Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/2053 · K. 2024/2486

10. Hukuk Dairesi         2024/2053 E.  ,  2024/2486 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1306 E., 2023/676 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 3. İş Mahkemesi SAYISI : 2019/200 E., 2021/225 K. Taraflar arasındaki maluliyet aylığına hak kazandığının tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA 20.05.2018 tarihinde vefat eden davacının, vekili dava dilekçesinde özetle; çalışma hayatına başladıktan sonra 1800 gün prim ödemesinin ve 10 yıllık sigortalılık süresinin olduğu ve %60 engellilik durumunun oluştuğu, davalı Kurumca emeklilik hakkının verilip 5 ay sonra geri alındığı iddiasıyla maluliyet aylığına hak kazandığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II.CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; malulen emeklilik için 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesine göre en az 10 yıldan beri sigortalılık bulunup toplam 1800 gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortası priminin ödenmiş olması ve çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmiş olmasının arandığı, Kurumca bu şartların değerlendirilerek davacının maaşının yasaya uygun olarak kesildiği, yapılan işlemde bir hata bulunmadığı savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesi tarafından; toplanan delillere, davacının tahsis dosyasına, hizmet döküm cetveline, mahkememizin önceki kararına, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi kararına, Adli Tıp İkinci Üst Kurul Kararına ve tüm dosya kapsamına göre davacı ... ... ' ın 02.02.2017 tarihinden itibaren beden çalışma gücünün %60 'nı kaybettiği, dava tarihi ve Kurumun işlem tarihi itibari ile çalışma gücünün %60'ını kaybetmediği, malulen emeklilik şartlarının gerçekleşmediği, Kurumca malullük aylığının kesilmesi işleminin yasaya uygun olduğu, malul sayılmadığı, malulen emeklilik aylığına hak kazanmadığı, dolayısı ile davanın ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf yoluna başvurmuşlardır. B.İstinaf Sebepleri: Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; kişinin hastalığının başlangıç tarihinin, muayeneye gittiği veya tedaviye başladığı tarih değil, vücudunda sağlıksız modüllerinin oluşmaya başladığı tarih olduğu, davacının ilk tespit tarihinden sonra iyileşmediği, bu süreçte vefat eden davacının malul olmadığının iddia edilemeyeceği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Adli Tıp Yasası'nın 15 inci maddesi gereğince, Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu raporu ile Adli Tıp Kurumu ihtisas Dairesi raporu arasındaki çelişkinin giderilebilmesi için Adli Tıp Genel Kurulu'ndan rapor aldırıldığı, davacı ... ... Alay'ın 02.02.2017 tarihinden itibaren beden çalışma gücünün %60'ını kaybettiğinin tespit edildiği, dava tarihi ve Kurumun işlem tarihi itibari ile davacının çalışma gücünün %60'ını kaybetmediğinin belirlendiği, malulen emeklilik şartlarının gerçekleşmediği, Kurumca davacının malullük aylığının kesilmesi işleminin hukuka uygun olduğu anlaşıldığından, İlk Derece Mahkemesince davacının davasının reddine karar verilmesinde usul ve yasaya aykırı herhangi bir yön görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacılar vekili istinaf sebepleri doğrultusunda temyiz isteminde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, maluliyet aylığına hak kazandığının tespiti davasıdır. 2.