Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/6365 · K. 2024/6710
10. Hukuk Dairesi 2024/6365 E. , 2024/6710 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1119 E., 2023/2452 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Tire 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2018/561 E., 2022/18 K. Taraflar arasındaki tespit davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince, hükümde belirtilen gerekçelerle davanın kabulü ile bir kısım istem yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın davalılar vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili 29.08.2018 tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının 26.07.2014 tarihinde Tire Devlet Hastanesi bünyesinde taşeron olarak faaliyet gösteren Radyotek Özel Sağlık ve Eğitim Hizm. Ltd. Şti.’nde tomogrofi teknisyeni olarak çalışmaya başladığını, 01.01.2016 tarihinden itibaren ise arabuluculuk son tutanağından da anlaşılacağı üzere, şirket yetkilisi Radyotek ile aynı kişi olan davalı taşeron firma ... Özel Sağlık ve Eğitim Hizmetleri Ltd. Şti.’de çalışmaya devam ettiğini, müvekkilinin 24.07.2018 tarihinde firma yetkilisi ... Uzundere ile yeni dönem maaşına yapılacak zammı ve çalışma şartlarının iyileştirilmesi ile çalıştığı dönem boyunca kendisine kullandırılmayan “şua izninin” kullandırılması için görüşmeye gittiğini ancak şirket yetkilisince müvekkiline hem hukuki hem de hukuk dışı yollarla kendisi ile mücadele edileceği söylendiğinden şirket yetkilisinin yanından ayrılmak zorunda kaldığını, bu hususların davalı şirket yetkilisi ... ile davacı müvekkili arasındaki yazışmalar ile sabit olduğunu, müvekkilinin 25.07.2018 tarihinde tomogrofi nöbetini tuttuktan sonra 26.07.2018 tarihinde sabah nöbet çıkışı şirket yetkilisi ... Uzundere’nin Tire Devlet Hastanesine geldiğini ve müvekkiline istifa etmesini, aksi taktirde davacı müvekkilinin günler öncesi 02.07.2018 tarihinde tomogrofi teknisyeni arkadaşı ile arasındaki mesai saatleri dışındaki şahsi tartışmayı ve mesajlaşmayı bahane ederek savunma vermekten imtina ettiğinden bahisle tutanak tutularak iş sözleşmesinin ahlak ve iyi niyet kapsamında feshedileceğini söylediğini, müvekkilince istifa etmeyeceğinin söylendiğini, iş sözleşmesinin feshine sebebiyet veren asıl olayın müvekkilinin 4 yıl boyunca özveri ile yasal çalışma saatlerinin çok üzerinde bir çalışma yapmasına rağmen kullandırılmayan şua izinlerinin kullandırılması talebinden kaynaklandığını, oysa 3153 sayılı Kanun ve bu kanun uyarınca çıkartılan Radyoloji, Radyum ve Elektrikle Tedavi ve Diğer Fizyoterapi Müesseseleri Hakkında Tüzük’te özel ya da kamu ayrımı yapılmaksızın “Röntgen ve radyom laboratuvarlarında çalışan bütün mütahassıs ve müstahdemleri” kapsadığını, Tüzüğün 24 üncü maddesinde tanımlandığı gibi; “senede dört hafta muntazaman devamlı tatil yapması mecburidir” düzenlenmesinin yer aldığını, şua izninin, sağlık kuruluşlarının radyolojik ışınlara maruz kalınan veya maruz kalma riski yüksek olan bölümlerinde çalışan sağlık personeline , sağlık hakkını dikkate alarak yıllık izin hakkına ek olarak dört hafta tatil hakkı veren izin olduğunu, müvekkilinin insan sağlığı için oldukça zararlı olan ışınlara gün boyu maruz kalarak çalıştığını, davacının çalışmakta olduğu Tire Devlet Hastanesinin normal koşullarda en az 4 teknisyen bulundurması gerekirken müvekkili ile birlikte toplam iki teknisyen çalıştığını ve ayda 15 gün nöbet tutulduğunu, müvekkilinin davalı bünyesinde 26.07.2014 tarihinden iş akdinin davalı işverence haksız feshedildiği tarih olan 26.07.2018 tarihine kadar hiçbir uyarı ya da kınama cezası almaksızın çalıştığını, davacı müvekkilinin tomogrofi teknisyeni olarak davalı işyerinde çalışması sebebiyle meslek kodunun “3211.13-Röntgen Teknisyeni Bilgisayarlı tomografi (BT)” olarak bildirilmesi gerekirken “3211.09-Radyoloji Teknisyeni-Radyodiagnostik” ve “3211.03-röntgen teknisyeni” olarak bildirildiğini, Türkiye Atom Enerjisi Kurumunun 12.04.2011 tarihli ve 5010 sayılı Radyoloji Cihazları Lisansları konulu görüş yazısında “Sağlık alanında kullanılan başlıca iyonlaştırıcı radyasyon kaynaklan radyolojide tek tüplü röntgen, mobil tek tüplü röntgen, çift tüplü röntgen, c-kollu skopi, u-kollu skopi, o-kollu skopi, mamografi, anjiyografi, kemik yoğunluk ölçüm, bilgisayarlı tüm vücut tomografi, bilgisayarlı beyin tomografi, mikrotomografi, mikrofilm cihazlan, panaromik cihazlar ile panaromik diş periaprikal diş, periapikal mobil diş, volümetrik diş tomografi cihazları, radyotreapide teleterapi, lineer hızlandırıcı, braki terapi, x ışını tedavi, cyberknife , gama knife, simülatör, ct simülatör, kan ışınlama cihazları ve (prostat, göz vb.) tedavi uygulamalarının yapıldığı ameliyathanelerde kullanılan kapalı radyoaktif kaynaklar; nükleer tıpta PET, PET/CT, SPECT, SPECT/CT cihazları ile 1-131 tedavi odaları ve RIA Labratuvarlarında kullanılan radyoaktif kaynaklardır. Diğer taraftan 5510 sayılı Kanun'un 4 üncü maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (c) bentleri kapsamında çalışan röntgen teknisyenleri ile bu kapsamda çalışan diğer sigortalılar Kanun'un 40 ncı maddesinin 11 inci bendinde de yer alan işyerlerinde ve işlerde geçen çalışma sürelerinin her 360 günü için 90 gün fiili hizmet süresi zammından yararlanması gerekmektedir.” ancak davacı müvekkilinin meslek kodu gerçeğe aykırı olarak girildiği için müvekkilinin fiili hizmet zammı, diğer yasal haklarından yararlanamadığını, İş Kanunu uyarınca davalı işverenin müvekkilinin gerçek maaşı ve meslek kodu üzerinden sigorta primlerini yatırması gerekirken sigorta primlerini eksik yatırdığını, işveren tarafından müvekkilinin primleri asgari ücret üzerinden yatırılmış gerçek maaşının asgari ücret kadar olan kısmının banka yolu ile şirket hesabından yatırıldığını, kalan bakiyenin ise davalı şirket muhasebecisi ... ve şirket müdürü olarak tanıtılan ... tarafından müvekkilinin banka hesabına her ay yatırıldığını, davalı işverenin müvekkilinin sigorta primini aldığı gerçek ücret üzerinden tam olarak ödemek zorunda olduğunu, 5510 sayılı Kanun'un 80 inci maddesine göre işçinin aldığı çıplak ücret dışında parayla ölçülebilir bazı menfaatlerin de sigorta primine esas tutulduğunun düzenlendiğini, müvekkilinin [IBAN MASKELENDİ] iban numaralı hesabına çalıştığı süre içerisinde net, 2014 yılı Ağustos ayında 2.000,00 TL, Eylül ayında 1.826,00 TL, Ekim ayında 1.683,00 TL, Kasım ayında 2.000,00 TL, Aralık ayında 2.000,00 TL, 2015 Ocak-Şubat-Mart aylarında 2.000,00 TL, Nisan-Mayıs-Haziran-Temmuz aylarında 2.150,00 TL, Ağustos ayında 2.228,54 TL, Eylül ayında 1.903,54 TL, Ekim ayında 1.947,54 TL, Kasım ayında 2.120,54 TL, Aralık ayında 1.977,54 TL, 2016 yılı Ocak ayında 1.940,99 TL, Şubat ayında 1.731,99 TL, Mart ayında 2.169,99 TL, Nisan ayında 1.990,99 TL, Mayıs ayında 21525,99 TL, Haziran ayında 1.862,99 TL, Temmuz ayında 2.126,89 TL, Ağustos ayında 1.941,99 TL, Eylül ayında 1.987,99 TL, Ekim ayında 2.068,99 TL, Kasım ayında 2.196,99 TL, Aralık ayında 2.225,99 TL, 2017 yılı Ocak ayında 2.247,06 TL, Şubat ayında 2.131,56 TL, Mart ayında 2.142,06 TL, Nisan ayında 2.331,06 TL, Mayıs ayında 2.368,56 TL, Haziran ayında 2.293,56 TL, Temmuz ayında 2.259,06 TL, Ağustos ayında 2.685,06 TL, Eylül ayında 1.683,06 TL, Ekim ayında 2.254,52 TL, Kasım ayında 2.413,52 TL, Aralık ayında 2.568,06 TL, 2018 Ocak ayında ise 2.361,62 TL, Şubat ayında 2.389,12 TL, Mart ayında 2.533,12 TL, Nisan ayında 2.411,62 TL, Mayıs ayında 2.491,12 TL, Haziran ayında 2.313,12 TL, Temmuz ayında ise çıkışını yaparak sadece asgari ücret karşılığı ücretinin yatırıldığını, ancak SGK primlerinin bu mikatrlar üzerinden değil asgari ücret üzerinden yatırıldığını, bu nedenlerle müvekkilinin prime esas ücretinin ve meslek kodunun tespitine, SGK kayıtlarının bu tespite göre düzeltilmesine ve eksik yatırılan primlerin işverenden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.