Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2023/9357 · K. 2024/119

4. Hukuk Dairesi         2023/9357 E.  ,  2024/119 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2020/258 E., 2023/109 K. DAVALILAR : 1- ... vekili Avukat ... 2- Güvence Hesabı vekili Avukat ... DAVA TARİHİ : 04.01.2011 HÜKÜM/KARAR : Davanın Kısmen Kabulü BİRLEŞEN DAVA MAHKEMESİ : Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2012/265-2012/231 BİRLEŞEN DAVA MAHKEMESİ : Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2012/477 DAVALILAR : 1- ... vekili Avukat ... 2- Güvence Hesabı vekili Avukat ... Taraflar arasındaki tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda davanın ksımen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili ve davalı Güvence Hesabı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine yapılan inceleme sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda, davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili asıl davada dava dilekçesinde; davalı sürücünün sevk ve idaresindeki motosikletin yaya olan davacıya çarparak yaralanmasına neden olduğunu, kazanın davalı tarafın kusurundan kaynaklandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 8.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının sürücü yönünden kaza tarihi, diğer davalı için dava tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili birleştirilen 2012/265 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde; aynı gerekçelerle 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili birleştirilen 2012/477 Esas sayılı dosyasında dava dilekçesinde; asıl dava dosyasında bilirkişi tarafından hesaplanan maluliyet oranından fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak koşuluyla 12.300,00 TL maddi tazminatın davalı sürücü yönünden kaza tarihinden, diğer davalı için ihbar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Güvence Hesabı vekili cevap dilekçesinde; kazaya neden olan araç elektrikli bisiklet olduğundan tazminattan sorumlu olmadıklarını, kusurun Adli Tıp Kurumu tarafından tespit edilmesi gerektiğini, maluliyetin tespiti için rapor alınması gerektiğini ve sorumluluğun teminat limiti ve kusur ile sınırlı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin 28.05.2013 tarihli ve 2011/3 Esas 2013/359 Karar sayılı kararıyla; davacının olay günü karşıdan karşıya geçerken kendi güzergahında seyreden davalının kullandığı motorsiklet tarafından sağ ayağına çarparak 2 kırık oluşmasına neden olduğu, Tavşanlı C. Başsavcılığının 2009/1527 soruşturma sayılı dosyasında davalının kusuru olmadığı için kovuşturmaya yer olmadığına karar verildiği, İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nin raporuna göre davalının % 20 oranında kusurlu olduğunun tespit edildiği, Hacattepe Üniversitesi Tıp Fakültesinin 16.04.2012 tarihli raporuna göre davacının maluliyet oranının % 13 olduğu, davacının sosyo-ekonomik durumunun Yargıtay içtihatlarına uygun olarak değerlendirildiği, tazminat alacağının kusur oranlaması yapılmadan 104.420,94 TL olduğu kusur oranlaması yapıldığında tazminat alacağının 20.884,18 TL olduğunun anlaşıldığı, asıl maddi tazminat davası ve birleşen ek maddi tazminat davasının bu nedenle kabulüne karar vermek gerektiği ve olayın oluş şekli, sonrasında yaşanan ve uzun bir süreç içerisinde devam eden ameliyatlar, yaşanan acı, elem ve üzüntü nedeniyle davacının kişilik haklarının zedelenmiş olduğu, manevi zararın telafisi için taraflar arasında zenginleşme ve fakirleşme yaratmayacak şekilde ve ayrıca tarafların sosyo-ekonomik durumları da dikkate alınarak manevi tazminatın belirlendiği gerekçesiyle; mahkemenin 2011/3 Esas sayılı maddi tazminat davası yönünden davanın kabulüne, 8.500,00 TL maddi tazminatın davalı ...'den olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden, davalı Güvence Hesabı yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Tavşanlı 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin birleşen 2012/477-478 E.K. Sayılı maddi tazminat davası yönünden davanın kabulüne, 12.300,00 TL maddi tazminatın davalı ...'ten olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden davalı Güvence Hesabı yönünden ihbar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/265-231 E.K. Sayılı manevi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulüne, 7.