Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2023/904 · K. 2024/4335

11. Hukuk Dairesi         2023/904 E.  ,  2024/4335 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 20. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/51 Esas, 2022/1516 Karar HÜKÜM : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 5. Fikri ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/427 E., 2020/221 K. Taraflar arasındaki Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK) kararını iptali ve markanın hükümsüzlüğü davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip, gereği düşünüldü. I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde;müvekkili şirketin 1993 yılından bu yana süt ve süt ürünlerinin üretim ve satışı ile iştigal etmekte olup, 93/013419, 2015/57509, 2015/57533 sayılı ve "KÖYÜM+Şekil", "köyüm süt+şekil", "köyüm+şekil" ibareli markaların sahibi bulunduğunu, davalı “KÖYÜM Çobanhasan Akhisar Zeytincilik&Şarküteri” ibareli markanın 29., 30., 32., 35. ve 43. sınıfa giren emtialarda kullanılmak üzere adına tescili için başvuruda bulunduğunu, bu başvurunun müvekkili markalarının serisi niteliğinde algılanacağını, buna rağmen müvekkilinin itirazlarının reddedildiğini ileri sürerek, davalı TÜRKPATENT YİDK kararının iptalini ve diğer davalı markasının hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı TÜRKPATENT vekili cevap dilekçesinde; müvekkili kurum kararının usul ve yasaya uygun olduğunu savunarak, davanın reddine karar verilmesini istemiştir. 2.Davalı şahıs vekili cevap dilekçesinde, müvekkilinin dava konusu markayı eşinin köyünün adından esinlenerek yarattığını, zira müvekkilinin eşinin ailesinin, Akhisar'a (Manisa) bağlı Çobanhasan Köyü'nde (mahallesinde) yaşadığını ve "zeytin, zeytinyağı" üretimi ile iştigal etmekte olduğunu, müvekkilinin açmayı planladığı şarküteri dükkânında, menşei Çobanhasan/Akhisar olan yani "Çobanhasan Köyü"nden gelen doğal ve katkısız ürünleri satmayı planladığını, bu nedenle markanın bütününde yer alan "KÖYÜM" ibaresinin, Çobanhasan Köyü'nü tanımlayan ve markasal bir unsur olmaktan ziyade, kelimenin gerçek anlamının kullanıldığı tanımlayıcı bir ibare olduğunu, davacının Çobanhasan Köyü'ne aidiyeti ifade eden "KÖYÜM" kelimesinin kullanılmasını engelleme hakkının bulunmadığını, "KÖY(ÜM)" kelimesinin gıda emtiası bakımından yoğun çağrışım ve tanımlayıcılık içeren zayıf bir marka işareti olduğunu, yeterince farklılaşmış marka kompozisyonları dahilinde kullanılmasının, iltibası ortadan kaldırdığını, taraf markalarının mal ve hizmetler bakımından da benzerlik ve iltibas tehlikesinin bulunmadığını savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının itiraza mesnet 93/013419 sayılı markasının koruma kapsamında bulunan "Süt, pastörize süt, yoğurt, ayran, krema, tereyağlar, kaşar peyniri, tulum peyniri, süt tozu, çökelek, beyaz peynir, dondurma." emtialarının, 2015/57509 sayılı markasının koruma kapsamı altında bulunan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. -Kuru bakliyat. -Hazır çorbalar, bulyonlar. -Zeytin, zeytin ezmeleri. -Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). -Yenilebilir bitkisel yağlar. -Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar.-Kuru yemişler. -Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. -Yumurtalar, yumurta tozları. -Patates cipsleri. -Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.-Makarnalar, mantılar, erişteler. -Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. -Bal, arı sütü, propolis. -Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.-Mayalar, kabartma tozları.-Her türlü un, irmikler, nişastalar. -Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri.Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. -Sakızlar. -Dondurmalar, yenilebilir buzlar. Tuz. Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. -Pekmez.-Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.-Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.-Çaylar, buzlu çaylar.