IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 04.06.2018 tarih ve 2016/3120 Esas, 2018/4677 Karar sayılı ilamıyla, "... somut olay değerlendirildiğinde; dava dilekçesinde doğru olarak husumet Maliye Hazinesine yöneltildiği halde mahkemece yanılgılı değerlendime ile Gümrük ve Ticaret Bakanlığına yöneltilmesi sağlanarak bu Bakanlık aleyhine hüküm tesis edilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş usulünce taraf teşkili sağlandıktan sonra uyuşmazlığın esası hakkında hüküm kurulmak üzere kararın bozulması gerekmiştir. ..." gerekçesiyle, bozma nedenine göre tarafların diğer temyiz itirazları incelenmeksizin hükmün bozulmasına karar verilmiştir. Darenin 26.09.2019 tarih ve 2018/4643 Esas, 2019/4177 Karar sayılı ilamıyla davalılar vekillerinin karar düzeltme talebi reddedilmiştir.
B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar
Mahkemenin 25.12.2019 tarih ve 2019/617 Esas, 2019/467 Karar sayılı ilamıyla, davalı ... Bakanlığına yöneltilen davanın husumet yokluğundan reddine, davalı ...'ne karşı açılan davanın kısmen kabulü ile 13.720,99 TL'nin el koyma tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazla talebin reddine karar verilmiştir.
C. Dairenin İkinci Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 23.11.2020 tarih ve 2020/2894 Esas, 2020/4113 Karar sayılı ilamıyla, "...Dosyadaki bilgi ve belgelerden; davacı şirkete ait 720 top kravat kumaşına kaçak olduğu iddiasıyla el konulduğu, açılan kamu davası sonucunda Büyükçekmece 2. Asliye Ceza Mahkemesinin 2004/274 esas ve 2007/230 karar sayılı ilamıyla sanıklara yükletilen gümrük kaçakçılığı suçunun yasal unsurlarının oluşmadığı, sahtecilik suçu ile ilgili olarak Bakırköy 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/60 esas sayılı dava dosyasının devam ettiği gerekçesiyle kaçakçılık suçundan beraat kararı verildiği ve Yargıtay 7.Ceza Dairesinin 21.02.2012 tarihli ve 2012/2631 sayılı ilamıyla kamu davasının zamanaşımı nedeniyle ortadan kaldırılmasına ve el konulan eşyaların iadesine karar verildiği anlaşılmıştır. Bakırköy 3.Ağır Ceza Mahkemesinin 2003/60 esas ve 2009/290 karar sayılı dosyasında ise şirket yetkilisi sanıkların sahte gümrük beyannameleri kullanılması nedeniyle cezalandırılmasına karar verildiği ve hükmün Yargıtay 11.Ceza Dairesince onanarak kesinleştiği anlaşılmaktadır.
Hakkaniyet, Borçlar Kanunu’nun 43. (TBK.51) maddesinde düenlenmiş, bazı şartların ve çözümlerin önceden saptanmasının doğuracağı düşünülen sakıncaları ortadan kaldırmak için hukuk kurallarının esnek veya eksik bırakıldığı hâllerde etkisini gösteren ve belli somut olayların özelliklerine uygun karar verilmesini emreden kurallar bütünü olarak tanımlanmaktadır. Buna göre hâkimin, tazminatı belirlerken durumun gereğini ve belirtilen maddede örnek olarak sayılan özel indirim sebeplerini göz önünde tutması gerekmektedir.
Şu hâlde; olayın oluş şekli, özellikle şirket yetkilileri hakkında sahtecilik suçu ile ilgili yargılamaya yollama yapılarak Kaçakçılık suçundan beraat kararı verilmesine rağmen kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiş olması, bunun yanında söz konusu şirket yetkililerinin sahte gümrük beyannameleri kullandıklarından bahisle mahkûm oldukları, dolayısıyla el koyma kararının temelde tamamen haksız sayılamayacağı gözetilerek tahsiline karar verilen zarar miktarından BK’nın 43. maddesi (TBK.51) gereği daha üst düzeyde hakkaniyet indirimi yapılmalıdır. Bu hususun gözetilmemiş olması doğru değildir, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir ... " gerekçesiyle hükmün bozulmasına ve davacı ... davalı ... Bakanlığının (Gümrük ve Ticaret Bakanlığı) tüm, davalı ... Hazinesinin diğer temyiz itirazlarının redddine karar verilmiştir.
D. Mahkemece İkinci Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin 09.07.2021 tarih ve 2021/69 Esas, 2021/380 Karar sayılı kararıyla, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına yöneltilen davanın husumet yokluğundan reddine, ...'ne karşı açılan davanın kısmen kabulü ile; 1.147,32 TL' nin el koyma tarihi 17.04.2003 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya dair talebin reddine karar verilmiştir.
E. Dairenin Üçüncü Bozma Kararı
1. Mahkeme kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince temyiz isteminde bulunmuştur.
2. Dairenin 12.12.2022 tarih ve 2022/401 Esas, 2022/16624 Karar sayılı ilamıyla, "... Somut davada, davacının talebi el konulan kumaşların ceza yargılaması sırasında ihale ile satılarak tasfiyesi sonucu elde edilen bedelin davacıya iadesinden sonra karşılanmayan zararın davalıdan tazmini istemine ilişkindir. El konulan kumaşların olay tarihi itibariyle değeri bilirkişi raporuyla 50.294,65 TL olarak tespit edilmiştir. Tasfiye bedeli olan 24.000,00 TL işlemiş yasal faizi ile birlikte toplam 32.544,52 TL olarak 08.03.2013 tarihinde davacıya ödenmiştir. Bu durumda davacının zararı; el konulan kumaşların olay tarihindeki değeri 50.294,65 TL ile davadaki kumaş satış bedeli 24.000,00 TL arasındaki fark miktarı üzerinden mahkemece hakkaniyet indirimi yapıldıktan sonra bulunacak sonuç rakam olup ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya uygun düşmemiş, bu durum kararın bozulmasını gerektirmiştir...." gerekçesiyle hükmün bozulmasına, davalı vekilinin tüm, davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.
F. Mahkemece Üçüncü Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Mahkemenin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla, şirket yetkilileri hakkında sahtecilik suçu ile ilgili yargılamaya yollama yapılarak kaçakçılık suçundan beraat kararı verilmesine rağmen kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar verilmiş olduğu, bunun yanında söz konusu şirket yetkililerinin sahte gümrük beyannameleri kullandıklarından bahisle mahkûm oldukları, gümrük beyannameleri açısından davacının kusurunun olduğu gözetilerek zarar miktarından BK’nın 43. maddesi (TBK51) gereği %50 oranında indirim yapılmış, netice olarak 13.147,33 TL alacağın olduğu kanaati oluştuğu gerekçesiyle, Gümrük ve Ticaret Bakanlığına yöneltilen dava bozma ilamı kapsamı dışında kaldığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,davalı ...'ne karşı açılan davanın kısmen kabulü ile; 13.147,33 TL' nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte Maliye Hazinesinden alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.