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... yönünden olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A.Birinci Bozma Kararı Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2013/14393 Esas-2015/4463 Karar sayılı 19.03.2015 tarihli kararı ile; kusur oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmadığı, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü veya Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümlerine göre maluliyetin tespit edilmesi gerektiği, yapılan kolluk araştırmasında davacının gelinlik dükkanı işlettiği ve aylık gelirinin 1.500,00-2.000,00 TL olduğu belirtilmiş, bilirkişi tarafından aylık 1.750,00 TL gelir elde ettiği kabul edilerek hesaplama yapıldığı davalıların gerçek zarar miktarından sorumlu olduğu, gerçek zararın tespit edilebilmesi için davacının kazadan önce elde ettiği net gelirin tespit edilmesi için mahkemece sunulan vergi kayıtları ile sosyal ve ekonomik durum araştırması arasındaki çelişki de gözetilerek esnaf ve sanatkarlar odasına yazı yazılması ve davacının defterleri incelenmek sureti ile kazadan önce elde ettiği net gelir miktarı belirlenip sonucuna göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin 23.03.2018 tarihli ve 2015/374 Esas 2018/166 Karar sayılı kararıyla; Yargıtay bozma ilamına uyularak Osmangazi Üniversitesi Adli Tıp Ana Bilim Dalı Başkanlığından fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü veya Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği dikkate alınarak maluliyet raporu alındığı ve davacının maluliyet oranın % 5 olduğu gerekçesiyle mahkemenin 2011/3 Esas sayılı maddi tazminat davası yönünden davanın kabulüne, 8.500,00 TL maddi tazminatın davalı ...'ten olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden, davalı Güvence Hesabı yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Tavşanlı 1 Asliye Hukuk Mahkemesinin birleşen 2012/477-478 E.K. Sayılı maddi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulüne, 5.713,00 TL maddi tazminatın davalı ...'ten olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden, davalı Güvence Hesabı yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/265-231 E.K. Sayılı manevi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulüne, 7.000,00 TL manevi tazminatın davalı ... yönünden olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. C.İkinci Bozma Kararı Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 2018/3614 Esas-2020/3544 Karar sayılı 16.06.2020 tarihli kararı ile; bozma kararı sonrası Eskişehir Osmangazi Üniversitesi 3 kişilik Adli Tıp uzmanı 25.12.2015 tarihli raporu düzenlenmiş ve davacının sürekli maluliyet oranı %5 olarak tespit edilmişse de bu tespitin hangi yönetmeliğe göre yapıldığının belirtilmediği, her iki rapor arasında çelişki bulunduğu, olay tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliğine uygun çelişkiyi giderecek rapor alınması, bozma sonrası mahkemece yalnızca Tavşanlı Terziler Tuhafiyeciler, Ayakkabıcılar Odası Başkanlığına yazılan yazı cevabında gelirin 1.800,00-2.000,00 TL olabileceği bildirildiği, 23.02.2018 tarihli aktüer bilirkişi raporunda meslek odası cevabına göre ortalama ücret hesabı yapılarak ücretin asgari ücretin 3.60 misli olduğu yönünde afaki bir ücret belirlendiği, gelen yazı cevabı ile önceki bozma ilamında sözedilen davacının vergi kayıtları ve defterleri incelenerek gelirinin tespit edilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulmasının isabetli bulunmadığı, karar başlığında birleşen davaların ayrı ayrı açıkça yazılması ve harçların buna göre düzenlenmesinin mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde görülmekle bozma nedeni yapılmadığı gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir. D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemeniin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyulmuş, İstanbul Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Kurulunun 04.08.2022 tarihli raporunda davacının maluliyetinin kaza tarihinde yürürlükte olan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği'ne göre %13,1 olarak tespit edildiği, davacının geliri için araştırma yapıldığı, davacının kazadan önce elde ettiği net gelirinin vergi kayıtları esnaf ve sanatkarlar odası yazısı ve davacının defterleri incelenmek sureti ile asgari ücretin 2,10 katı bulunduğu, davacının net zararının 19.820,91 TL olduğunun aktüer raporu ile tespit edildiği (Toplam talep; asıl davada 8.500,00 TL, ek davada 12.300,00 TL olmak üzere toplam 20.800,00 TL) gerekçesiyle asıl dava yönünden davanın kabulüne, 8.500,00 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden itibaren ve davalı Güvence Hesabı yönüyle dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/477 Esas, 2012/478 Karar sayılı maddi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulüne, 11.320,91 TL maddi tazminatın davalı ... yönünden olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden itibaren ve davalı Güvence Hesabı yönüyle dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, birleşen Tavşanlı 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2012/265 Esas, 2012/231 karar sayılı manevi tazminat davası yönünden davanın kısmen kabulüne, 7.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 11.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'ten alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kusur oranını kabul etmediklerini, maluliyet oranının yanlış olduğunu, maddi tazminat hesabında dikkate alınan gelirin hatalı olduğunu, davalı kurum aleyhine faiz başlangıç tarihi hatalı olup kaza tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiğini, lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın tarafların sosyal ve ekonomik durumu kaza sonrası meydana gelen zararın büyüklüğü dikkate alındığında, olayın üzerinden yıllar geçmesi, enflasyon karşısında manevi tazminatın çok az olduğunu ve vekalet ücret, faiz ve masrafın hatalı hesaplandığını ileri sürerek kurulan hükmün usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtip kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta poliçesi bulunmayan aracın davacı yayaya çarpması sonucu davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun geçici 3 üncü maddesinin atfıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun 26.09.2004 tarihli ve 5236 sayılı Kanun'la yapılan değişiklikten önceki 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 46 ve 47 nci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 inci maddeleri, Güvence Hesabı Yönetmeliğinin 16. ve 17. maddeleri. 3. Değerlendirme Mahkemenin gerekçeli karar başlığında birleşen davaların ayrı ayrı açıkça yazılmadığı anlaşılmışsa da bu durum mahallinde düzeltilebilir maddi hata niteliğinde görülmekle bozma nedeni yapılmamıştır. 1. Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına, davacının gelir tespitinin uygun olmasına ve maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmeliğe uygun biçimde belirlenmesine göre davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2. Yargıtay (Kapatılan) 17.Hukuk Dairesinin 2018/3614 Esas-2020/3544 Karar sayılı bozma ilamında; davacının vergi kayıtları ve defterleri incelenerek gelirinin tespit edilmesi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozma ilamına uyulmuş, davacının gelirinin asgari ücretin 2,10 katı olduğu belirlenerek hesap raporu alınmıştır. Hükme esas alınan 17.03.2023 tarihli aktüer hesap raporunda, kazanılmış haklar gözetilmek suretiyle; güncel asgari ücretlerin kullanılmayacağı ve işlemiş/işleyecek dönem hesabında yeni tarihler esas alınmayarak, ilk karar tarihi itibariyle hesaplama yapıldığı belirtilmiştir. Mahkemece; gelir yönünden araştırma yapılarak gelirin asgari ücretin 2,10 katı olarak kabul edilmesi doğru ise de, davacının verilen tüm kararları temyiz ettiği gözetildiğinde, davacının gelirinin asgari ücretin 2,10 katı olarak kabulüyle güncel veriler esas alınmak suretiyle hesaplama yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile önceki karar tarihindeki verilere göre hesaplama yapılan miktara karar verilmesi isabetli olmayıp bozmayı gerektirmiştir. 3. 2918 sayılı KTK.nun 88/1. maddesinde, trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüş olup davacı tarafından dava dilekçesinde zarar müştereken ve müteselsilen talep edildiğinden ve davalılar bakımından maddi tazminatta red sebebinin aynı olduğu gözetildiğinde, davalılar yönünden red edilen kısım yönünden tek vekalet ücretine hükmolunması gerekirken, davalılar lehine ayrı ayrı vekalet ücretine hükmolunması doğru olmayıp bozmayı gerektirmiştir. VI. KARAR 1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Değerlendirme bölümünün (2) ve (3) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile hükmün BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacıya iadesine, Dosyanın mahkemesine gönderilmesine, 09.01.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.