İlgili Hukuk 31.05.2006 tarihli ve 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlı Sigortası Kanunu'nun ilgili maddeleri şöyledir: 1.25 inci maddesinin ilgili 1 inci maddesi; "Sigortalının veya işverenin talebi üzerine Kurumca yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularının sağlık kurullarınca usûlüne uygun düzenlenecek raporlar ve dayanağı tıbbî belgelerin incelenmesi sonucu, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün veya iş kazası veya meslek hastalığı sonucu meslekte kazanma gücünün en az %60'ını, (c) bendi kapsamındaki sigortalılar için çalışma gücünün en az %60’ını veya vazifelerini yapamayacak şekilde meslekte kazanma gücünü kaybettiği Kurum Sağlık Kurulunca tespit edilen sigortalı, malûl sayılır." 2. 26 ncı maddesi; "Malûllük sigortasından sigortalılara sağlanan hak, malûllük aylığı bağlanmasıdır. Sigortalıya malûllük aylığı bağlanabilmesi için sigortalının; a) 25 inci maddeye göre malûl sayılması, b) (Değişik: 17.04.2008-5754/14 md.) En az on yıldan beri sigortalı bulunup, toplam olarak 1800 gün veya başka birinin sürekli bakımına muhtaç derecede malûl olan sigortalılar için ise sigortalılık süresi aranmaksızın 1800 gün malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları primi bildirilmiş olması, c) Malûliyeti nedeniyle sigortalı olarak çalıştığı işten ayrıldıktan veya işyerini kapattıktan veya devrettikten sonra Kurumdan yazılı istekte bulunması, halinde malûllük aylığı bağlanır. Ancak, 4 üncü maddenin birinci fıkrasının (b) bendine göre sigortalı sayılanların kendi sigortalılığı nedeniyle genel sağlık sigortası primi dahil, prim ve prime ilişkin her türlü borçlarının ödenmiş olması zorunludur." 3. 58 inci maddesinin ilgili 1 inci fıkrasının ilk cümlesi ile 4 ve 5 inci fıkraları; "Bu Kanunda yazılı olan görevleri yerine getirmek üzere branşları Kurum tarafından belirlenecek uzman hekimlerden oluşan Sosyal Sigorta Yüksek Sağlık Kurulu kurulur... ... Kurul, sigortalılar hakkında vazife malûllük derecesi, iş kazası ve meslek hastalığı sonucu sürekli iş göremezlik derecesi tespiti ile çalışma gücünün malûliyeti gerektirecek derecede kaybına ilişkin Kurumca verilen kararlardan itiraza konu olanları inceleyerek karara bağlar. Kurul, sigortalı veya hak sahiplerinin talebi üzerine görevlendirdiği uzman bir hekimi dinlemek zorundadır. Kurul, bu Kanunda yazılı görevlerle sınırlı olmak kaydıyla, mahkemelerden intikal eden ve bilirkişi sıfatıyla rapor düzenlenmesi talep edilen dava dosyaları hakkında, gerekli incelemeleri yaparak görüş bildirir. Mahkemeler, bahse konu dosyalar için belirlediği bilirkişi ücretini kurul üyelerine iletilmek üzere Kuruma gönderir." 3. Değerlendirme 1.Yargılamanın devamı sırasında, 20.05.2018 tarihinde vefat eden sigortalı ...'ın, 5510 sayılı Kanun'un 25 inci maddesi kapsamında malul sayıldığı ve 26 ncı maddesi kapsamındaki aylık şartlarını haiz olduğu belirlenerek 10.07.2014 tarihli tahsis talebine istinaden maluliyet aylığı bağlanmıştır. Ancak 20.04.2015 tarihinde kontrol muayenesi yapılması öngörülmüş ve söz konusu kontrol muayenesi kapsamında Kurum Sağlık Kurulu ile Yüksek Sağlık Kurulu, sigortalının çalışma gücünün en az %60'ını kaybetmediği gerekçesiyle maluliyet aylığı durdurulmuştur. 2.Sigortalı 23.12.2015 tarihinde açtığı eldeki davada, kesilen maluliyet aylığının yeniden bağlanması gerektiğinin tespitini talep etmiştir. Yargılamanın devamı sırasında Adli Tıp 2. Üst Kurulundan alınan 24.12.2020 tarihli raporda, sigortalının 02.02.2017 tarihinden itibaren çalışma gücünün %60'ını kaybettiği belirlenmiştir. İlk Derece Mahkemesi tarafından usul ekonomisi nazara alınarak anılan maluliyet başlangıcı esas alınmak suretiyle maluliyet aylığı bağlanmasına karar verilmesi gerekirken, davacılar murisi sigortalının dava tarihi ve Kurum işlem tarihi itibariyle malul olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesi, usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgiliye iadesine 11.03.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.