Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/9937 · K. 2023/10873

10. Hukuk Dairesi         2023/9937 E.  ,  2023/10873 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 34. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/3668 E., 2023/1869 K. HÜKÜM/KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 20. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/203 E., 2022/745 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 11.01.1988 tarihinden emekli olduğu tarihe kadar davalı müdürlüğe bağlı olarak toplu iş sözleşmeleri kapsamında çeşitli nedenlerle oluşan geçici iş göremezlik hallerinde dahi gerek ücretlerinin gerekse sosyal güvenlik primlerinin çalışılıyormuş gibi tahakkuk ettirileceği hükmüne bağlı olarak kesintisiz çalışmış olduğunu, ancak çalışmalarının Kuruma eksik bildirildiğini ileri sürerek, davacının davalı işyerinden Kuruma eksik bildirilen çalışmalarının tespitini istemiştir. II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışma iddiaları yönünden hak düşürücü sürenin geçtiğini, eksik bildirilen günlerde davacının iş göremezlik durumu hallerinin Kurumdan sorulması gerektiğini, davacının eksik bildirilen günlerinde mazeretsiz işe gelmeme, istirahat izinli olabileceğini, bu hallerde sigorta primlerinin tam değil aktif çalışılan gün kadar bildirilmiş olacağını belirterek, davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; çalışmanın yöntemince kanıtlanması gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI Yapılan yargılama, toplanan deliller ve dosya kapsamına göre, kamusal niteliği gereği işin devamlılık arz etmesi, eksik bildirime konu süreler yönünden işverence herhangi bir kayıt tutulmamış olması, bildirim yapılmayan süreler yönünden fesih şartlarının değerlendirilmemesi hususunun işçinin işe geldiği veya mazeretli olduğu yönünde değerlendirilmesinin gerekmesi, onlarca işçi yönünden gerekçesiz ve hiçbir kayda dayanmayan eksik bildirim yapılmış olmasının hizmetin devamlılığı ilkesine aykırı olması hususları birlikte değerlendirildiğinde; davacının çalışmalarının kesintisiz ve aralıksız olduğu kanaatiyle, davacının davasının kabulü ile; Davacının davalı İETT Genel Müdürlüğüne ait ... sicil numaralı iş yerinde 1989/03 döneminde 120 gün, 1991/01 döneminde 1 gün olmak üzere toplam 121 gün daha sigortalı gösterilmesi gerektiğinin tespitine, karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde; davalının 1989/3.döneminde 120 gün eksik bildirimi bulunmadığını, davalının 1991/01 dönemine ilişkin olarak 1991 yılının Nisan ayında 1 gün mazeretsiz işe gelmemesi nedeniyle 1991/1 inci döneminden 119 günlük sigorta prim günü bildiriminin yapıldığını, davacının, işyerine asılarak bilgilendirilmesine rağmen süresinde itiraz etmediğine göre (ücretsiz izin, ya da mazeretsiz işe gelmediğini o an için bildiğinden) iddia edildiği üzere yatırılması gerektiği halde yatırılmamış bir sigorta priminin söz konusu olmadığını, davacının işten ayrıldığı tarihte öğrenme ve zamanaşımı süresinin başladığını ve zamanaşımının geçtiğini, primin ücretten farklı olduğunu, ispat külfetinin davacı işçiye ait olması gerektiğini, yazılı delil bulunmadığını, davayı kabul anlamına gelmemekle beraber, davacının eksik primleri ödenmiş olsaydı dahi davacının mevcut durumunda SGK tarafından bağlanan gelir veya aylığında herhangi bir değişiklik gerçekleşmeyeceğini, davaların seri dava olduğu gözetilerek davacı yan lehine hükmedilecek vekalet ücretine seri dosyalarda geçerli indirim oranının uygulanmasını talep ettiklerini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. 