Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/10729 · K. 2024/8968

10. Hukuk Dairesi         2024/10729 E.  ,  2024/8968 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1731 E., 2024/2153 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 27. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/279 E., 2024/42 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının davalılara ait iş yerinde 31.12.1986-15.08.2012 tarihleri arasında kesintisiz çalışmasının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davacı vekili 14.12.2021 tarihli celsedeki beyanında; davacının her iki iş yerinde de iş durumuna göre talep edilen tarihlerde sürekli çalıştığını, işyerlerinin aynı işverene ait olduğunu, davacının 1986-2008 arasında davalı ...'a ait iş yerinde, 2008 den sonra da yine aynı kişiye ait olan diğer davalı limitet şirkete ait iş yerinde çalışmasını aralıksız sürdürdüğünü beyan ettiği görülmüştür. II. CEVAP Feri Müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu beyanla haksız ve yersiz açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Davalılar vekili davaya verdiği karşılıkta, davanın hak düşürücü süre nedeni ile reddi gerektiğini, davacı ile davalılar arasında hiçbir zaman hizmet ilişkisi veya İş Kanunu'nda belirtilen iş akdi olmadığını, davacının düğün ve eğlencelerde müzisyen ve sanatçı temini işi yapan kendi nam ve hesabına çalışan bir kişi olduğunu, bu çerçevede davalıların düğünlerde ve yapılan organizasyonlarda ihtiyaç oldukça davacı ile irtibata geçtiğini, davacının Kurum kayıtlarının incelenmesinde hizmet tespiti istenen dönem içerisinde 1993 yılında dava dışı başka işveren nezdinde çalışmasının ve sigortalılığının olduğunun görüldüğünü, bunun dışında yine davacının vergi kayıtlarında 1987, 1988 ve 2002 yıllarında vergi mükellefiyetinin bulunduğu, bu suretle kendi nam ve hesabına çalıştığının anlaşıldığını, davacının dayanak yaptığı Ankara 2. İş Mahkemesinin 2012/1084 E. sayılı davanın alacak davası olup huzurdaki dava ile tarafları sebebi ve konusu itibariyle farklı olduğunu, davacının çalışmasının söz konusu olmadığı dönemsel çalışmasının olduğunu ileri sürerek davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda davacının dava dışı başka bir iş yerinden yapılan bildirimi nedeniyle 01.12.1993 öncesi talep ettiği dönemin hak düşürücü süreye uğradığı değerlendirmiş olup 01.12.1993 öncesi döneme ilişkin talebin reddine karar verilmiş; sonraki dönem yönünde ise düğünlerin yaz sezonunda daha çok hafta sonu olmak üzere genel olarak haftada 4 gün olarak gerçekleştiği ve buna göre davacının yaz sezonu çalışmasının haftada 4 gün olmak üzere ayda 16 gün olduğu, kış sezonunda ise düğünlere ilave nişan ve sünnet gibi programlar eklendiğinde daha çok hafta sonu olmak üzere haftada 2 gün ayda 8 günle sınırlı düğün programı gerçekleştiği, buna göre de davacının yaz sezonunda ayda 16, kış sezonunda ayda 8 gün çalışma yaptığı sonucuna ulaşılmakla; davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalılardan Mehmet Aykut Akalına ait ....06 sicil sayılı iş yerinde 01.02.1993-14.09.2008 tarihleri arasında, davalılardan ... Turizm Fot. Rest. İth. İh. Ltd. Şti. adına tescilli ... sicil sayılı iş yerinde 15.09.2008-15.08.2012 tarihleri arasında her yılın Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, Ekim aylarında ayda 16 gün, Ocak, Şubat, Mart, Nisan, Kasım, Aralık aylarında ayda 8 gün olmak üzere toplamda 2688 gün hizmet akdine bağlı olarak asgari ücret üzerinden sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddin karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; belirlenen çalışma sürelerinin fiili duruma aykırı olduğunu, Ankara 2. İş Mahkemesinde görülen işçilik alacakları dava dosyasında yılda 270 gün üzerinden hesaplama yapıldığını, davalılara ait düğün salonlarının mahalle arası bir işletme olmadığını, çok iyi tanınan bir işletme olduğunu, video kayıtlarının yarısı kadar düğün olabileceği kabul edilerek hesap yapıldığını, 1479 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı sigortalı olunan dönemde hizmet akdi ile çalışmasının mümkün olduğunu ileri sürmüş ve "Kararın gerekçesi ile hüküm arasında çelişki de dikkate alınarak, ek bilirkişi raporuna karşı yaptığı itirazlar dikkate alınarak gerektiğinde yeniden