İçtihatYargıtay5. Hukuk Dairesi11.03.2024

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2023/9242 · K. 2024/2942

5. Hukuk Dairesi 2023/9242 E. , 2024/2942 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1030 Esas, 2023/1218 Karar KARAR : Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar İLK DERECE MAHKEMESİ : Tekirdağ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2022/433 Esas, 2023/264 Karar Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine, kamu düzeni gereği yapılan inceleme sonucunda İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ... Mahallesi 122 ada 67 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 122 ada 125 parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile yol olarak tapudan terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; hükme esas alınan raporun eksik olduğunu, kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranının hatalı olduğunu, dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaç ve müştemilatın gerçek değerinin üzerinde belirlendiğini, arta kalan alanla ilgili yüksek bedel belirlendiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın sulu tarım arazisi olduğunu, 2021 yılı verilerinin kullanılmasının hatalı olduğunu, objektif değer artış oranı, ağaç, tel örgü ve arta kalan alanla ilgili belirlenen değerin düşük olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arazi niteliğindeki taşınmaza olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net geliri esas alınarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, değerlendirmeye alınan ürün verilerinin resmi veriler ile uyumlu ve yörenin münavebe sistemine uyumlu olup, hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda dava konusu taşınmazın niteliği ve konumuna göre belirlenen kapitalizasyon faizi ile objektif değer artırıcı unsur oranlarının uygun düştüğü, dava konusu taşınmaz üzerindeki ağaç ve müştemilatlar ile arta kalan alanla ilgili değerlendirmede isabetsizlik olmadığı, ancak kamu düzeni yönünden yapılan incelemede kamulaştırmadan arta kalan kısmın tam bedeline hükmedildiği halde bu kısım için tapu iptali ve idare adına tesciline hükmedilmemesi ve İlk Derece Mahkemesinin 2021/352 Esas, 2021/587 Karar sayılı ilamında hükmedilen 173.384,43 TL'ye dava tarihi olan 11.08.2021 tarihinden itibaren 4 aylık sürenin dolduğu 11.12.2021 tarihinden ilk karar tarihi olan 23.12.2021 tarihine kadar geçen süre için yasal faiz uygulanmasına karar verilmesi gerektiğinin düşünülmemesi doğru olmadığından İlk Derece Mahkemesinin kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1. Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. 2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; kamulaştırmadan arta kalan kısım ile ilgili %50 değer kaybı ile yetindiklerine dair beyana rağmen arta kalan kısmın bedeline hükmedilerek tescil kararı verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukukî Nitelendirme Uyuşmazlık, temel olarak davacı idare ile davalı tapu maliki arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu, 11 inci ve 12 nci maddeleri. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Arazi niteliğindeki Tekirdağ ili, Süleymanpaşa ilçesi, ... Mahallesi 122 ada 67 parsel sayılı taşınmazın ifrazıyla oluşan 122 ada 125 parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak; üzerinde bulunan ağaçlara yaş, cins ve verim durumlarına göre, tel çite ise niteliğine göre değer biçilmesi yerindedir. 3. Dava konusu taşınmazın hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporunda belirtilen özelliklerine ve dosya kapsamına göre uygulanan kapitalizasyon faiz oranı ve objektif değer artış oranı uygun görülmüştür. 4. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin tüm, davalı vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 5. Kısmi olarak yapılan kamulaştırmada, kamulaştırmadan arta kalan kısımdaki değer kaybı %50 oranını geçtiğinden, davalıya %50 oranındaki değer kaybı ile yetinip yetinmeyeceğinin sorulduğu, davalının arta kalan taşınmazdaki %50 değer kaybı ile yetineceği, taşınmazın tamamının kamulaştırılmasının menfaatine uygun olmadığını belirttiği anlaşılmış olup; arta kalan alanda %50 oranında değer kaybı üzerinden hesaplama yapılması gerekirken, %100 değer kaybı ile fazla bedele hükmedilmesi bozmayı gerektirir.