Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/2634 · K. 2024/3653

10. Hukuk Dairesi         2024/2634 E.  ,  2024/3653 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1216 E., 2023/2858 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. İş Mahkemesi SAYISI : 2017/341 E., 2022/28 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı dava dilekçesinde özetle; davacının Şubat 2009 tarihinden 05.04.2013 tarihine kadar 5510 sayılı Kanun'un 4/1-a kapsamında asgari ücretle sigortalı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... vekili, davacının bir kısım talepleri bakımından yetkisiz mahkemede açıldığını, 5 yıllık hak düşürücü süre itirazında bulunduklarını, davacının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, yapılan çalışmaların 09.01.2011 ve 29810 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Ağaçlandırma, Erozyon Kontrolü ve Silvi Kültür İşlerinde Birim Fiyat Usulü İle Hizmet Alımlarına Dair Yönetmelik hükümleri çerçevesinde gerçekleştirildiğini, hizmet sunucuları ile imzalanan sözleşmeler davaya konu süreler dikkate alındığında mülga 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 355 inci maddesi gereğince istisna akdi ile 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 470 inci maddesi gereğince eser sözleşmesi niteliğinde olduğunu beyanla davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili, Kurum kayıtlarının aksinin eşdeğer yazılı belgelerle ispatlanması gerektiğini beyanla, davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının davasının kısmen kabulüne, davacının 26.01.2012-21.12.2012, 14.01.2013-30.04.2013 tarihleri arasında, davalı İzmir İl Çevre Orman Müdürlüğünde toplam 443 gün çalışmasının olduğunun ve bu sürenin tamamının Kuruma bildirilmediğinin tespitine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B.İstinaf Sebepleri İstinaf kanun yoluna başvuran davalı ... vekili; davacının, 6831 sayılı Orman Kanunu'nun 40 ıncı maddesi kapsamında vahidi fiyatla çalıştığını, vahidi fiyat esasına göre yapılan işlerde mevcut kanun ve yönetmeliklerde “istisna akdi” hükümlerinin uygulanacağının kabul edildiğini, bu tür çalışanlardan arazi kayıtları olanlar 5510 sayılı Kanun'un 4/1-b statüsünde, arazi kaydı olmayan çalışanların 5510 sayılı Kanun'un Ek 5 inci maddesi kapsamında çalıştıklarını beyanla kararın kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. İstinaf kanun yoluna başvuran fer'i müdahil Kurum vekili; eylemli çalışmanın ispatlanamadığını beyanla kararın kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 07.10.1975 doğumlu davacının, uyuşmazlık konusu dönemde, 19.09.2011 – 30.11.2011 tarihleri arasında davalı İzmir Orman İşletmeleri Genel Müdürlüğü adına kayıtlı 1407869,35 sicil sayılı işyerinden orman işçisi olarak tam gün bildirimli 06.05.2013 – 30.06.2013 tarihleri arasında dava dışı işveren adına kayıtlı 1390913,35 sicil sayılı işyerinden, 10.07.2013 tarihinden itibaren farklı bir dava dışı işveren adına kayıtlı 105066,35 sicil sayılı işyerinden sigortalılık bildirimlerinin olduğu, İzmir İl Çevre Orman Müdürlüğüne ait Fidan Üretimi mahiyetli işyerinin 01.03.2011 tarihinden itibaren Kanun kapsamına alındığı, Torbalı ormanı Fidanlık Müdürlüğü adına kayıtlı 148028,35 sicil sayılı işyerinin 01.04.1982 – 14.05.2004 tarihleri arasında Kanun kapsamında olduğu, köylüler için birim fiyat hizmet alımı tip sözleşme ve şartnameleri, istihkak raporları, ölçü tespit tutanaklarının dosyaya sunulduğu, somut olayda, işin vahidi fiyat kararı ve ilgili şartnamede öngörülen biçimde gerçekleşmediği çalışmanın orman içi fidan dikimi, kültür bakımı sürgün kontrolü, ot alma, çapa, teraslama, gençlik sahalarının bakımı, yabancı unsurların temizlenmesine matuf olduğu, ancak, eserin bireysel açıdan ortaya çıkması için, herbir işçiye çalışmanın gerçekleştirileceği müstakil bir bölüm parselasyon şeklinde bireyselleştirilerek verilmediği, böylece sahanın tamamında diğer işçilerle birlikte kollektif bir çalışma gerçekleştirilmek suretiyle sonuçta her bir işçiye çalıştığı gün kadar, yevmiye usulüyle ücret ödendiği, bu yönde yargılama aşamasında dinlenen tanık beyanlarının olduğu, çalışmaların işletme şefliğinin talimatları veya görevlendirdiği memurun huzuru ile onun direktif ve emirlerine riayet etmek koşuluna bağlı tutulduğu değerlendirildiğinde hizmet akdine tabi çalışma olduğu anlaşılmakla istinaf istemlerinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarla kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri ile 2. 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesinin 10 uncu fıkrası ile 5510 sayılı Kanun'un 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.04.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.