Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/1603 · K. 2024/1618

10. Hukuk Dairesi         2024/1603 E.  ,  2024/1618 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/1749 E., 2023/2180 K. KARAR : Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Lüleburgaz İş Mahkemesi SAYISI : 2018/217 E., 2019/41 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti istemi davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın feri müdahil Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulüne, kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili, dava dilekçesinde; müvekkilinin, 15.08.1989 tarihinde davalıya ait Sakızköy'de bulunan iş yerinde çalışmaya başladığını, 15.02.1991 tarihine kadar halı dokuma işinde ilmek başına ücret alarak çalışmasını devam ettirdiğini, müvekkilinin sigortaya girişinin 15.08.1989 tarihi olması ve bu tarihten beri SGK kapsamında sigortalı olması gerekirken kuruma yapmış olduğu başvuruların reddedildiğini belirterek, müvekkilinin ilk işe giriş tarihinin 15.08.1989 olarak tespiti ile 15.08.1989 ile 15.02.1991 tarihleri arasında kuruma bildirilmeyen çalışmalarının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde; hak düşürücü sürenin geçirildiğini, davacının iddiasının hukuki mesnetten yoksun olduğunu, hizmet tespiti davalarının kamu düzenini ilgilendirmesi nedeni ile özel bir duyarlılıkla incelenmesi gerektiğini ve kurum kayıtlarında davacının çalışmalarının görünmediğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanıkların beyanları, bilirkişi raporu ile davanın kabulüne, davacının sigortalılık başlangıç tarihinin 15.08.1989 tarihi olarak tespitine, davacının, davalı nezdinde 15.08.1989 - 30.09.1990 tarihleri arasında dönem asgari ücreti ile çalıştığının tespitine, karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde; tanık anlatımları arasındaki çelişkiler giderilmeden davanın kabulüne karar verildiğini ve el halıcılığı dokuma iş kolunun uzun dönem sigorta emekliliğine tabi bulunmadığının dikkate alınmadığını belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay içtihatları gerekçe gösterilerek İhbar olunun SGK'nın istinaf başvurusunun kabulüne, Lüleburgaz İş Mahkemesi'nin 2018/217 Esas, 2019/41 Karar 22.01.2019 tarihli kararının kaldırılmasına, davanın reddine, karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; Bölge Adliye Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, ilgili kanun hükmünün 06.08.2003 tarihinde yürürlülükten kaldırıldığını, müvekkilinin çalışmasının uzun vade sigorta kolundan olduğunu, çalışmanın hizmet aktine tabi devam ettiğini, emsal kararlar ile de davanın kanıtlandığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371, inci maddeleri. 2-506 sayılı Kanun'un 3 üncü maddesinin II numaralı fıkrasına, 09.07.1987 tarihinde yürürlüğe giren 3395 sayılı Kanun'un 1 inci maddesiyle eklenen (D) bendi şu şekildedir. “ Mülga 506 sayılı Kanun'un 3/II-D maddesinde, (Ek alt bent: 20.06.1987 - 3395/1 md.) “ El halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında yalnız iş kazaları ile meslek hastalıkları, analık ve hastalık sigorta kolları uygulanır. Ancak bunlar istekleri halinde malullük, yaşlılık ve ölüm sigorta kolları bakımından 85 inci madde hükmüne göre isteğe bağlı sigortalı olabilirler.” hükmü yer alırken, söz konusu maddede yer alan el halıcılığı dokuma işlerinde çalışanlar hakkında kısa vadeli sigorta kollarının uygulanacağına ilişkin düzenleme, 06.08.2003 tarihinde yürürlüğe giren 4958 sayılı Kanun'un 57 nci maddesi ile yürürlükten kaldırılmıştır. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kurulları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekili tarafından ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harcının ilgiliden alınmasına, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.02.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.