bilirkişiden rapor tanzimine karar verilerek, davacının yoğun sezonda ayda 30 gün, düşük sezonda ayda 15 gün olmak üzere yılda 270 gün üzerinden 31.12.1986-15.08.2012 tarihleri arası toplam 7021 gün hizmet akdi ile davalılar yanında müvekkilin sigortalı olarak çalıştığının tespitine vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine, karar verilmesini" talep etmiştir. Feri müdahil Kurum vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; fiiili çalışmanın yöntemince araştırılması gerektiğini ileri sürmüş ve davanın reddine, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalılar ... ve ... Turizm Fot. Rest. İht. İh. Ltd. Şti. vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; her iki davalı arasında hukuki ve fiili bağ olmadığını, birbirinden ayrı iki iş yeri bulunduğunu, ...'ın iş yerinin 2008 yılında kapandığını ve kesintinin 2008 yılında başlaması nedeniyle hak düşürücü sürenin geçtiğini, davacının kendi nam ve hesabına müzisyenlik ve organizatörlük faaliyeti ile meşgul olduğunu, eser sözleşmesi kapsamında müvekkiline ait düğün salonlarında çalıştığını, kabul anlamına gelmemek kaydıyla düğün sezonunda ayda 16, düğün sezonu dışında ayda 8 gün üzerinden yapılan hesaplamanın fahiş olduğunu ileri sürmüş ve davanın tümden reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile somut olayda; davacı taraf davalılara ait düğün salonlarında hizmet akdiyle piyanist şantör olarak çalıştığını, davalılar ise davacının ihtilaflı dönemde kendine ait iş yeri olduğunu, organizatörlük işi ifa ettiğini, zaman zaman da piyanist olarak düğünlerde müzisyenlik yaptığını savundukları, davalı ...'a ait ... sicil sayılı iş yerinin pasta imalat iş yeri olarak 24.10.1982 ile 31.12.2011 tarihleri arasında kapsamında olduğu, 1092655.06 sicil numaralı düğün salonu iş yerinin aynı davalı adına 10.12.2004 ile 31.10.2012 tarihleri arasında kapsamda olduğu, davalının tam hissedarı olduğu ... Tur Foto Res İth İhr Ltd Şti adına 1029084 sicil numaralı fuar işletmeciliği iş yerinin 01.12.1996 tarihinde kapsama alındığı, aynı şirket adına ... sicil numaralı seminer ve toplantı düğün salonu iş yerinin 15.09.2008 tarihinde kapsama alındığı, davacının uyuşmazlık konusu dönemde 01.01.1987 ile 19.04.1988 tarihleri arasında bakkal ve marketlerde yapılan perakende ticaret nedeniyle vergi mükellefiyet kaydı olduğu, 12.01.1987-14.09.1993; 01.12.1993-30.09.1994; 01.11.1994-31.07.1997; 01.09.1997-30.11.1998; 01.01.1999-07.07.2009 tarihleri arasında 1479 sayılı Kanun kapsamında isteğe bağlı Bağ-Kur sigortalısı olduğu, 15.09.1993 ile 30.11.1993 tarihleri arasında 27 gün süre ile 1003843.42 sicil sayılı dava dışı iş yerinden 4/1-a kapsamında sigortalı olarak çalışmasının bildirildiği, davacının dava dışı iş yerinde geçen çalışması nedeniyle 15.09.1993 tarihi itibariyle kesintinin gerçekleştiği ve 15.09.1993 tarihinden önceki hizmetler bakımından hak düşürücü sürenin gerçekleştiği, 01.12.1993 tarihinden sonraki çalışma süresi bakımından yapılan incelemede; gerek Mahkeme kararları ile davalılara ait işyerlerinde çalıştığı tespit edilen iş yeri bordro çalışanları, gerekse aynı yerde faaliyet gösteren fotoğraf işlerinin yapıldığı Renko firması çalışanlarının beyanları, gerekse komşu iş yeri sahip ve çalışanlarının beyanları ile davacının 01.12.1993 tarihinden sonraki dönemde kesintisiz olarak düğün organizasyonlarında ses düzenlemesi işlerinde ve müzisyen olarak çalıştığı, aynı anda birden fazla dğün salonu bulunması ve işyerlerinin kapsam ve niteliği gözetilerek düğün sezonunda ayda 16 gün, sezon dışında ayda 8 gün üzerinden kesintisiz ve sürekli çalıştığına dair Mahkemenin maddi vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmadığı anlaşılmakla davacı, davalılar ve feri müdahil SGK vekillerinin istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. Davalılar vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davacının davalılara ait düğün salonu iş yerlerinde 31.12.1986-15.08.2012 tarihleri arasında piyanist şantör olarak kesintisiz çalışmasının tespitini istemiştir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2.506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ıncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 25.09.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.