İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi01.11.2023

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/8774 · K. 2023/10655

10. Hukuk Dairesi 2023/8774 E. , 2023/10655 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Adana Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/818 E., 2023/201 K. FER'Î MÜDAHİL : ... Başkanlığı vekili Avukat ... KARAR : Kabul İLK DERECE MAHKEMESİ : Samandağ 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2020/103 E., 2021/660 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulüne, kararın ortadan kaldırılmasına, davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalıya ait ... Eczanesi isimli iş yerinde 15.01.2007 tarihinden 13.05.2010 tarihine kadar kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile "davanın kabulüne, davacının davalı işyerinde 09.02.2007-12.05.2010 tarihleri arasında hizmet akdine dayalı olarak 1174 gün sigortasız çalıştırıldığının tespitine" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 506 sayılı Kanun'un ve 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddesi hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Davanın yasal dayanağı, 5510 sayılı Kanun'un Geçici 7 nci maddesi atfı ile 506 sayılı Kanun'un 79/10 ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleridir. Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 2.Eldeki davada, bordro tanıkları dinlenmeden salt komşu işyeri tanıkları dinlenmek suretiyle sonuca gidilmesi hatalı olup Mahkemece yapılan araştırma ve inceleme, hüküm kurmaya elverişli değildir. 3.Mahkemece, ihtilaflı dönemin tamamında davalı işyerinde kayıtlı bordro tanıkları re’sen belirlenerek beyanlarına başvurulmalı, davalı işyerinin bordrolu tanıklarının anılan dönemle ilgili ayrıntılı ifadeleri alınarak aradaki çelişkiler giderilmeli, dinlenen tanıkların hizmet cetvelleri dosya arasına alınmalı, gerektiğinde ..., zabıta, maliye, meslek odası aracılığı ve muhtarlık marifetiyle davalı işyerine o tarihte komşu olan diğer işyerlerinde uyuşmazlık konusu dönemde çalıştığı tespit edilen kayıtlı komşu işyeri çalışanları; yoksa işyeri sahipleri/konut sahipleri araştırılıp tespit edilerek davacının talep konusu dönemde çalışıp çalışmadığı, işe başlama ve ayrılma tarihleri hiçbir tereddüte mahal bırakmayacak şekilde ortaya konulmalıdır. 4. Öte yandan Mahkemece, Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 30 uncu maddesi uyarınca, Eczanelerde çalışan personelin, personel defterine kaydının mecburi olması karşısında, davacının davalı işverene ait Eczanenin personel defterine kayıtlı olup olmadığı araştırılmalı, davacının çalışan olarak adının Eczacılar Odasına, hastanelere, kolluğa vs. bildirilip bildirilmediği, bildirilmiş ise hangi tarihten itibaren bildirildiği sorulmalı, ilgili Eczaneler Odasından 2007-2010 yılları arasındaki döneme ilişkin nöbetçi listesi istenilerek davacının 2007-2010 yılları arasındaki dönemde çalışmasının olup olmadığı tespit edilmeli, Eczaneler ve Eczane Hizmetleri Hakkında Yönetmeliğin 32 nci ve 33 üncü maddeleri uyarınca eczanelerde yılda en az iki defa teftiş edilmesi gerektiği gözönünde tutularak 2007-2010 yılları için davalı Eczanenin teftişine ilişkin raporlar getirtilmeli, bu raporlarda davacının çalışmasına ilişkin herhangi bir kayıt olup olmadığı araştırılmalı ve tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmelidir. 5.Mahkemece, açıklanan maddi ve hukuki ilkeler gözetilmeksizin eksik araştırma ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması, usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir.