Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/463 · K. 2024/1631

10. Hukuk Dairesi         2024/463 E.  ,  2024/1631 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2023/1702 E., 2023/1636 K. KARAR : Esastan ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 37. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/50 E., 2023/180 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının davalı apartmanda 30.07.2001-17.09.2010 döneminde tam gün ve sürekli kapıcı olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP Davalı davaya cevap vermemiş, vekili duruşmalarda davanın reddini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kısmen kabulüne, davacının günde 1,5 saat, ayda 6 gün üzerinden kısmi süreli kapıcı olarak kapıcı asgari ücreti ile davalı iş yerinde 30.07.2001-17.09.2010 döneminde aralıksız çalıştığının tespiti ile 30.07.2001-31.12.2001 dönemi 30 gün, 2002, 2003, 2004, 2005, 2006, 2007, 2008, 2009 yıllarının her birinde ayrı ayrı 72 şer günden 576 gün, 01.01.2010-17.09.2010 döneminde 51 gün olmak üzere toplam 657 gün hizmetinin bulunduğunun tespitine, artan kısma ilişkin isteğin reddine karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf yoluna başvurmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Her ne kadar mahkemece davacının servis yapmadığı kabul edilmiş ise de davacının servis yapmakta olduğu ve bu sürenin de günlük çalışma saatine eklenmesinin gerektiği, ayrıca çöp toplama ve temizlik işinin günlük 1,5 saat süreceğinin kabulünün hatalı olduğu gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın kabulüne karar verilmesini istemiştir. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; BAM'ın bozma gerekçesinde belirtilen eksiklikler de eldeki dava sürecinde de giderilememiş eksik inceleme ile varsayım üzerinden karar verildiği, Mahkemenin anılan ikrara rağmen bir çalışma tespiti yapmış olmasının hukuka ve maddi gerçekliğe aykırı olduğu gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; Kurumca yapılan tetkiklerde, tespiti talep edilen döneme ilişkin, davalı işyeri tarafından verilmiş herhangi bir işe giriş bildirgesine, başka herhangi bir kayıt, bordro ve de prim ödemesine de rastlanılmadığı, davacının çalıştığını iddia ettiği döneme ilişkin bordroları Kurumda mevcut olmadığı, davacı talebi 506 sayılı Kanun'un 79 uncu maddesi amir hükmü karşısında hak düşürücü süreye uğradığından reddinin gerektiği gerekçeleri ve resen tespit edilecek gerekçelerle kararın kaldırılmasına ve talep doğrultusunda davanın reddine karar verilmesini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı taraf Temmuz/2001-Eylül/2010 tarihleri arası dönemde davalı nezdinde kesintisiz çalıştığını talep ettiği, davacı adına davalı tarafından işe giriş bildirgesi verilmediği ve herhangi bir bildirim yapılmadığı, dinlenen davacı tanıkları davacının kapıcı olarak çalıştığını belirtiği, çalışıldığı iddia edilen apartmanın 17 daireli olduğu, sunulan banka dekontları, ptt haber kağıdı, fatura tahsilat belgeleri, elektrik faturaları, aile beyan fişi belgeleri fotokopilerinin bulunduğu, çalışmayı doğrulayan tanık beyanları dikkate alınak mahkemece verilen karar yerinde olduğu anlaşılmakla; istinaf başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davacı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. Davalı vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. Fer'i müdahil vekili; istinaf dilekçesinde belirttiği hususlar ile temyiz talebinde bulunmuştur. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava; davacının davalı apartmanda 30.07.2001-17.09.2010 döneminde tam gün ve sürekli kapıcı olarak çalıştığının tespiti istemine ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun geçici 7 nci maddesi uyarınca, 01.10.2008 tarihi öncesi isteme ilişkin davanın yasal dayanağı mülga 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu’nun 79/10. ve 01.10.2008 tarihi sonrası isteme ilişkin davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleridir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır. 3.Değerlendirme Davacının davalı apartmanda 30.07.2001-17.09.2010 döneminde tam gün ve sürekli kapıcı olarak çalıştığının tespitini talep ettiği eldeki davada; işçilik alacakları dosyasında davacının Ağustos 2009- Ekim 2010 arasında çalıştığı, bunun dışında çalışma süresini kanıtlayamadığı hüküm altına alınmış ve kesinleşmiş olduğu anlaşılmaktadır. İş bu karar kesin hüküm olmasa da kuvvetli delil mahiyetinde olup bu delille hangi gerekçelerle itibar edilemediği dosya kapsamında yeterince gerekçelendirilememiştir. Mahkemece bu gerekçelendirme yapılmadan hüküm kurulmuş olması, usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının sair hususlar incelenmeksizin BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine, Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 21.02.2024 gününde oybirliğiyle karar verildi.