Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/4176 · K. 2024/7107

5. Hukuk Dairesi         2024/4176 E.  ,  2024/7107 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Aile Mahkemesi SAYISI : 2022/813 Esas, 2022/694 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A. İstanbul Anadolu 4. Aile Mahkemesinin 19.07.2022 Tarihli ve 2021/870 Esas, 2022/484 Karar Sayılı Kararı Somut olayda dacının yerleşim yerinin Almanya Federal Cumhuriyeti, davalının yerleşim yerinin ise Gebze/Kocaeli olduğu, eşlerin davadan önce son defa altı aydan beri oturma yerinin de İstanbul ili olmadığı, bu haliyle davalının yerleşim yeri olan Gebze Aile Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Gebze 3. Aile Mahkemesinin 20.10.2022 Tarihli ve 2022/813 Esas, 2022/694 Karar Sayılı Kararı Eşler veya mirasçılar arasındaki mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda boşanmaya, evliliğin iptaline veya hakim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi halinde bu davalarda yetkili olan mahkemenin yetkili olduğu, bu hali ile Gebze Aile Mahkemelerinin yetkili olduğu gibi İstanbul Anadolu Aile Mahkemelerinin de yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun (4721 sayılı Kanun) 214 üncü maddesi uyarınca mal rejiminin tasfiyesi istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 4721 sayılı Kanun’un “Yetki” başlıklı 168 inci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Boşanma veya ayrılık davalarında yetkili mahkeme, eşlerden birinin yerleşim yeri veya davadan önce son defa altı aydan beri birlikte oturdukları yer mahkemesidir.” 3. 4721 sayılı Kanun’un “Mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetki” başlıklı 214 üncü maddesi şöyledir: “Eşler veya mirasçılar arasında bir mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, aşağıdaki mahkemeler yetkilidir: 1. Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim yeri mahkemesi, 2. Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme, 3. Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi. ” C. Değerlendirme 1. Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, yetkiyi düzenleyen 4721 sayılı Kanun'un 214 üncü maddesinin ikinci fıkrasına göre, eşler veya mirasçılar arasındaki mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme yetkilidir. Buna göre, mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetki, 6100 sayılı Kanun hükümlerine göre değil, özel düzenlemenin yer aldığı 4721 sayılı Kanun'a göre belirlenmelidir. 2. Somut olayda; taraflar arasındaki evlilik birliği Almanya Federal Cumhuriyeti Eschweiler Aile Mahkemesinde 13 F 54/21 sayılı dosyada sona erdirildiği, davalı eşin yerleşim yerinin Gebze/Kocaeli olduğu, boşanmaya, evliliğin iptaline veya hâkim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkemenin mal rejiminin tasfiyesi istemine ilişkin davada da yetkili olduğu anlaşılmakla, uyuşmazlığın Gebze 3. Aile Mahkemesince sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Gebze 3. Aile Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 10.06.2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.