Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/3243 · K. 2024/6762

5. Hukuk Dairesi         2024/3243 E.  ,  2024/6762 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/40 Esas, 2024/62 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. Ankara 4. Tüketici Mahkemesinin 26.10.2023 Tarihli ve 2023/315 Esas, 2023/590 Karar Sayılı Kararı Genel yetki kuralı gereği yetkili mahkemenin davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu, tüketici davalarının ise tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği, dosya incelendiğinde davacının ve davalının yerleşim yerinin Yozgat olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Yozgat 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 23.01.2024 Tarihli ve 2024/40 Esas, 2024/62 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalı asile dava dilekçesinin 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına göre 23.08.2023 tarihinde tebliğ edildiği, davalı asilin süresinde sunduğu cevap dilekçesinde yetki itirazında bulunmayarak esasa ilişkin beyan dilekçesi sunduğu, on beş günlük cevap süresinin bitim tarihi olan 06.09.2023 tarihinden sonra davalının sunmuş olduğu dilekçe ile yetki itirazında bulunduğu, davalının ilk itiraz olan yetki itirazını cevap dilekçesi ile birlikte süresinde ileri sürmesi gerektiğinden usulüne uygun yetki itirazı bulunmadığı, yetkinin kamu düzenine ilişkin olmadığı ve kesin yetkinin bulunmadığı ve usulüne uygun bir yetki itirazı olmadığı durumlarda davanın ilk açıldığı mahkeme yetkili hale geleceğinden bu durumda uyuşmazlığın, davanın ilk açıldığı yer mahkemesi olan Ankara 4. Tüketici Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerektiği gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, taraflar arasında düzenlenen avukatlık hizmetleri sözleşmesinden kaynaklı haksız azil iddiasına dayalı alacak istemine ilişkin davada yetkili mahkemenin belirlenmesine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun’un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrası şöyledir: “Tüketici davaları, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabilir.” 4. 6100 sayılı Kanun'un “Yetki itirazının ileri sürülmesi” başlıklı 19 uncu maddesi şöyledir. “(1) Yetkinin kesin olduğu davalarda, mahkeme yetkili olup olmadığını, davanın sonuna kadar kendiliğinden araştırmak zorundadır; taraflar da mahkemenin yetkisiz olduğunu her zaman ileri sürebilir. (2) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz. (3) Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir. (4) Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir.” 5. 6100 sayılı Kanun'un “İlk İtirazlar - Konusu” başlıklı 116 ncı maddesi şöyledir. “- (1) İlk itirazlar aşağıdakilerden ibarettir: a) Kesin yetki kuralının bulunmadığı hâllerde yetki itirazı. b) Uyuşmazlığın tahkim yoluyla çözümlenmesi gerektiği itirazı.” 6. 6100 sayılı Kanun'un “İleri sürülmesi ve incelenmesi” başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir. “(1) İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez.” 7. 6100 sayılı Kanun'un “Cevap dilekçesini verme süresi” başlıklı 127 inci maddesi şöyledir. “Cevap dilekçesini verme süresi, dava dilekçesinin davalıya tebliğinden itibaren iki haftadır. Ancak, durum ve koşullara göre cevap dilekçesinin bu süre içinde hazırlanmasının çok zor yahut imkânsız olduğu durumlarda, yine bu süre zarfında mahkemeye başvuran davalıya, cevap süresinin bitiminden itibaren işlemeye başlamak, bir defaya mahsus olmak ve bir ayı geçmemek üzere ek bir süre verilebilir. Ek cevap süresi talebi hakkında verilen karar taraflara derhâl bildirilir.” C. Değerlendirme 1. Haksız azilden kaynaklı alacak istemine ilişkin davalarda yetki konusunda özel bir düzenleme bulunmadığına göre, yetkili mahkeme genel yetki kuralı gereği davalının yerleşim yeri mahkemesidir. Bu yetki kuralı kesin olmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 3. 6502 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinin beşinci fıkrasında tüketici davalarının, tüketicinin yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesinde de açılabileceği belirtilmişse de bu kural 6100 sayılı Kanun'un yetkiye ilişkin kurallarının yanında bir ek yetki kuralıdır. 4. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 4. Somut olayda, davalının yerleşim yerinin Merkez/Yozgat olduğu ancak davacının davayı, yetkisiz Ankara 4. Tüketici Mahkemesinde açtığı ancak davalının 17.08.2023 tarihli cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunmayarak esasa ilişkin beyan dilekçesi sunduğu, daha sonra 07.09.2023 tarihli dilekçesi ile yetki itirazında bulanarak yetkili mahkemenin Yozgat Mahkemeleri olduğunu bildirdiği anlaşılmaktadır. Her ne kadar davalı 07.09.2023 tarihli dilekçesi ile yetki itirazında bulunmuşsa da yetki itirazı ilk itirazlardan olup yalnızca cevap dilekçesi ile ileri sürülebilir, ikinci cevap dilekçesi ile yetki itirazında bulunulamaz. Dolayısıyla kesin yetki kuralına tabi olmayan bu davada 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesi gereğince usulüne uygun ve süresinde yetki itirazının olmadığı durumlarda ise davanın ilk açıldığı mahkemenin yetkili hale geleceği anlaşılmaktadır. Bu durumda uyuşmazlığın davanın ilk açıldığı yer olan Ankara 4. Tüketici Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Ankara 4. Tüketici Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 03.06.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.