Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/3784 · K. 2024/6596

10. Hukuk Dairesi         2024/3784 E.  ,  2024/6596 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2021/989 E., 2022/748 K. KARAR : Kabul Taraflar arasında görülen ödeme emrinin iptali, haczin kaldırılması, davacının aylığından yapılan kesintilerin iadesi davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davacı ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinin 1274 takip no.lu yazısıyla emekli maaşına haciz konulduğunu, prim alacağının 1999-2003 yıllarına ait olup o tarihten itibaren şirket adına herhangi bir tebliğ ve takip yapılmadığını, dava konusu alacağın zamanaşımına uğradığını beyanla 1274 takip no.lu Kurum alacağının zaman aşımından iptaline, emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddine, %10 tazminata hükmedilmesine karar verilmesini savunmuştur. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 21.01.2016 tarihli 2011/1101 Esas 2016/37 Karar sayılı kararıyla her ne kadar davacı tarafça kurum işleminin iptali talep edilmiş ise de İstanbul Anadolu 13. İş Mahkemesinin 2014/473 Esas 2014/732 Karar sayılı 18.01.2014 tarihli ilamı ile dava konusu edilen 2006-10221 takip no.lu ödeme emrinin iptaline karar verildiği ve verilen bu kararın kesinleştiği anlaşılmakla talebin bu yönü itibariyle konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, davacının emekli maaşına konulan haczin iptali ile emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Birinci Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2. 21.Hukuk Dairesinin 24.11.2016 tarihli 2016/7165 Esas 2016/14528 Karar sayılı ilamı ile dava konusu olan ve davalı Kurum tarafından davacı adına tahakkuk ettirilen 1274 takip no.lu Kurum alacağına dayanak ödeme emirlerinin tek tek zamanaşımına uğrayıp uğramadığı değerlendirilmeksizin Kurumun 1274 takip dosyası muhteviyatından sadece 2006-10221 sayılı ve 2003/12.dönemine ait idari para cezasına ilişkin olarak düzenlenen ödeme emrinin iptaline dair İstanbul Anadolu 13. İş Mahkemesinin 18.01.2014 tarih ve 2014/473 Esas 2014/732 Karar sayılı Yargıtay denetiminden geçmek suretiyle kesinleşmiş ilamı dikkate alınarak Mahkemece yazılı şekilde hüküm kurulmasının hatalı olduğu, haciz bildirgesine dayanak olan 1274 sayılı takip dosyası muhteviyatı ödeme emirleri getirtilerek her bir ödeme emri yönünden tek tek Kurum alacağının zamanaşımına uğrayıp uğramadığını değerlendirmek ve sonucuna göre karar vermek gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur. B. İkinci Bozma Kararı 1.Mahkemenin 09.04.2019 tarihli 2017/67 Esas 2019/429 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinin 1274 takip numaralı dosyasından gönderilen, 2011/22903 takip no.lu 72,48 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22902 takip no.lu 127,43 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22901 takip no.lu 18,14 TL takip tutarlı ödeme emrinin 2011/22900 takip no.lu 34,47 TL, 2011/22899 takip no.lu 421,79 TL takip tutarlı ödeme emrinin 2011/22898 takip no.lu 1.103,73 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22897 takip no.lu 4.710,55 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22896 takip no.lu 10.194,17 TL takip tutarlı ödeme emrinin zamanaşımına uğramış olduklarından iptaline, davacının kuruma belirtilen ödeme emirleri yönünden borçlu olmadığının tespitine karar verilmiştir. 2. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 21.Hukuk Dairesinin 18.06.2020 tarihli 2017/67Esas 2019/429 Karar sayılı ilamı ile davalı Kurum vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilerek, davacının emekli maaşından yapılan kesintilerin iadesi istemi hakkında olumlu veya olumsuz bir karar verilmesi gerekirken Mahkemece herhangi bir hüküm kurulmamasının isabetsiz olduğu belirtilmek suretiyle karar bozulmuştur. C.Üçüncü Bozma Kararı 1.Mahkemenin 12.02.2021 tarihli 2020/1150-2021/90 Karar sayılı kararıyla davanın kabulüne Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinin 1274 takip numaralı dosyasından gönderilen , 2011/22903 takip no.lu 72,48 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22902 takip no.lu 127,43 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22901 takip no.lu 18,14 TL takip tutarlı ödeme emrinin 2011/22900 takip no.lu 34,47 TL, 2011/22899 takip no.lu 421,79 TL takip tutarlı ödeme emrinin 2011/22898 takip no.lu 1.103,73 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22897 takip no.lu 4.710,55 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22896 takip no.lu 10.194,17 TL takip tutarlı ödeme emrinin zamanaşımına uğramış olduklarından iptaline, davacının Kuruma belirtilen ödeme emirleri yönünden borçlu olmadığının tespitine, davacının emekli aylığından 21.02.2012-01.02.2016 tarihleri arasında yapılan toplam 2.379,89 TL kesintinin yapıldığı tarihlerden ödemenin yapılacağı tarihe kadar işleyecek yasal faizi ile birlikte iadesine karar verilmiştir. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Dairece, davacı ve davalı Kurum vekillerinin sair temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verildiği belirtildikten sonra; " Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan araştırma ve inceleme neticesi 1274 sayılı takip dosyası kapsamında gönderilen ve 2001/11-2002/09. ay dönemine ait olan Kurum borçları hakkında düzenlenen dava konusu 8 adet ödeme emrinin zamanaşımına uğraması nedeniyle iptaline ve davacının bu borçlardan dolayı sorumlu olmadığına dair kurulan hüküm yerinde ise de söz konusu takip dosyası kapsamında yer alan ödeme emirlerine konu borç yönünden davacının yaşlılık aylığından ne kadar kesinti yapıldığına dair Kurulan hüküm eksik inceleme ve araştırmaya dayalıdır. Gerçekten, Mahkemece Kurumdan 2011/22903, 2011/22902, 2011/22901, 2011/22900, 2011/22899, 2011/22898, 2011/22897, 2011/22896 takip nolu ödeme emirlerine istinaden davacının emekli maaşından yapılan kesintilerin miktarı ve tarihleri sorulmuş, Kurum tarafından düzenlenen 20.01.2021 tarihli yazı cevabı ile “22.09.2011 tarih ve 18032023 sayılı haciz bildirisi ile işverenin almakta olduğu emekli maaşı üzerine haciz şerhi işlendiği, 25.07.2019 tarihinde ise 09.04.2019 tarih ve İstanbul Anadolu 8. İş Mahkemesinin 2019/429 Esas sayılı gerekçeli Mahkeme kararına istinaden işverenin emekli maaşı üzerindeki haczin kaldırıldığı, yapılan incelemeler neticesinde davacının emekli maaşından yapılan kesintilerden dava konusu takip dosyalarına mahsup edilen miktarların tespit edilmiş olup söz konusu dosyalara mahsup edilen toplam tutarın 2.379,89 TL olduğu” hususu Mahkemeye bildirilmiş ise de yazı cevabına ekli ve 25.02.2012- 01.02.2016 tarihleri arası için düzenlenmiş olan mahsup detaylarını gösterir 15 adet makbuz dökümlerinden kesintilerin hangi ödeme emrine konu borç yönünden yapıldığı, hangi tarihte ve ne miktar ile sınırlı olarak gerçekleştirildiği sağlıklı bir biçimde denetlenememektedir. Yapılacak iş, Kurumdan davacının yaşlılık aylığından 2011-2019 yılları arasında ay ay yapılan kesintilerin hangi takip dosyasından dolayı gerçekleştirildiği ve miktarı sorulmak suretiyle dava konusu 1274 takip sayılı dosya kapsamında düzenlenen 8 adet ödeme emrine konu borç için toplam olarak ne kadarlık bir kesinti yapıldığının tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirlenmesinden sonra Mahkemece çıkacak sonuca göre bir karar verilmelidir. " gerekçesi ile karar bozulmuştur. D.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile Pendik Sosyal Güvenlik Merkezinin 1274 takip numaralı dosyasından gönderilen, 2011/22903 takip no.lu 72,48 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22902 takip no.lu 127,43 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22901 takip no.lu 18,14 TL takip tutarlı ödeme emrinin 2011/22900 takip no.lu 34,47 TL, 2011/22899 takip no.lu 421,79 TL takip tutarlı ödeme emrinin 2011/22898 takip no.lu 1.103,73 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22897 takip no.lu 4.710,55 TL takip tutarlı ödeme emrinin, 2011/22896 takip no.lu 10.194,17 TL takip tutarlı ödeme emrinin zamanaşımına uğramış olduklarından iptaline, davacının kuruma belirtilen ödeme emirleri yönünden borçlu olmadığının tespitine, davacının emekli aylığından 2011 Ekim-2019 Temmuz dönemi arasında kesilen toplam 26.869,67 TL nin davacıya iadesine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B.Temyiz Sebepleri 1.Davacı; kararın usul ve kanuna aykırı olduğunu, 2001/2625 ve 2014/48969 takip numaralı ödeme emirlerinin talebine rağmen iptal edilmediğini, maaşından yapılan kesintiden Kurum tarafından iade edilen bir tutar bulunmadığını, kesintinin faizi ile iade edilmesine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın temyizen bozulmasını istemiştir. 