-Enerji içecekleri (alkolsüz). bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetleri ve 2015/57533 sayılı markasının koruma kapsamı altında bulunan "Pastörize süt, yoğurt, ayran, krema, lor, kaşar peyniri, tulum peyniri, süt tozu, çökelek, beyaz peynir. Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). Dondurmalar, yenilebilir buzlar." emtialarının ve marka işlem dosyasında itiraza mesnet gösterilmeyen, ancak dava aşamasında hükümsüzlük istemi bakımından ileri sürülen 2015/57519 sayılı markanın koruma kapsamı altında bulunan "Müşterilerin malları elverişli bir şekilde görmesi ve satın alması için Et, balık, kümes ve av hayvanlarının etleri ile her nevi işlenmiş et ürünleri. -Kuru bakliyat. -Hazır çorbalar, bulyonlar. -Zeytin, zeytin ezmeleri. -Süt ve süt ürünleri (tereyağı dahil). -Yenilebilir bitkisel yağlar. -Kurutulmuş, konservelenmiş, dondurulmuş, pişirilmiş, tütsülenmiş, salamura edilmiş her türlü meyve ve sebzeler, salçalar.-Kuru yemişler. -Fındık ve fıstık ezmeleri, tahin. -Yumurtalar, yumurta tozları. -Patates cipsleri. -Kahve, kakao; kahve veya kakao esaslı içecekler, çikolata esaslı içecekler.-Makarnalar, mantılar, erişteler. -Pastacılık ve fırıncılık mamulleri, tatlılar: Ekmek, simit, poğaça, pide, sandviç, katmer, börek, yaş pasta, baklava, kadayıf, şerbetli tatlılar, puding, muhallebi, kazandibi, sütlaç, keşkül. -Bal, arı sütü, propolis. -Yiyecekler için çeşni/lezzet vericiler, vanilya, baharatlar, domates sosları dahil olmak üzere soslar.-Mayalar, kabartma tozları.-Her türlü un, irmikler, nişastalar. -Toz şeker, kesme şeker, pudra şekeri. -Şekerlemeler, çikolatalar, bisküviler, krakerler, gofretler. -Sakızlar. -Dondurmalar, yenilebilir buzlar. -Tuz. -Hububattan (tahıl) imal edilmiş çerezler, patlamış mısır, yulaf ezmeleri, mısır cipsleri, kahvaltılık hububat ürünleri, işlemden geçirilmiş buğday, arpa, yulaf, çavdar, pirinç. -Pekmez.-Biralar; bira yapımında kullanılan preparatlar. Maden suları, kaynak suları, sofra suları, sodalar.-Sebze ve meyve suları, bunların konsantreleri ve özleri, meşrubatlar.-Çaylar, buzlu çaylar.-Enerji içecekleri (alkolsüz). bir araya getirilmesi hizmetleri (belirtilen hizmetler perakende, toptan satış mağazaları, elektronik ortamlar, katalog ve benzeri diğer yöntemler ile sağlanabilir)" hizmetlerinin, davalının başvurusunun kapsamındaki emtia ile aynı, aynı tür ve benzer nitelikte olduğu, bu nedenle somut olayda SMK m.6/1 hükmü bağlamında emtia benzerliği şartının gerçekleştiği, ancak dava konusu 2017/28676 sayılı marka başvurusunda yer alan "Köyüm Çobanhasan" ibaresinin, diğer unsurlara göre daha büyük puntoyla ön planda olduğu, "Akhisar zeytincilik&şarküteri" ibaresinin gerek oldukça küçük puntoyla yazılmış olmaları ve gerekse davaya konu mal ve hizmetler bakımından tanımlayıcı olmaları hasebiyle markasal etkisi bulunmayan tali unsurlar olduğu, davacıya ait itiraza mesnet markaların "KÖYÜM+Şekil", "köyüm süt+şekil", "köyüm+şekil" ibarelerinden, marka işlem dosyasında itiraza mesnet gösterilmeyen, ancak dava aşamasında hükümsüzlük istemi bakımından ileri sürülen 2015/57519 sayılı markanın ise "ÜNYEMSAN Köyüm+Şekil" ibaresinden oluştuğu, bu markaların esas unsurunun "KÖYÜM" ibaresi olduğu, taraf markalarının görsel, işitsel ve kavramsal olarak iltibas tehlikesi oluşturacak derecede benzer olmadıkları, markalar arasında her ne kadar "KÖYÜM" ibaresi müşterek olarak bulunsa da, dava konusu mal ve hizmetlerin niteliği gözetildiğinde, bu ibarenin ayırt ediciliği yüksek bir ibare olmadığı, zira geleneksel olarak gıda emtialarını oluşturan bitki ve hayvanların köylerde yetiştirildiği ve buralarda yetiştirilen ürünlerin işlenerek son tüketiciye ulaştırıldığı yönünde ortalama tüketici nezdinde çağrışım oluştuğu, ayrıca dava konusu marka başvurusunda tek başına "KÖYÜM" ibaresinin markanın esas unsurunu oluşturmadığı, bir bütün olarak "Köyüm Çobanhasan" ibaresinin markayı oluşturan esas unsur olduğu, bu ibarede "Köyüm" ibaresinin "Çobanhasan" ibaresini nitelediği, davacının önceki tarihli "KÖYÜM" esas unsurlu markalarını gören, bu markalı emtialardan yararlanan, makul derecede bilgili, ihtiyatlı ve dikkatli, markaları bir bütün olarak algılayan ortalama tüketicinin, dava konusu "Köyüm Çobanhasan" esas unsurlu marka başvurusu ile karşılaştığında, bu markalı mal ve hizmetleri satın almak için ayıracağı süre içerisinde, bu markanın davacı markalarından farklı, başka bir marka olduğunu algılayabileceği, marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı kurmayacağı, dolayısıyla SMK m.6/1 hükmü koşullarının somut olayda gerçekleşmeyeceği, kötüniyet iddiasına dayalı istemlerin de yerinde bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; tüketici algısının büyük önem arz ettiği somut uyuşmazlıkta, bir teknik inceleme gerekliliğinin mevcut olup, dava konusu marka ile davacı müvekkili markalarının karışıp karışmayacağının incelemesinin konusunda uzman bilirkişiler tarafından belirlenmesinin gerektiğini, mahkemece buna rağmen bilirkişi incelemesi yapılmamasının hatalı olduğunu, mahkemece dava konusu markada yer alan "ÇOBANHASAN" ibaresinin de ayırt ediciliğinin bulunmadığının gözden kaçırıldığını, zira markada yer alan "ÇOBANHASAN" ibaresinin, Manisa'nın Akhisar ilçesinde yer alan bir köy adı olduğunu, bu nedenle ayırt ediciliğinin düşük bulunduğunu, "Köyüm" ibaresinin ise markanın kapsadığı mallar bakımından, derhâl ve doğrudan doğruya ürünlerin cinsini, vasfını veya herhangi bir hâlini belirtmediğinden, somut ve soyut olarak ayırt edicilik vasfının bulunduğunu, dava konusu başvuruda asıl unsurun "KÖYÜM" ibaresi tarafından temsil olunduğunu, müvekkili şirket adına daha önceki tarihlerde ve usulünce tescilli "KÖYÜM" seri markaları ile birebir aynı şekilde kullanıldığını, tarafların markaları arasında iltibas ihtimalinin bulunduğunu ileri sürerek, yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi yapılarak kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı ve davacının itirazına ve hükümsüzlük istemine dayanak markalarının, ilk derece mahkemesi kararında belirtildiği gibi 29, 30, 32. sınıf mallar ile bu malların satışına özgülenmiş 35/5. sınıf mağazacılık hizmetlerinden oluştuğu, anılan emtia bakımından taraf markalarının aynı/benzer mal ve hizmetleri içerdiği, dolayısıyla anılan mal ve hizmetler yönünden somut uyuşmazlıkta emtia benzerliği şartı gerçekleşmiş ise de, dava konusu başvurunun bir bütün olarak "Köyüm Çobanhasan" ibaresinden oluştuğu, bu ibarede geçen "Köyüm" ibaresinin "Çobanhasan" ibaresini nitelediği, davacının markalarının asıl unsurunun ise "KÖYÜM" ibaresi tarafından temsil olunduğu, taraf markalarını gören, bu markalı emtialardan yararlanan, makul derecede bilgili, ihtiyatlı ve dikkatli, markaları bir bütün olarak algılayan ortalama tüketicilerin, dava konusu "Köyüm Çobanhasan" esas unsurlu marka başvurusu ile karşılaştığında, bu markalı mal ve hizmetleri satın almak için ayıracağı süre içerisinde, bu markanın davacı markalarından farklı, başka bir marka olduğunu algılayabileceği, marka sahipleri arasında idari veya ekonomik bir bağlantı kurmayacağı, zira gıda ürünlerinde doğallık ve saflık algısı bakımından "köy" ibaresinin ayırt edicilik gücünün son derece zayıf olduğu ve bu sebeple de başvuruda benzer görülen yukarıda yazılı mal ve hizmetler yönünden, taraf markaları arasında karıştırılma ihtimalinin bulunmadığı, Yargıtay 11. H.D.'nin 10.02.2022 tarih ve 2020/6754 E.- 2022/994 K. sayılı ilamının da aynı yönde olduğu, dolayısıyla mahkemece SMK m.6/1 hükmü koşullarının somut olayda gerçekleşmeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizliğin görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği hususları tekrar ederek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, YİDK kararının iptali ve markanın hükümsüzlüğü istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2.6769 sayılı Sınai Mülkiyet Kanunun 6 ncı maddesi. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun’un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.05.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.