2.Fer'i Müdahil Kurum Vekilinin İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili istinaf dilekçesinde; davanın yöntemince kanıtlanamadığından reddinin gerektiğini belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyadaki kayıt ve belgelere göre, 01.07.1950 doğumlu davacı ...'un 1988/1 inci dönem ile 2002/3 dönemi arasındaki hizmetinin davalı İETT adına işlem gören 17307.34.05 sicil sayılı (20.10.1960 tarihinden itibaren Kanun kapsamında) işyerinden Kuruma bildirildiği, hizmet döküm cetvelinde giriş-çıkış tarihlerinin olmadığı, 1989 yılında (III.dönemde) 120 gün ve 1991 yılında (I.dönemde) 1 gün eksik bildirim bulunduğu, eksik bildirime ilişkin cetvelde bir açıklamanın bulunmadığı, davacıya 15.03.2003 tarihinden itibaren 4/1-a bendi kapsamında yaşlılık aylığı bağlandığı, 04.03.1971- 02.11.1972 tarihleri arasında askerlik hizmetini yerine getirdiği, somut olayda, davacının Kuruma eksik bildirilen hizmetinin 1989 yılının III.döneminde 120 gün ve 1991 yılının I.döneminde 1 gün olduğu; davacının hizmetinin kesintisiz bir biçimde Kuruma bildirilmesi nedeniyle eksik bildirilen süreler bakımından hak düşürücü sürenin söz konusu olmadığı; işyerinden davacının özlük dosyası ile puantaj kayıtları ve ücret ödeme belgelerinin istenildiği, hüküm altına alınan tarihlerde davacının istirahatli olduğuna, ücretsiz izin aldığına ve mazeretsiz işe gelmediğine dair özlük dosyasında bir belge bulunmadığı gibi eksik gün üzerinden ücret ödenmesine dair ücret bordrosunun da sunulmadığı; Toplu İş Sözleşmesinin (TİS) 28/d bendinde, hastalık nedeniyle iş göremezliğe uğrayan işçilerin istirahat belgelerini işyerine ibraz etmesi şartıyla Sosyal Sigortalar Kurumunca ödenmeyen günlere ait ücretleri ile diğer istirahat günleri için maktu primler de dahil olmak üzere çalışıyormuş gibi tam tahakkuk yapılacağının kararlaştırıldığı; sigortalının istirahatli olmasına karşın bu belgeleri işverene vermediğinden bahsedilebilmesi için öncelikle istirahatli olduğunun kanıtlanmasının gerektiği, somut olayda sigortalının bu dönemlerde istirahatli olduğuna dair davalı işveren tarafından bir belge sunulmadığı gibi Kuruma bildirilmeyen sürelerin davacının istirahatli olduğu halde işverene belge sunmamasından kaynaklandığına dair herhangi bir delil de bulunmadığı; TİS ile sigortalı yararına getirilen bu düzenlemedeki ispat yükünün tek başına sigortalıya yüklenmesinin doğru ve hakkaniyete uygun olmadığı, kamu işyerlerinde çalışmanın belgelere dayanması gerektiği gibi sigortalının hizmetinin eksik bildirilmesi halinde yine belgelerin saklanması ve müfettiş incelemesi yapılması veya dava açılması durumunda kanıt olarak sunulması görevinin kamu işverenine ait olduğu anlaşılmakla; davanın kabulüne dair İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu (Yargıtay 10.Hukuk Dairesinin 21.06.2021 tarih ve 2020/9263 E. 2021/8630 K.sayılı emsal kararı da bu yöndedir) anlaşıldığından, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. 2.Fer'i Müdahil Kurum Vekilinin Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyizen bozulmasını istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalı nezdinde hizmet akdine dayalı olarak 1989/3. dönem ve 1991/1. dönemde Kuruma bildirilmeyen sürelerde çalıştığının tespitine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun Geçici 7 nci maddesi uyarınca davanın yasal dayanağı 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununun 79/10 uncu Maddesi. 3.Değerlendirme 1.Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edene yükletilmesine, 07.11.2023 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.