Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/9660 · K. 2023/10540

10. Hukuk Dairesi         2023/9660 E.  ,  2023/10540 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1060 E., 2023/1321 K. HÜKÜM/KARAR : Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Turgutlu İş Mahkemesi SAYISI : 2022/36 E., 2023/31 K. Taraflar arasındaki iş kazasının tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı Kurum vekilinin başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin 04.05.2018 tarihinde davalıya ait erik bahçesinde erik toplamak için müvekkilini işçi sıfatı ile işe başladığını, erik toplamak için çıkılan merdivenin sağlam olmadığı hususunda davalının uyarılmış olmasına rağmen değiştirilmemesi sonucu müvekkilinin merdivenden sırt üstü düştüğünü, merdivenin basamağının kırılması sebebiyle düşme olayının yaşandığını, müvekkilinden kaynaklı olmadığını, olay sonucu ciddi şekilde yaralanan müvekkilinin felç olma tehlikesi geçirdiğini ve tedavisinin halen devam ettiğini, çalışmadığı günler için kazanç kaybına ilişkin 1.000,00 TL zararın olay tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte, geçici iş göremezlik dönemine ilişkin bakıcı gideri tazminatı olarak 1.000,00 TL nin olay tarihinden itibaren faizi ile birlikte, özür oranı ile ilgili doğmuş ve doğacak kazanç kaybına ilişkin 1.000,00 TL nin olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte, yaşadığı ve devam eden ızdıraplarına karşılık 25.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava ettiği görülmüştür. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde; haksız açılan davanın reddini istemiştir. Davalının cevap dilekçesinde özetle; her sene dayıbaşı... ile tarlasında çalıştırmak üzere adam temin etmesi hususunda anlaştıklarını, davanın görevsizlik nedeni ile reddini, davacı tarafın iddia etiği gibi merdivenin çürük olmasına rağmen değiştirilmediği iddiasının doğru olmadığını, olay sonrası müvekilinin hemen 112 yi arayıp davacıyı hastaneye kaldırdığını, kabul anlamına gelmemekle birlikte kazada kusurlu bulunmaları halinde kusurun alt işveren olan... ile müteselsilen paylaşılması gerektiğini, davanın öncelikle usulden reddini, Mahkeme aksi kanaatte ise esastan reddini talep ve beyan ettikleri görülmüştür. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "sigortasız işçi iş kazası geçirirse ölüm gerçekleşebilir, engelli hale gelebilir veyahut psikolojik olarak bu durumdan zarar görebilir. Anılı hüküm çerçevesinde; yaşanan vakanın; 5510 sayılı Kanun'un; 4 üncü madde/b fıkrası 4 üncü bendi, 5 inci ek maddesi/4 üncü fıkrası,13 üncü M/1 inci fıkranın(b) bendi ve 6331 SK 3.M/g hükümlerin gereğince davacının yaşadığı olayın iş kazası niteliğinde olduğuna kanaat getirilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle "Davacının davasının kabulüne; davacının 04.05.2018 tarihinde geçirmiş olduğu kazanın 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 13/c maddesi uyarınca ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 3/g maddesi uyarınca iş kazası olduğunun tespitine," karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuşlardır. B. İstinaf Sebepleri İstinaf kanun yoluna başvuran davalı SGK Başkanlığı vekili, hükme esas alınan bilirkişi raporuna karşı itirazlarının raporun hükme elverişli olması nedeniyle reddedildiğini, bilirkişi raporunun, ispat gücüne sahip delillere dayandırılarak hazırlanan bir rapor olmadığını, bilirkişi raporunun yeterli açıklamalardan yoksun olduğunu, yeterli bilimsel ve teknik bilgi içermeyen ve yeterli açıklamaya yer verilmeyen bilirkişi raporunun hükme esas alınmasının hukuka aykırı olduğunu beyanla, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Davacının tarım işinde sürekli çalıştığının iddia ve ispat edilemediği; 5510 sayılı Kanun'un 6/ı maddesi uyarınca sigortalı sayılmayan davacının 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında tescilinin bulunmadığı dikkate alındığında; 5510 sayılı Kanun'un 4a, 4b, 4c maddeleri kapsamında sigortalılığı bulunmayan davacının, işverene de husumet yöneltmek suretiyle iş kazası geçirdiğinin tespiti isteminin kabulüne olanak bulunmamaktadır. (Yargıtay 10. Hukuk Dairesi 23.02.2023 t., 2023/653 E., 2023/1624 K.) 5510 sayılı Kanun'un Ek-5 ve 4/1-b maddesi kapsamında tescili bulunmayan davacı tarafından açılan davanın yargılaması sürecinde dinlenen tanık anlatımları ve özellikle davacı beyanı doğrultusunda, davacının 04.05.2018 tarihinde davalıya ait bahçede erik toplama işinde çalıştığı belirgin ise de, hizmet akdiyle tarım işinde süreksiz çalışma niteliğindeki çalışmaya ilişkin ilk derece mahkemesince yanılgılı değerlendirme sonucunda, davacının davalı ...'ya ait bahçede erik topladığı sırada merdivenden düşerek geçirdiği kazanın iş kazası olduğunun tespitine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı bulunmuştur. Sonuç itibarıyla, 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesinde yer alan, incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılacağı, ancak, kamu düzenine aykırılık görüldüğü takdirde bunun kendiliğinden gözetileceği yönündeki düzenleme çerçevesinde yapılan incelemede, istinaf kanun yoluna başvuran davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf dilekçesinde yer verdikleri itirazların yukarıda sıralanan gerekçeler ışığında yerinde olduğu, ancak bu hatanın giderilmesinin yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediği dikkate alınarak; HMK 353/1-b.2 maddesi uyarınca belirlenen aykırılık düzeltilerek yeniden esas hakkında karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki hüküm fıkrası oluşturulmuştur." gerekçesiyle "Davalı SGK Başkanlığı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile; Turgutlu İş Mahkemesi'nin 24.02.2023 tarih, 2022/36 Esas ve 2023/31 Karar sayılı kararının Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b.2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, davanın reddine," karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili, taraflar arasındaki fiili hizmet ilişkisinin hizmet sözleşmesinden kaynaklandığını, eksik araştırma ile karar verildiğini, davanın kabulü gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, 04.05.2018 tarihinde meydana gelen olayın iş kazası olduğunun tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un ilgili maddeleri. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, dosyada yer alan tüm bilgi ve belgelerin incelenmesinde davacı vekilinin temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıdaki yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 31.10.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.