2.Davalı SGK Başkanlığı vekili; kararın eksik inceleme ve hatalı değerlendirmeye dayalı olduğunu, Kurum alacağının zamanaşımına uğramadığını, Kurum işlemlerinin yerinde olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ödeme emrinin iptali, davacının aylığı üzerine konulan haczin kaldırılması ve yapılan kesintilerin iadesi istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun Geçici 3 üncü maddesi yollamasıyla 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 427 ve devamı maddeleri ile 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu'nun 80, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun'un 35, mükerrer 35 inci maddeleri ilgili hükümlerdir. 3. Değerlendirme Mahkemenin, Yargıtay Dairesince verilen bozma kararına uyması sonunda, kendisi için o kararda gösterilen şekilde inceleme ve araştırma yaparak, yine o kararda belirtilen hukuki esaslar gereğince hüküm verme yükümlülüğü doğar. “Usuli kazanılmış hak” olarak tanımlayacağımız bu olgu; Mahkemeye, hükmüne uyduğu Yargıtay bozma kararında belirtilen çerçevede işlem yapma ve hüküm kurma zorunluluğu getirir. (09.05.1960 tarihli ve 21/9 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı, Hukuk Genel Kurulunun 12.07.2006 tarihli, 2006/9-508 E., 2006/521 sayılı Kararı). Mahkemece bozma ilamına uyulmuşsa da bozma gereği yerine getirilmeden karar verilmiştir. Somut olayda, davacının dava dilekçesinde 1274 takip numaralı dosyadan emekli maaşına konulan haczin kaldırılmasını ve yapılan kesintilerin iadesini talep ettiği, davaya konu edilen haciz bildirisinde 1274 takip numaralı dosyadan 1999/10-2003/12 dönem prim alacağına ilişkin olarak 68.230 TL tutarlı borç nedeniyle davacının maaşına haciz konulduğunun görüldüğü, Kurumun 15.12.2021 tarihli yazısında, 1274 takip numarası altında 2001/2625, 2011/22896, 22897, 22898, 22899, 22900, 22901, 22902, 22903 ve 2014/48969 sayılı dosyalar bulunduğu, 1274 takip no.lu icra dosyası için 2011/Aralık-2019/Temmuz döneminde davacının emekli maaşından toplam 29.492,52 TL kesinti yapıldığı, ayrıca Kocaeli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü tarafından da toplam 4.144,15 TL kesinti yapıldığının belirtildiği 1274 takip no.lu dosyadan yapılan kesintilerden 2011/22896, 22897, 22898, 22899, 22900, 22901, 22902, 22903 nol.u dosyalara toplam 2.379,89 TL, 2001/2625 no.lu dosyaya ise 23.290,57 TL mahsup edildiğinin bildirildiği anlaşılmaktadır. Yine 08.03.2014 tarihli Kurum yazısında, işyerinin 1999/10 ila 2001/10 dönemine ilişkin prim borçlarını kapsayan 2001/2625 takip no.lu ödeme emrinin şirket tüzel kişiliğine tebliğ edilemediği, şirket yetkilisi olan davacı adına bu takip dosyasından düzenlenen ödeme emrinin davacıya 26.03.2002 tarihinde tebliğ edildiği, 2014/48969 no.lu dosyaya ilişkin ödeme emrinin 2001/2625 takip no.lu dosyadaki ödeme emirlerindeki dönemleri içerdiğini ve otomatik olarak terkin edildiği belirtilmiştir. Dosya kapsamından, davacının dava konusu ettiği Pendik Sosyal Güvenlik Merkezi 1274 takip numaralı dosyası ile takip edilen 68.230,00 TL tutarlı borç dışında, Kocaeli Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü 1997/3128 takip numaralı dosyası ile takibe konu olan 20.846,52 TL tutarında bir takip dosyası daha olduğu, Mahkemece hükme dayanak kılınan bilirkişi raporunda davacının maaşından iadeye konu kesinti miktarı hesaplanırken işbu davanın konusu olmadığı halde, 1997/3128 takip no.lu dosyadan yapılan kesinti tutarının da hesaplamaya dahil edildiği anlaşılmaktadır. Mahkemece, Kurumdan davacının yaşlılık aylığından 2011-2019 yılları arasında ay ay yapılan kesintilerin hangi takip dosyasından dolayı gerçekleştirildiği ve miktarı sorulmak suretiyle dava konusu edilen 1274 takip sayılı dosya kapsamında düzenlenen ödeme emrine konu borç için toplam olarak ne kadarlık bir kesinti yapıldığının ve bunların hangi dosyalara mahsup edildiğinin tereddüte mahal vermeyecek şekilde belirlenmesinden sonra sonucuna göre karar verilmelidir. O halde, davalı Kurum vekili ve davacının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları gözetilerek Mahkemece verilen karar, bu aşamada sair temyiz itirazları incelenmeksizin bozulmalıdır. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Mahkeme kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Temyiz harcının istek halinde ilgilisine iadesine, Dosyanın kararı veren Mahkemesine gönderilmesine, 10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.