Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/2835 · K. 2024/6059
5. Hukuk Dairesi 2024/2835 E. , 2024/6059 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/201 Esas, 2023/211 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. İstanbul 31. Asliye Hukuk Mahkemesinin 07.11.2023 Tarihli ve 2023/300 Esas, 2023/417 Karar Sayılı Kararı Somut olayda yetkili mahkemenin davacının nüfusa kayıtlı olduğu adresinin bulunduğu yerdeki Zara Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Zara Asliye Hukuk Mahkemesinin 28.12.2023 Tarihli ve 2023/201 Esas, 2023/211 Karar Sayılı Kararı Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davalarında davacının yerleşim yeri mahkemelerinin yetkili olduğu ve bu yetkinin kesin yetki olduğu, yapılan araştırmada ise davacının yurt içindeki son yerleşim yeri adresinin ...olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun (5490 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi uyarınca nüfus kaydının düzeltilmesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 5490 sayılı Kanun’un “Nüfus davaları” başlıklı 36 ncı maddesinin birinci fıkrasının a bendi şöyledir: “Nüfus kayıtlarına ilişkin düzeltme davaları, düzeltmeyi isteyen şahıslar ile ilgili resmî dairenin göstereceği lüzum üzerine Cumhuriyet savcıları tarafından yerleşim yeri adresinin bulunduğu yerdeki görevli asliye hukuk mahkemesinde açılır. Kayıt düzeltme davaları nüfus müdürü veya görevlendireceği nüfus memuru huzuru ile görülür ve karara bağlanır.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Yerleşim yeri” başlıklı 19 uncu maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Yerleşim yeri bir kimsenin sürekli kalma niyetiyle oturduğu yerdir.” 4. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un “Türklerin kişi hâllerine ilişkin davalar” başlıklı 41 inci maddesi şöyledir: “Türk vatandaşlarının kişi hâllerine ilişkin davaları, yabancı ülke mahkemelerinde açılmadığı veya açılamadığı takdirde Türkiye’de yer itibariyle yetkili mahkemede, bulunmaması hâlinde ilgilinin sâkin olduğu yer, Türkiye’de sâkin değilse Türkiye’deki son yerleşim yeri mahkemesinde, o da bulunmadığı takdirde Ankara, İstanbul veya İzmir mahkemelerinden birinde görülür.” C. Değerlendirme Dosya kapsamından, nüfus kaydı düzeltilmesi istenilenin yerleşim yeri adresinin Okinawa-Ken/Japonya olduğu, adres kayıt sistemine kayıtlı yerleşim yeri adresinin bulunmadığı, nüfusa kayıtlı olduğu yerin ise ... olduğu anlaşıldığından, uyuşmazlığın Zara Asliye Hukuk Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir.