Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/4316 · K. 2024/7509
5. Hukuk Dairesi 2024/4316 E. , 2024/7509 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ:Kadastro Mahkemesi SAYISI : 2024/4 Esas, 2024/17 Karar
I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR
A. Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 13.12.2022 Tarihli ve 2022/173 Esas, 2022/604 Karar Sayılı Kararı Dava konusu olan yerin 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 22 nci maddesinin ikinci fıkrasının a bendi uyarınca güncelleme işlemine tabi tutularak Denizli ili ... ilçesi ... Mahallesinde devam eden kadastro güncelleme çalışmaları sırasında geçici 8 inci madde uygulaması yapılan ... Mahallesi Hayıtlık mevkii 574 ada 39 parsel, 574 ada 38 parsel, 574 ada 37 parsel, 573 ada 33 parsellerin Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2022/173 Esas sayılı dosyasında davalı olduğunun tespit edildiği gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir. B. Denizli Kadastro Mahkemesinin 26.02.2024 Tarihli ve 2024/4 Esas, 2024/17 Karar Sayılı Kararı Alınan bilirkişi raporu sonucunda davacının talep ettiği bilirkişi raporunda A ve B harfleriyle gösterilen yerlerin bir kısmının kadastro tutanağı düzenlenen ... ilçesi ... Mahallesi 573 ada 33 parsel, 574 ada 37, 38 ve 39 parselleri kapsadığı, kalan kısmının ise D, G, T, X, Y harfleriyle gösterilen dere ve yolda kalan tescil harici alanlar olduğunun tespit edildiği, kadastro mahkemesinin görevinin kadastro tutanağı düzenlenmesiyle başladığı, kadastro tutanağı düzenlenmeyen yerlerin tescil talebi yönünden görevli mahkemenin asliye hukuk mahkemeleri olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.
II. GEREKÇE
A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, kadastro çalışmalarında tespit harici bırakılan taşınmazın tescili istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun)"İnceleme yeri" başlıklı 22 nci maddesinin 2 nci fıkrası şöyledir. “İki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir.” 2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) "Genel olarak görev" başlıklı 25 inci maddesinin üçüncü fıkrası şöyledir; “Bu Kanunun 26 ve 40 ıncı madde hükümleri saklı kalmak üzere, kadastro tutanağının düzenlenmesi gününden ve tutanak sonradan tamamlanmış ve düzeltilmiş ise, o günden sonra doğan haklara dair istekler, taksim şuyuun giderilmesi veya muhdesata bağlı olarak taşınmaz malı iktisap, muhdesatın yıkılıp kaldırılması ve benzeri nitelikte olan ve mahkemeden yenilik doğurucu hüküm almayı gerektiren dava ile ilgili isteklerin incelenmesi, kadastro mahkemesinin görevi dışındadır.” 3. 3402 sayılı Kanun'un “Zaman bakımından görev ve yetki” başlıklı 26 ncı maddesinin dördüncü fıkrası şöyledir; “Kadastro mahkemesinin yetkisi her taşınmaz mal hakkında kadastro tutanağının düzenlendiği günde başlar. Bu yetkiyi bölgenin idari sınırları belli eder. Yeni ilçe kurulup, teşkilatlanarak faaliyete geçmesi hali hariç, idari kuruluşta yapılan değişiklik sebebiyle daha sonra başka bir bölgeye bağlanan taşınmaz mallara ilişkin uyuşmazlıklar, kadastroya başlama gününde yetkili olan kadastro mahkemesi tarafından karara bağlanır.” C. Değerlendirme 3402 sayılı Kanun'un 26 ncı maddesine göre kadastro mahkemesinin görevi taşınmazla ilgili tutanağın tanzimi ile başlar. Hakkında tutanak tanzim edilmeyen taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıkların kadastro mahkemesinde çözümlenmesi mümkün değildir. Hakkında tutanak tanzim edilmeyen taşınmazlarla ilgili uyuşmazlıkların genel hukuk mahkemelerinde çözümlenmesi gerekir. Dosya içeriğinden davaya konu edilen taşınmazın D harfi ile gösterilen bölümünün dere olarak isimlendirilen tescil harici alan, G, T, X ve Y harfi ile gösterilen bölümünün ise yol olarak isimlendirilen tescil harici alan olduğu ve bu bölüm için kadastro tutanağı tanzim edilmediği anlaşılmaktadır. Bu nedenle uyuşmazlığın Denizli 4. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekmektedir.