılık aylığı bağlanması için gerekli hizmet gün süresinin tamamlanamadığı, bu nedenle davalının yaşlılık aylığı almaya hak kazanamadığı halde davalıya Kurum tarafından yaşlılık aylığı ödenmiş olduğu ve icra takibine dayanak borcun doğduğu kanaatine varılarak, 1-... tarafından Sosyal Guvenlik kurumu Başkanlığına karşı açılan kurum İşleminin İptaline ilişkin asıl dava yönünden; davanın reddine, 2-... tarafından ...'a karşı açılan itirazın iptaline ilişkin birleşen 2017/100 Esas, 2019/366 Karar sayılı dava yönünden; davanın kabulü ile Manisa 1. İcra Müdürlüğünün 2016/9372 E. sayılı takip dosyasında davalı tarafından yapılan ödeme emrine itirazın iptaline, takibin devamına, Asıl alacak olan 38.283,16 TL'nin %20'si tutarındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacı Kuruma verilmesine, karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı birleşen davada davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davacı Birleşen Davada Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davacı birleşen davada davalı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece eksik inceleme ile hüküm kurulduğunu, bilirkişi raporlarının hatalı değerlendirmeler içerdiğini, davacının uzun süre dava dışı işyerinde çalıştığını, müfettiş raporunda dinlenen tanıkların tamamının davalı işyerinde çok sayıda kişinin çalıştığını beyan etmesi ve tek tek isimlerini hatırlamalarının mümkün olmaması karşısında teşhis ve yüzleştirme yapılmadan hüküm kurulmasının usul ve kanuna aykırı olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece, asıl davanın reddine, birleşen davanın kabulüne dair verilen kararının usul ve kanuna uygun olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı birleşen davada davalı vekili tarafından temyiz yoluna başvurulmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı Birleşen Davada Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davacı birleşen davada davalı vekili, istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; asıl davada sahte sigortalılık nedeniyle bir kısım hizmetlerin fiili olmadığından bahisle iptali suretiyle yaşlılık aylığının kesilmesine dair Kurum işleminin iptali ile aylığın yeniden bağlanması, kesilen yaşlılık aylıklarının yasal faiziyle tahsili, birleşen dava da itirazın iptaline ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi. 3.Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 13.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi