Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/4434 · K. 2024/7721

5. Hukuk Dairesi         2024/4434 E.  ,  2024/7721 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/4454 Esas, 2024/173 Karar KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ: Batman 4. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2021/407 Esas, 2021/731 Karar Taraflar arasındaki 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Batman ili, ..., ... köyü 122 ada 3 parsel sayılı taşınmazda davacı adına olan tapu kaydına davalı idarenin talebi üzerine 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince şerh konulduğunu, müvekkilinin mülkiyet hakkını kısıtlayan, yasal şartları taşımayan, usulsüz ve hatalı olarak konulan bu şerhin terkinini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza kamu hizmetine mahsus olmak üzere şerh konulduğunu, davalı kurumca Tapu/Kadastro Müdürlüklerinde yapılan/yapılacak hükmen tescil işlemlerine ait kamulaştırma giderleri tapu harcı ve döner sermaye bedellerinin yatırılmaması nedeniyle yapılmayan işlemler ile ilgili doğabilecek sıkıntıların aşılabilmesi için gerekli yazışmaların yapıldığını ancak yapılan yazışmalar zaman aldığından bu durumda kurumun herhangi bir kusuru ve kastı bulunmadığını bu nedenle hukuki dayanaktan yoksun davanın reddine karar verilmesini, ayrıca sorumluluğun kanun gereği şerhi terkin etmeyen tapu idaresine ait olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; taşınmaza kamu hizmetine mahsus olmak üzere şerh konulduğunu, kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası açıldığını, şerhin tapu müdürlüğünce resen silinmesi gerektiğini, husumetin tapu idaresine yöneltilmesi gerektiğini, usul kanununda öngörülen bazı konularda hâkimlere resen araştırma hakkı tanındığı halde mahkemece usule aykırı olarak kanunların tanımış olduğu bu hakkın kullanılmasından imtina edildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından davalı ... Genel Müdürlüğü aleyhine davaya konu taşınmazdan geçirilen enerji nakil hattı nedeniyle Batman 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2018/394 Esas, 2019/402 Karar sayılı kamulaştırmasız el atma nedeniyle tazminat davasının yapılan yargılaması neticesinde; davanın kabulü ile bedele ve pilon alanının davalı idare lehine tapuya tesciline dair kesin olarak karar verildiği, işbu karardan sonra davalı idarece taşınmazın tapu kaydına 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca şerh konulmasının talep edilmesi üzerine tapu kaydına 09.08.2019 tarihli ve 315 yevmiye numaralı işlemle dava konusu şerhin işlendiği, dosya arasında bulunan tapu kaydına göre anılan tescil kararının halen infaz edilmemiş olduğu, 2942 sayılı Kanun'un 31/b maddesi uyarınca taşınmazın devrini engelleyecek şekilde, davalı idarenin yazısı üzerine konulmuş olan "satılamaz" şerhinin yer alması ve davacının eldeki davayı açmakta hukuki yararı bulunması bulunduğundan İlk Derece Mahkemesince şerhin terkinine karar verilmesinde, mahkeme kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davalı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü nedenleri tekrar etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi gereğince taşınmazın tapu kaydına konulan şerhin terkini istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri. 2. 2942 sayılı Kanun'un 31 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi. 3. Değerlendirme 1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Davalı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Davalı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.06.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.