İçtihatYargıtay5. Ceza Dairesi23.11.2023

Yargıtay 5. Ceza Dairesi · E. 2023/9526 · K. 2023/11383

5. Ceza Dairesi 2023/9526 E. , 2023/11383 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği SAYISI : 2023/1387 Değişik iş SUÇ : İhaleye fesat karıştırma İNCELEME KONUSU KARAR : Kovuşturmaya yer olmadığına dair karara vaki itirazın reddi

KANUN YARARINA BOZMA

YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.12.2022 tarihli ve 2022/141196 Soruşturma, 2022/73816 sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair Kararına vaki itirazın reddine ilişkin merci ... 7. Sulh Ceza Hakimliğinin, 17.04.2023 tarihli ve 2023/1387 Değişik iş sayılı Kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271 inci maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 17.04.2023’de kesinleştiği belirlenmiştir. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309 uncu maddesinin birinci fıkrası uyarınca, 27.07.2023 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90842 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:

I. İSTEM

Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 18.09.2023 tarihli ve KYB-2023/90842 sayılı kanun yararına bozma isteminin; "5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında, Dosya kapsamına göre, müşteki vekilinin şikâyetinde özetle, İstanbul ili Bağcılar ilçesi ... Köyü 288 ada 5 parsel sayılı taşınmazda borçlu ... adına kayıtlı hissenin satışına ilişkin 08.11.2022 tarihinde ihale yapıldığını, ihalenin borçlu ...'ın oğlu ...'ın üzerinde kaldığı, anılan şahsın süresi içerisinde ihale bedelini ödememesi üzerine de ihalenin en çok pey ileri süren ikinci kişi olan diğer şüpheli ...'nın üzerinde kaldığı, adı geçen şüphelinin de ihale bedelini ödememesi üzerine taşınmazın ihale edilemediği, ihaleye katılan şüpheliler ... ve ...'nın, borçlu ...'ın yönlendirmesi ile ihaleye katıldıkları, taşınmazı alabilecek ekonomik güçleri olmadığı halde aralarında anlaşarak ilk iki sırayı almak, alacaklıyı üçüncü sıraya düşürmek ve taşınmazın satışına engel olmak maksadıyla borçlunun ihale edilen hisse değerinin kıymet takdiri 146.600,00 Türk lirası olmasına rağmen şüphelilerin sırasıyla 2.710.000,00 Türk lirası ve 2.705.000,00 Türk lirası teklif ederek ihalede birinci ve ikinci sırayı aldıktan sonra, her ikisinin de ihale bedelini yatırmayarak ihalenin iptal olmasını sağladıklarından bahisle şikayetçi olması üzerine yapılan soruşturma neticesinde, kamu davası açılmasını gerektirir yeterli delil bulunmadığından bahisle ... Cumhuriyet Başsavcılığınca kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; ihalede en yüksek peyi süren ...'ın dosya borçlusu ...'ın oğlu olması, borçlunun ihale edilen hisse değerinin kıymet takdiri 146.600,00 Türk lirası olmasına rağmen şüphelilerin ihale bedelini yaklaşık 20 katına kadar artırdıkları ve sırasıyla 2.710.000,00 Türk lirası ile 2.705.000,00 Türk lirası teklif ederek ihalede birinci ve ikinci sırayı almalarına rağmen her ikisinin de ihale bedelini ödememeleri hususları nazara alındığında, 5237 sayılı Kanun'un 235/2-d bendinde düzenlenen “ihaleye katılmak isteyen veya katılan kişilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma..." yapıp yapmadıklarının tespit edilmesi bakımından şüpheliler ... ve ...'nın ifadelerinin alınması, şüpheliler ... ve ... ile ...'nın birbirlerini önceden tanıyıp tanımadıklarının araştırılması, bu bağlamda ihale tarihi öncesi dosya borçlusu ... ile diğer şüpheliler ... ve ...'nın HTS kayıtlarının temini ile görüşme dökümlerinin alınması ile olayın aydınlatılmasına yarar delillerin toplanması sonrasında yapılacak inceleme sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumunun takdir ve tayini gerekirken, şüphelilerin ifadesi dahi alınmadan eksik soruşturmaya dayalı olarak verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir” Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.

II. GEREKÇE

1.Şüpheliler hakkında şikayetçi vekilinin dilekçesinde belirttiği; şüphelilerden ...'ın borcu sebebiyle İstanbul 29. İcra Dairesinin 2018/2039 Esas sayılı dosyası üzerinden yürütülen icra takibi sırasında ... 18. İcra Dairesinin 2018/465 numaralı talimat dosyası ile borçluya ait taşınmazın satış işlemlerine başlandığı ve taşınmazın kıymet takdir bedelinin 146.600 TL olarak belirlendiği, borçlunun oğlu olan şüpheli ...'un 2.710.000 TL teklif sunarak ihaleyi kazandığı ancak yasal süre içerisinde ihale bedelini yatırmadığı, ikinci en yüksek teklifi veren şüpheli ... da taşınmazı almadığından ihalenin iptal edildiği ve bu şekilde şüphelilerin taşınmazın satışını önlemek için aralarında anlaşma yaparak birlikte hareket ettikleri iddiaları üzerine başlatılan soruşturma sonucunda, ... Cumhuriyet Başsavcılığının, 21.12.2022 tarihli ve 2022/141196 Soruşturma, 2022/73816 sayılı Kararı ile ihaleye fesat karıştırma suçunun yasal unsurlarının oluşmadığından bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair Karar verilmiştir. Şikayetçi vekilinin itirazı üzerine merci ... 7. Sulh Ceza Hakimliğinin, 17.04.2023 tarihli ve 2023/1387 Değişik iş sayılı Kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir. 2.5271 sayılı Kanun'un 160 ıncı maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir. Aynı Kanun'un 172 nci maddesi "(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir...", 173 üncü maddesi“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir. (2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir. (3) (Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, O yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir. (4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir..." hükümlerini içermektedir. 3.Yukarıda yer verilen kanuni düzenlemelerde de belirtildiği üzere Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172 nci maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir. Karara itiraz edilmesi halinde itirazı inceleyecek olan Sulh Ceza Hakimliğince, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir. 4.Bu açıklamalar ışığında somut olay değerlendirildiğinde, İstanbul 29. İcra Dairesinin 2018/2039 Esas ve ... 18. İcra Dairesinin 2018/465 Talimat sayılı dosyalarının asılları veya onaylı örneklerinin temininden, şüphelilerin ihale şartlarını ve özellikle fiyatı etkilemek için aralarında açık veya gizli anlaşma yapıp yapmadıklarının tespit edilmesi bakımından ifadelerinin alınmasından ve gerekli görüldüğü takdirde ihale tarihi öncesinde şüphelilerin kullanmakta olduğu telefonların HTS kayıtlarının istenmesinden sonra hukuki durumlarının takdir ve tayini gerektiğinden bahisle soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verildiği anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.

KANUN YARARINA BOZMA

I. İSTEM

II. GEREKÇE

III. KARAR