İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi20.05.2024

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/4386 · K. 2024/5537

10. Hukuk Dairesi 2024/4386 E. , 2024/5537 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/116 E., 2024/220 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İnegöl 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/73 E., 2023/366 K. Taraflar arasındaki hizmet iptaline ilişkin Kurum işleminin iptali ile çalışmalarının fiili ve gerçek olduğunun tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı Kurum vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I.DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 11037417 ve 11059223 sicil sayılı dosyalarda işlem gören ... Orman Ürünleri Ltd. Şti. ve S.S. ... Köyü Kalkınma Kooperatifinde çalıştığı ve işverenler tarafından primlerini ödendiği, ancak davalı Kurumun bu iş yerlerinden bildirilen çalışmaları iptal ettiği, davacının söz konusu iş yerlerinde fiilen çalıştığı, Kurum tarafından yapılan hizmet iptali işleminin hatalı ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla davacının iptal edilen hizmetlerinin geçerli olduğunun tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II.CEVAP

Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacının çalışmalarının fiili olduğunu ispat etmesi gerektiği, kamu düzenine ilişkin davada re'sen araştırma yapılması gerektiği, işverene davanın ihbarının gerektiği savunmasıyla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III.İLK DERECE MAHKEME KARARI

İlk Derece Mahkemesi tarafından; davacı adına 30.12.1998 - 31.10.2000 tarihleri arasında 1059223.16 sicil sayılı dosyada işlem gören S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi unvanlı iş yerinden hizmet bildirimi yapıldığı, bu hizmet bildirimi denetmen raporuna istinaden davalı Kurum tarafından iptal edildiği; ... Orman Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti.'ne ait iş yerinde 29.08.2000 tarihinde meydana gelen iş kazasına ilişkin olarak düzenlenen raporda ... Orman Ürünleri unvanlı iş yerinde çalıştıkları halde S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifine ait inşaat iş yerinden sigortalı bildirilen İshak Demir, ... ve ... ... ...'ın aynı prim ödeme gün sayısı ve aynı SPEK tutarında ... Orman San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. iş yerinden sigortalılıkların sağlanması gerektiği sonucuna varıldığı ve davalı Kurumca bu yönde işlem yapıldığı, askerlik şubesi yazısından davacının 21.11.2000 tarihinde askere sevkinin yapıldığı, dinlenen bir kısım bordro kayıtlı tanıkları, davacının askere gidene kadar sürekli ve kesintisiz ... Orman Ürünleri iş yerinde çalıştığını beyan ettiği, ... Köyü Kooperatifinin ... Orman Ürünlerinin faaliyet gösterdiği iş yerinin sahibi olduğu, ... Orman Ürünlerinin söz konusu iş yerini kiraladığı, sigortalının çalışmalarının fiilen çalıştığı iş yeri dışında bir başka iş yeri tarafından Kuruma bildirilmesi ve bildirim yapılan iş yeri ile gerçekte çalışılan iş yeri arasında fiili ve organik bağ bulunması durumunda, fiilen çalışılmayan iş yerinden Kuruma bildirilen sigortalı çalışmalar iptal edilmekte ise de aynı devrede fiilen çalışılan iş yerinden sigortalılığın sağlanması gerektiği, tanık beyanlarına göre davacının 30.12.1998 - 31.10.2000 tarihleri arsında ... Orman Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. iş yerinde çalışmış olmasına rağmen hizmet bildirimleri S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifinin inşaat iş yeri tarafından davalı Kuruma bildirildiği, dosya kapsamından ... Orman Ürünleri Ltd. Şti.'nin faaliyet gösterdiği iş yerinin ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifine ait olduğu, ... Orman Ürünlerinin burayı kiracı olarak kullandığı, davacı gibi ... Orman Ürünleri iş yerinde çalışmalarına rağmen bir kısım kişilerin aynı adreste kooperatife ait inşaat iş yerinden sigortalı bildirildikleri, bu bakımdan davacının ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifine ait inşaat iş yerinden sigorta bildirimi yapılan dönemde ... Orman Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. iş yerinde çalıştığının kabulü gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 1601199740318 sigorta sicil numaralı davacının; 24.11.1997 - 02.01.1999 tarihleri arasında 1037417.16 sicil sayılı dosyada işlem gören ... Orman Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. iş yerinden bildirilen hizmetlerini iptal eden davalı Kurum işleminin iptali ile davacı adına 24.11.1997 - 02.01.1999 tarihleri arasında ... Orman Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinden bildirilen çalışmalarının geçerli olduğunun tespitine, davacının 30.12.1988 - 31.10.2000 tarihleri arasında 1059223.16 sicil sayılı S.S. ... Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi unvanlı iş yerinden adına hizmet bildirilen dönemde 1037417.16 sicil sayılı ... Orman Ürünleri San. ve Dış Tic. Ltd. Şti. unvanlı iş yerinde çalıştığına ve davalı Kurumca sigortalığının bu iş yerinden sağlanması gerektiğinin tespitine karar verilmiştir.

IV.İSTİNAF

A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre içerisinde açılmadığı, Mahkemece yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan sadece tanık beyanlarına dayalı olarak verilen kararın hatalı olduğu ayrıca Kurumun davaya feri müdahil olarak katılması ve bu nedenle aleyhine yargılama giderlerine ve vekalet ücretine hükmedilmemesi gerektiği iddiasıyla İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile gerek davacı adına iptal edilen hizmet bildirimlerinin bir kısmını yapan ... ... Ltd. Şti. muhasebecesinin, aynı zamanda davacının babasına ait iş yerinin de muhasebecesi olduğu ve davacının çalıştığı iş yerlerinin tarih sıralamasını karıştırdığı gerekçeleri ile her iki iş yerinde fiilen çalışmadığı kanaatine varıldığını belirten 30.10.2012 tarih ve İS.T.201 sayılı Sosyal Güvenlik Denetmen raporunda; S.S. ... Köyü ... Kooperatifine ait inşaat iş yerinden hizmet bildirimleri yapılan diğer işçilerin çalışmalarının ... ... Ltd. Şti.'de geçtiğinin kabul edilmesi, gerekse eldeki davada dinlenilen tanık beyanlarından davacının 24.11.1997 - 02.01.1999 tarihleri arasında ... ... Ltd. Şti'ne ait 1037417.016 sicil sayılı iş yerinde, 30.12.1998 - 31.10.2000 tarihleri arasında ise S.S. ... Köyü ... Kooperatifinin mülk sahibi olduğu ve ... ... Ltd. Şti. tarafından yaptırılan inşaat çalışmalarından dolayı bu iş yerinde muhasebe ve büro işleri takip işçisi olarak ve fiilen çalıştığının açıkça anlaşılması ve dolayısıyla davalı Kurumca iptal edilen dava konusu bildirimlerin fiili ve gerçek çalışmaya dayalı olduklarının yöntemince kanıtlanmış bulunması karşısında davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediği gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.