İçtihatYargıtay1. Hukuk Dairesi16.09.2024

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2024/3513 · K. 2024/4950

1. Hukuk Dairesi 2024/3513 E. , 2024/4950 K. "İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/394 E., 2023/566 K. HÜKÜM/KARAR : Kabul / Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 17. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/322 E., 2022/190 K. Taraflar arasında görülen tapu iptali ve tescil istekli davada İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen kararın istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davalı vekilinin istinaf isteğinin 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1. Maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. Karar, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildi. Dosya incelenerek gereği görüşülüp düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; davacının, paydaşı olduğu 27783 ada 3 parsel parsel sayılı taşınmazdaki 52,00 m2 payını, anılan tarihte yürürlükte bulunan Çankaya Belediye Meclisinin 08.09.1995 tarih ve 226 sayılı kararı kabul edilerek onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ile uygulama imar planının da dayanağı olan Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin 16.02.1995 tarih ve 115 sayılı kararıyla kabul edilerek onaylanan 1/5000 ölçekli Dikmen Öveçler Doğu-Batı yakası Revizyon Nazım İmar planındaki "bedelsiz terk" koşuluna bağlı plan notu gereğince "Akitsiz İşlemlerde Tescil İstem Belgesi" ile bedelsiz olarak kamuya terk ettiğini, davacı adına kayıtlı iken davalı ... lehine kamuya bedelsiz terk edilen dava konusu payla ilgili olarak verilen "Bedelsiz Terk Belgesinin" anılan tarihte yürürlükte bulunan nazım ve uygulama imar planlarındaki "bedelsiz terk" koşuluyla ilgili 12 No.lu plan notu gereğince mecburen verildiğini, "bedelsiz terk" koşuluyla ilgili bahse konu plan notunun daha sonradan idari yargı kararı ile iptal edildiğini, bedelsiz terk işleminin "yolsuz" hale geldiğini ileri sürerek davacı adına kayıtlı iken Belediye lehine kamuya bedelsiz terk edilen 27783 ada 3 parselde kayıtlı taşınmazdaki 52,00 m2 payın davacı adına tescilini talep etmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, yolsuz tescil hukuki nedenine dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 2709 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın "Mülkiyet hakkı" kenar başlıklı 35. maddesi, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 1025. maddesi, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 35. maddesi, 3. Değerlendirme Somut olayda; Çankaya Tapu Müdürlüğünün 03.08.2021 tarihli müzekkere cevabına göre imar uygulaması ile oluşturulan ve beyanlar hanesinde “yeşil alan” olarak belirtilen arsa vasıflı 3786,00 m2 yüz ölçümlü 27783 ada 3 parsel sayılı taşınmazda davacının 52/3786 payının 28.02.2003 tarih ve 2083 işlemle davalıya devredildiği, işlemin dayanağının 28.02.2003 tarihinde düzenlenen tescil istem belgesi olduğu, bu belgede davacının 27783 ada 3 parseldeki 52/3786 payının tamamını 81154 nolu plan gereğince bedelsiz olarak kamuya terk ettiğini beyan ettiği, davacının terk işlemi karşılığında 27781 ada 2 parsel sayılı taşınmazda inşaat artışından faydalandığının belirtildiği, idari yargıda açılan davalar sonucunda Ankara Büyükşehir Belediye Encümenince onaylanan 81154/12 nolu parselasyon planı ile dayanağı Dikmen Doğu Yakası 1/1000 ölçekli uygulama imar planı ve 1/5000 ölçekli nazım imar planındaki "tüm konut alanlarında parselasyon planıyla çıkacak kamulaştırma miktarının bedelsiz terk edilmesi halinde inşaat yoğunluğunun artırılmasına" ilişkin 12 nolu plan notunun, şehircilik ve planlama ilkelerine aykırı olduğu ve dava konusu işlemlerde hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesi ile işlemin iptaline karar verildiği, kararların Danıştay 6. Dairece onandığı anlaşılmaktadır. İlk Derece Mahkemesince bedelsiz terke ilişkin tescilin dayanağını oluşturan parselasyon planının hukuken ortadan kaldırıldığı ve tescil kaydının yolsuz hale geldiği gerekçesiyle ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmak için yeterli olduğunu söyleyebilme imkanı bulunmamaktadır. Şöyle ki; 27783 ada 3 parsel sayılı taşınmazın imar işlemine ilişkin bilgi ve belgeler dosyaya getirtilmeden, Çankaya Tapu Müdürlüğünün 03.08.2021 tarihli müzekkere cevabındaki açıklamalar çerçevesinde oluşturulan bilirkişi raporuna göre karar verilmiş, 81154/12 nolu parselasyon planı ve bu parselasyon işlemine ilişkin kayıtlar ile şuyulandırma öncesini de içerir şekilde tedavüllü tapu kayıtları getirtilmeden değerlendirme yapılmış; öte yandan, davalı Belediyenin 13.04.2022 tarih ve 757 sayılı kararı ile 11.10.2021 tarih ve 2040 sayılı plan notu ilavesine ilişkin Meclis kararları getirtilip bu kararların idari yargı yerinde iptal edilip edilmediği ve 2040 sayılı plan notunun dava konusu 27783 ada 3 parsel sayılı taşınmazı kapsayıp kapsamadığı belirlenmeden sonuca gidilmiştir. Hal böyle olunca; öncelikle, 27783 ada 3 parsel sayılı taşınmazın tüm geldi ve gitti kayıtları denetlenebilir biçimde tapu kütük sayfaları ile dayanakları olan tüm belgelerin (imar işlemlerine ilişkin tüm belgelerin -Belediye Encümen kararları ve şuyulandırma cetvelleri, vd. belgelerin-) getirtilmesi, hangi işlemlerin idari yargı kararıyla iptal edildiğinin açıklığa kavuşturulması, çekişmeli taşınmazın imar durumlarının ve davacının emsal artışından yararlanıp yararlanmadığının açıkça ortaya konulması, en son sicil kayıtları getirtilerek imar uygulaması suretiyle oluşturulmuş iseler dayanak imar uygulamasının geçerliliğini koruyup korumadığı ve dava konusu taşınmazın davalı Belediyenin 13.04.2022 tarih ve 757 sayılı kararı ile 11.10.2021 tarih ve 2040 sayılı plan notu kapsamında kalıp kalmadığı saptanarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken noksan soruşturmayla yazılı şekilde karar verilmesi doğru değildir.

Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2024/3513 · K. 2024/4950

İNCELENEN KARARIN

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR