Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/208 · K. 2024/3576

10. Hukuk Dairesi         2024/208 E.  ,  2024/3576 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1259 E., 2023/1782 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Giresun İş Mahkemesi SAYISI : 2019/560 E., 2022/11 K. Taraflar arasındaki hizmet ve sigorta primine esas kazanç tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, davalı şirket işyerinde 24.02.2013 – 31.08.2015 tarihleri arasında kesintisiz inşaat işçisi olarak çalıştığını, ancak çalıştığı sürelerin Kuruma eksik bildirildiğini, ayrıca aylık 1.400,00 TL ücret ile çalışmasına rağmen sigortasının asgari ücret üzerinden ödendiğini ileri sürerek, 24.02.2013 – 31.08.2015 tarihleri arasında Kuruma bildirilmeyen sigortalı çalışmalarının ve prime esas gerçek ücretlerinin tespitine karar verilmesini istemiştir. II.CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının işyerinde vasıfsız inşaat işçisi olarak kısmı süreli çalıştığını, çalışma sürelerine ait puantaj cetvelleri esas alınarak primlerinin yatırıldığını, inşaat işlerinin yaz ve kış mevsimlerine, hava durumlarına, inşaatın başlama ve bitiş tarihlerine, inşaatta vasıfsız işçiler tarafından yapılacak olan işlerin niteliği ile yaz veya kış saati uygulamalarına göre farklılık arz ettiğini, davacı tarafından yapılan işin tam süreli olarak çalışmayı gerektirmeyen ancak çalışılan süre kadar ödeme gerektiren bir iş olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI Dosya kapsamı, toplanan deliller, celp olunan bilgi ve belgeler, dinlenen tanık beyanları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde, davanın kabulü ile 2801200000270 sigorta sicil numarasında kayıtlı davacı ...'in davalı ... İnş. Malz. Or. Ür. Tar. Hayv. Yurt Hiz. Su Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. işyerlerinde 24.02.2013-31.08.2015 tarihleri arasındaki dönemde her ay 30 gün olarak şekilde mülga 506, 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında hizmet akdi ile kesintisiz olarak çalıştığının tespitine, davalı işveren tarafından SGK'ya bildirilen günlerin dışlanmasına karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. B.İstinaf Sebepleri: 1.Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde; kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacının çalışmış olduğu ve çalışmamış olduğu inşaatların bordrolarının karşılaştırılması ve aynı zamanda davacı ile birlikte çalışmış olan kalıp işçilerinin kimler olduğunun tespitinin yapılmadığını, davacının tam süreli ve kesintisiz olarak çalışmasının söz konusu olmadığını, çalışılan gün kadar yevmiye ödemesi aldığını, kısmi süreli olarak çalışmasının olduğunu belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. 2.Fer'i Müdahil SGK Başkanlığı Vekilinin İstinaf Sebepleri Fer'i müdahil SGK Başkanlığı vekili istinaf dilekçesinde; Mahkemece eksik inceleme ile karar verildiğini, davanın hak düşürücü süreden reddinin gerektiğini, çalışma olgusunun yöntemince ispatlanamadığını, Kurum kayıtlarının aksinin yazılı deliller yerine tanık beyanları ile ispatlanmasının mümkün olmadığını belirterek, kararın kaldırılmasını istemiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine ve özellikle davacının, işyerindeki bir kısım çalışmaları aylık puantaj kayıtlarına dayanılarak Kuruma kısmi olarak bildirildiğinin savunulmasına karşın; davacı tarafça imzalarına itiraz edilen puantaj kayıtlarının asıllarını sunmak üzere davalı tarafa birden fazla kez ihtarlı kesin süre verildiği, ihtarın davalıya tebliğ edilmesine rağmen davalı tarafça puantaj kayıtlarının asıllarının sunulmadığı, bu nedenle davacının puantaj kayıtlarındaki imzanın kendisine ait olmadığına dair iddiasını ispatladığı; çalışması kesintisiz olan dönem bordro tanıklarının davacının kesintisiz ve sürekli çalıştığına dair beyanları dikkate alındığında, istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil SGK vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. 2.Fer'i Müdahil SGK Vekilinin Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil SGK vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespitine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2.Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9 uncu maddesi olup anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin bu tür davalar kamu düzeni ile ilgili olduğundan özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmeleri zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, ... insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip gerek görüldüğünde kendiliğinden araştırma yapılarak delil toplanabileceği açıktır. 3.Değerlendirme 1.İnceleme konusu eldeki davada, davacı, davalı şirket nezdinde 24.02.2013 – 31.08.2015 tarihleri arasında inşaat işçisi olarak Kuruma bildirilmeyen sürelerde aylık 1.400,00 TL ücretle çalıştığının tespitini istemiş, Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, hükümde yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. 2.Somut olayda, davacı adına davalı şirketin farklı sicil numaralı işyerlerinden işe giriş bildirgelerinin verildiği, talep edilen dönem içerisinde şirketin farklı sicil numaralı işyerlerinden davacı adına kısmi hizmet bildiriminde bulunulduğu, davacının banka hesabına 04.03.2013 – 01.09.2015 tarihleri arasında her ay değişen miktarlar da davalı şirket tarafından ödeme yapıldığı, 2013 Şubat - 2015 Şubat ayları arası imzasız ücret bordroları ile 2013 Mart - 2015 Ağustos ayları arası bir kısmı imzalı puantaj kayıtlarının dosyaya getirtildiği ve dönem bordro tanıkları dinlenerek sonuca gidilmiş ise de, Mahkemece tespiti istenen dönem bakımından, davacının davalı işverene ait hangi sicil numaralı işyerinde hangi sürelerde çalıştığı ayrı ayrı gösterilmek suretiyle infaza elverişli şekilde karar verilmesi gerektiğinin gözetilmemesi hatalı olmuştur. Kuşkusuz davacının kanun yolları (istinaf, temyiz) başvurusu bulunmadığı da bozma sonrası yapılacak yargılamada dikkate alınarak, prime esas asgari ücret üzerinden çalıştığının tespiti ile buna göre bir karar verilmelidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle, 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurularının esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 02.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.