Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/8468 · K. 2024/9397

10. Hukuk Dairesi         2024/8468 E.  ,  2024/9397 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2022/252 E., 2024/92 K. KARAR : Kabul Taraflar arasında Mahkemesinde görülen Kurum işleminin iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dahili davalı ...'un işyeri sicil numarası 2.4939.01.01.1139988.055.18.35 olan davacı ...'in işyerinde çalışmadığının tespiti ve itirazının reddini içeren 02.08.2018 tarih ve 189 Karar ve Esas numaralı kayıt dışı istihdam ile mücadele işlemlerine ilişkin Komisyon kararının iptaline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın davası ve beyanlarının kabulünün mümkün olmadığını, usul ve yasaya aykırı olduğunu, davanın zamanaşımı nedeni ile reddinin gerektiğini, yapılan denetim ve kayıt dışı istihdamla mücadele uyarınca resen sigortalılık işlemlerinin yapılacağını, davacının itirazı her ne kadar prosedür diye belirtilmiş ise de resmi makamlarca kendi beyanları esas alınarak bildirim yapıldığını, gerçeğe aykırı şekilde beyanda bulunmuş ise de kendi kabahati olacağını, davacının itirazını reddetmekte haklı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini istemiştir. III. MAHKEME KARARI İlk Derece Mahkemesinin 28.06.2021 tarih, 2018/878 E., 2021/644 K. sayılı kararıyla; davanın kabulüne, davacının 20.03.2007- 30.11.2013 tarihleri arasında davalı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Başkanlığına bağlı Eskişehir Büyükşehir Belediyesi Kömür Dağıtım Komisyonu Başkanlığında ayda 7 şer gün olarak bildirilen çalışma süresinin SGK kapsamında ayda 30 güne tamamlanması gerektiğinin tespitine karar vermiştir. IV. İSTİNAF Davalı Kurum vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesinin 18.11.2021 tarih, 2021/954 Esas, 2021/3178 Karar sayılı kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ A. Bozma Kararı 1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekilince temyiz isteminde bulunulmuştur. 2. Yargıtay 10. Hukuk Dairesinin 13.04.2022 tarih, 2022/429 Esas, 2022/5484 Karar sayılı bozma kararında; eldeki dosyada; Samsun Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı tarafından kayıt dışı istihdamla mücadele kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumuna 01.08.2017 tarihli yazı ekinde gönderilen servis aracı özel izin belgeleri ve eki belgelerde, ...'un rehber personel olarak 12.10.2016-07.10.2017 arasında çalıştırılacağı belirtildiğinden, ... tarafından, bu belgelere istinaden ... için 2016/10-2017/10 dönemi aylık prim hizmet belgelerinin işverenden talep edildiği, davacı ...'in ilgili işleme itirazının 02.08.2018 tarihli Komisyon kararı ile reddine karar verildiği ve kararın 03.09.2018 tarihinde tebliğ edildiği, Kurum işlemine dayanak olan 01.08.2017 tarihli yazı ekinde sunulan belge, öğrenci servis aracı özel izin belgesi olup, Samsun Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Daire Başkanlığınca 12.10.2016 tarihinde verildiği, geçerlilik tarihinin 07.10.2017 tarihine kadar olduğu, belge içeriğinde taşıt sahibi ve şoför olarak ...'in rehber personel olarak ... ...'un gösterildiği, servis aracının plaka numarasının ... olarak belirtildiği, Mahkemece dosya içerisinde yer alan aracın sigorta ve ruhsat bilgilerinin, şoför tanıtım belgesinin ... adına kayıtlı olduğu, ... plakalı aracın ... adına kayıtlı okul servisi olduğu, 25.10.2016 tarihinde ... yüzüne ve aracına ceza kesildiği, ...'in 2016, 2017, 2018 Eğitim Öğretim yıllarında Yeşilkent Anadolu Lisesi, 23 Nisan Ortaokulu ve Bilgi Koleji öğrenci ve personelin servis taşımacılığını yaptığı, Mahkemece servis hizmeti verilen okullara müzekkere yazılarak aracı kullanan kişilerin ve şoförlük yapan kişilerin isimlerinin bildirilmesinin istenildiği, bu kapsamda dinlenen tanıklardan velilerin çocuklarını davacının şoförlüğündeki servisin götürdüğünü ve yanlarında ... adlı şahsın bulunmadığını ve başkaca çalışan bulunmadığını beyan ettikleri, yine diğer servis şoförü çalışanların da aynı doğrultuda beyanda bulundukları, dahili davalı ...'un 02.05.2017-08.03.2018 tarihleri arasında askerlik hizmetini ifa ettiği dosya kapsamından anlaşıldığı, Mahkemece; davacının taşımacılığını yaptığı tüm okullara müzekkere yazılarak ilgililerin (kanaat edinmeye yetecek kadar ..., personel) tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalı, yine davacının taşımacılığını yaptığı ilgili okul idarelerinden, davacının yedek şoför-rehber personel olmaksızın servis şoförü olarak nasıl çalıştırıldığı hususları araştırılmalı, dahili davalının askerlik süresi de göz önünde bulundurulmak suretiyle elde edilecek tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden bahisle karar bozulmuştur. B.Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dahili davalı ... adlı kişinin davacı yanında çalışması iddiasından ... uyuşmazlıkta Kurum, ilgili ... adlı şahsın davacının yanında Samsun Büyükşehir Belediyesinden gelen belgeler kapsamında, 12.10.2016-07.10.2017 tarihleri arasında çalıştığı iddiasında bulunarak davacı aleyhine prim ve idari para cezası tahakkuk ettirdiği anlaşılan eldeki davada Mahkemece, ... hakkında yapılan araştırmada; İlkadım Askerlik Şubesinden gelen belgelerde 02.05.2017 - 12.09.2018 tarihleri arasında askerlik yaptığı, kolluk tarafından yapılan araştırmada 30.01.2019 tarihli tutanakta; ...'un 2017 yılının Mayıs ayına kadar herhangi bir iş yapmadığı, 2017 Mayıs ve 2018 Ağustos ayları arasında askerde olduğu 5 ay kadar işsiz kaldıktan sonra piazza alışveriş merkezinde işe başladığı bildirilmiş olup netice olarak çekişmeli dönem aralığının bir kısmı olan 02.05.2017- 07.10.2017 tarihlerinde bahse konu şahsın askerde olduğu anlaşıldığından davacının işbu kısım tarihleri aralığında davacının yanında çalışmadığı anlaşılmaktadır. İlgili şahsın hem Kırıkkale'de askerlik vazifesini yaparken davacının yanında çalışıyor gösterilmesi Kurumun bu süreleri davacının iş yeri sicil numarasından bildirmesi hukuka ve hakkaniyete aykırı olmakla olağan hayatın akışına aykırı görülmüştür. Yine davacının öğrenci servis işi yaptığından bahisle çekişmeli dönemde servis yaptığı okul öğrenci velileri dinlenilmiştir. ... ve ... adlı tanıkların beyanında çocuklarını davacının şoförlüğündeki servisin götürdüğünü ve yanlarında ... adlı şahsın bulunmadığını ve başkaca çalışan bulunmadığını beyan etmişler, bu kapsamda öğrencilerin okullarına yazılan müzekkere cevaplarında; bahse konu öğrencilerin okullarına kayıtlı oldukları ve bu kaydın çekişmeli döneme ait olduğu ve ...'in öğrencilerin servis şoförlüğü yaptığını beyan ettikleri görülmüştür. İlgili ...'un aynı tarihlerde çalışması iddiası ile hizmetlerinin 2019/50 E. sayılı dosyasında Kurum tarafından ...'un 2016/10,11,12 2017/1,2,3,4,5. aylara yönelik davacıdan başka şahısla birlikte çalıştığından bahisle bu şahsa prim cezası tahakkuk ettirilmiş olup aynı şekilde Kurum bahse konu kişiyi davacı yanında çalışmasından bahisle de aynı dönemler yönünden de tekrar prim cezası tahakkuk ettirmiş olup bu noktada Kurumun ...'un çalışmasını hem davacı hem de davacının kardeşi olan ...'de çalıştığı iddiası ile aynı dönemler açısından prim cezası tahakkuk ettirmesi ve Kurum tarafından ...'un hem davacı hem de davacının kardeşine ait dönem bordrolarında göstermesi hukuka aykırı olup, Kurum, ... adlı şahsı kimin yanında sigortalı olduğu iddiası noktasında çelişmektedir. Kurumun aynı dönemlerde davacı ve davacı kardeşi ... için bir de prim tahakkuk ettirmesi çelişki oluşturup Kurumun bu çelişkisi kapsamında davacı aleyhine düzenlenen ilgili Kurum işleminin iptali gerekmektedir. Bunun yanında kurumlardan gelen belgeler, dinlenilen tanık beyanları kapsamında dahili davalı ...'un davacının yanında eylemli bir çalışması bulunmadığı kanaati ile davanın kabulü ile dahili davalı ...'un davacıya ait 1139388 iş yeri sicil numaralı iş yerinde çalışmadığının tespitine, buna ilişkin SGK tarafından düzenlenen 02.08.2018 tarih 189 Esas ve Karar sayılı Komisyon kararının iptaline karar verilmiştir. VI. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Kurum vekili; Kurum işleminin aksinin yazılı delille ispat gerektiğini belirterek kararı temyiz etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 1-6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 200 ve 202 nci maddeleri, 2-5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 86 ncı maddesinin 9 uncu fıkrası 3. Değerlendirme 1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; kararın bozulmasını gerektirecek bir husus görülmemiştir. VII. KARAR Açıklanan sebeplerle davalı Kurum vekillinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA, Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 02.10.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.