Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/2008 · K. 2024/2768

10. Hukuk Dairesi         2024/2008 E.  ,  2024/2768 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/3287 E., 2023/3601 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/237 E., 2023/99 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair karar verilmiştir. Kararın, taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili özetle; müvekkilinin 01.04.1997 ile 31.12.2002 tarihleri arasındaki sigortalılığının tespitini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın öncelikle hak düşürücü süre sebebiyle reddini talep ettiklerini, davacının başkanlık makamının 18.05.1999 tarihli ve 15595 sayılı oluru ile belediye tiyatrosunda saat ücretli oyuncu olarak göre başladığını, 15.01.2003 tarihine kadar aylık 80 saati geçmemek üzere ücretli oyuncu staüsünde görev yaptığını, davacının 28.02.2020 tarihi itibariyle görevinden kendi isteğiyle istifa ettiğini, tüm hak ve alacaklarının tarafına ödendiğini, davacının iddialarının yersiz, haksız ve mesnetsiz olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur. 2.Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın yasal dayanaktan yoksun olduğunu, davacının iddialarının yazılı belgeler ve tanık beyanları ile ispatlanması gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesince, davanın kısmen kabulü ile davacının davalı iş yerinde 18.05.1999 - 31.12.2002 tarihleri arasında tam zamanlı olarak hizmet akdine dayalı sigortalı olarak çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine dair karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davacının işyerinde 01.04.1997 tarihinden tam zamanlı olarak çalışmaya başladığını, bu hususun ispatlandığını, davanın tümden kabulü gerektiğini, ilk derece mahkemesinin kararının yerinde olmadığını, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın kabulüne gerektiğini ileri sürmüştür. 2.Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; hak düşürücü sürenin geçtiğini, başkanlık makamının 18.05.1999 tarihli 15595 sayılı oluru ile belediye tiyatrosunda saat ücretli oyuncu olarak göreve başladığını, 18.05.1999 - 15.01.2003 tarihleri arasında aylık 80 saati geçmemek üzere saat ücretli oyuncu statüsünde görev yaptığını, her ay 11 gün SGK priminin ödendiğini, 30.05.2005 tarihinden 28.02.2020 tarihinde kadar işçi statüsünde çalışarak istifa etmek suretiyle iş akdinin sona erdiğini, kamu kurumu olan müvekkilinin tutmuş olduğu puantaj kayıtları, dönem bordroları mevcut iken tanık beyanlarıyla değerlendirme yapılıp sonuca varılmasının yerinde olmadığını, İlk Derece Mahkemesinin kararının yerinde olmadığını, İlk Derece Mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. 3. Fer'i müdahil vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; talebe konu dönem için SGK'na verilmiş bir belge bulunmadığını, bu döneme ilişkin denetim raporu da olmadığını, davacının çalışmasının kesintiye uğrayıp uğramadığı, tam zamanlı çalışmanın olup olmadığı hususunun mahkemece değerlendirilmediğini, zamanaşımı itirazlarının dikkate alınmadığını, İlk Derece Mahkemesinin kararının yerinde olmadığını, ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları, sigorta sicil dosyası, işyeri sicil dosyası birlikte değerlendirildiğinde İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen kararın yerinde olduğu gerekçesiyle istinaf isteminin reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde, davalı ve fer'i müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri özetle, istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü hususları tekrar etmekle birlikte kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesi. 3. Değerlendirme 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10 uncu ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 2. Eldeki davada, dosya kapsamında dinlenilen tanıkların hizmet cetvellerinin öte yandan 1870 iş yeri sicil numaralı davalı iş yerinin talep dönemi kapsamındaki dönem bordrolarının dosya kapsamında yer almadığı anlaşılmakla; öncelikle talep konusu döneme ilişkin davalı dönem bordroları dosyaya celp edilmeli , tanık olarak dinlenilen kişilerin hizmet cetvellerinden dava konusu dönemde bordro tanığı olup olmadıkları denetlenmeli, şayet talep konusu tüm dönemi karşılamamaları durumunda ise dönem bordrolarından seçilecek bordro tanıklarının re'sen beyanlarına başvurulmalı, çalışma açık ve net şekilde tereddütsüz ortaya konularak karar verilmelidir. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve kanuna aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.