Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/9759 · K. 2023/12548

10. Hukuk Dairesi         2023/9759 E.  ,  2023/12548 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/2327 E., 2023/1263 K. KARAR : Esastan red Fer'i müdahil Kurum vekilleri İLK DERECE MAHKEMESİ : ... 14. İş Mahkemesi SAYISI : 2016/504 E., 2022/180 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti ve prime esas ücretin tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı, davalı ... Basın Yayın Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. fer'i müdahil Kurum vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı, davalı ... Basın Yayın Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. fer'i müdahil Kurum vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, davacının davalı şirkete ait iş yerinde 2006/Kasım - 2011/Ocak ayları arasında aralıksız olarak çalıştığını, ancak bir kısım çalışması fer’i müdahil Kuruma bildirilmediği gibi bir kısım çalışmasının da paravan başka şirketlerden bildirildiğini beyanla davacının davalı şirkete ait iş yerinde 2006/Kasım - 2011/Ocak ayları arasında aralıksız olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Basın Yay. Paz. ... Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; davalı şirketin dava tarihi itibari ile ... İlinde şubesinin de bulunmadığını, davalı şirketin ticaret sicilinde yer alan adresi ... olup ... mahkemelerinin yetkili olmadığını, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı tarafın dava dilekçesinde davacının dava dilekçesinde ... il sınırları dışında çeşitli illerde saha dışında satış yaptığı iddiasında bulunduklarını, ... mahkemelerinin yetkisiz olduğunun ortada olduğunu, huzurda görülen davada ... mahkemelerinin yetkili olup ... mahkemelerinin yetkisine itiraz ettiklerini, huzurda görülen davayı kabul etmemekle birlikte davacı tarafın davasının yasal süresi içinde açılmış bir dava olmadığını, 506 sayılı Kanunda öngörülen 5 yıllık hak düşürücü sürenin söz konusu olduğunu, bu hususun mahkemece re’sen göz önüne alınması gerektiğini, davacı tarafın iş akdinin 2011/Ocak tarihinde son bulduğunu ispatlaması gerektiğini, davacı ile davalı şirket arasında iddia edilen dönemde herhangi bir şekilde işçi-işveren ilişkisinin oluşmadığını, 2006/Kasım – 2011/Ocak arasındaki dönemi kapsar şekilde kesintisiz ve aralıksız olarak davalı şirketle bir ilişkisinin de bulunmadığını, zira; davacı taraf, herhangi bir işverenin hizmet akdi ile bağlı olmaksızın kendi nam ve hesabına çalışanlardan olup 2008 ve 2010 yılları arasında davalı şirket ve davalı şirket dışındaki başkaca 3. şirketlerden (... Basın Yayın Paz. Ltd. Şti., Akad Basın Yayın Paz. San. Tic. Ltd. Şti., vb.) konsinye olarak kendisine teslim edilen ürünlerin ve kitap setlerinin 4077 sayılı Kanun çerçevesinde davalı şirketten herhangi bir emir ve talimat almaksızın zaman ve bağımlılık unsuru olmaksızın kendi iradesi ve kararları ile seçmiş olduğu bölgelerde dilediği zaman diliminde sattığını, ayrıca; iddia ettiği dönemlerde emlak komisyonculuğu, kalem kamera satış işlemi, su arıtma sistemlerinin satışı, yaz dönemlerinde de balık avı turları düzenlediğinin, bu ve benzeri işlerle uğraştığının taraflarınca bilindiğini, hal böyle iken davacının, davalı şirkette hizmet akdi ile çalıştığına dair iddialarının asılsız olduğunu, öte yandan; davacının hizmet akdi ile çalıştığını kabul etmemekle birlikte, kitap pazarlama sektöründe satış yapılan dönemin Eylül ayının 3. haftasında başlayıp ertesi yılın Mayıs ayında sona erdiğini, okulların açık olduğu dönemde kitap pazarlaması yapıldığını, Haziran – Temmuz – Eylül ve Şubat aylarında ise şirkete ait araçların geri çağrılmak suretiyle bu araçların şirketin diğer bir iştigal alanı olan oto kiralamada kullanıldığını, söz konusu işin mevsimsel bir çalışma olup bu aylarda satış işlemi olmadığını, bu haliyle davacının kesintisiz ve aralıksız çalıştığı iddialarının asılsız olduğunu, davacının sigorta sicil numarası ile hizmet döküm cetveli incelendiğinde, davacının iddialarının aksine davalı şirket veya 3 üncü bir şirket tarafından 2006 – 2011 dönemlerine ilişkin olarak herhangi bir işveren tarafından hizmet bildiriminin bulunmamış olduğunun görüldüğünü, davacının paravan şirketlerde sigortalı gösterildiğini ve kendi bilgisi dışında 2011/Ocak döneminden sonra isteği dışında davalı şirket ile ilişiğinin kesildiği ve bundan böyle ... adlı şirkette çalışacağının kendisine bildirildiği iddialarının da asılsız olduğunu, zira ... Araştırma Geliştirme Merkezi Eğt. Hiz. A.Ş. adlı şirketin kuruluşunun 18.07.2013 tarihi olup ilk işe girişinin de iddia ettiği gibi 2012 yılında yapıldığına yönelik iddialarının da asılsız olduğunu, davacının iddia ettiği gibi taraflar arasında bir hizmet akdi olmadığı gibi herhangi bir maaş anlaşması da bulunmadığı gibi konsinye olarak satmış olduğu kitap setlerinin komisyonlarını tüketicilerden peşin olarak tahsil ettiğini, zaman zaman da kendi nam ve hesabına satış yapıp bu ürünlerin bedellerini de kendi banka hesaplarına yatırttığını, yıllarca kendisine tahsis edilen aracın bakım-onarım ve benzin giderlerinin kendisi tarafından karşılandığını belirtmesinin de hizmet akdi ile çalışmadığını gösterdiğini, davacının iddiasının 5 sene boyunca aynı iş yerinde sigortasız olarak çalıştığına yönelik olduğunu, bu kadar uzun bir süre boyunca bir kişinin sosyal güvenlik hakkından mahrum bırakılması ve davacının bundan haberinin olmadığı iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, davacının davalı işverenden kendisinin, eşinin, çocuğunun Sosyal Sigortalar Hastanelerinde tedavi görmek, ilaç almak için işverenden vizite kağıdı istememesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca Sosyal Güvenlik Kurum Müfettiş tutanaklarının kesin delil mahiyetinde olup ilgili dönemlerde davacının çalışma olgusunun Kurum tutanaklarında tespit edilemediğinin görüleceğini beyanla davanın hak düşürücü süre yönünden reddini, esasa girildiği takdirde şirket aleyhine açılan işbu davanın reddini talep etmiştir. 2. Feri müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının iddiasının aksine 2006/Kasım – 2011/Ocak döneminde herhangi bir iş yerinden yapılan çalışma bildirimine rastlanmadığını, bu nedenle davacının 2006/Kasım – 2011/Ocak dönemine ilişkin hizmet tespit talebine karşı öncelikle hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını beyanla davanın reddini talep etmiştir.